Edelweiss CEO Radhika Gupta: ESOP ట్యాక్స్ పై కీలక వ్యాఖ్యలు.. స్టార్టప్‌లకు మేలు జరుగుతుందా?

'పేపర్ వెల్త్' పై పన్ను.. వాస్తవానికి దూరంగా?

ప్రస్తుతం భారతదేశంలో ESOP ట్యాక్సేషన్ విధానం, ఉద్యోగుల వాస్తవ ఆర్థిక పరిస్థితికి (Cash Flow) మరియు పన్ను చెల్లించాల్సిన సమయానికి (Statutory Tax Events) మధ్య పెద్ద అంతరం ఉందని రాధికా గుప్తా విమర్శించారు. ఇప్పుడున్న రూల్స్ ప్రకారం, ఉద్యోగి స్టాక్ ఆప్షన్లను వినియోగించుకున్న వెంటనే, ఆప్షన్ ధర (Exercise Price) మరియు ఫెయిర్ మార్కెట్ వాల్యూ (Fair Market Value) మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసంపై 'పెర్క్విజిట్ ట్యాక్స్' (Perquisite Tax) చెల్లించాలి. అయితే, ఆ షేర్లను అమ్మే అవకాశం లేకపోయినా సరే, ఈ పన్ను కట్టాల్సిందే.

ముఖ్యంగా లిస్ట్ కాని (Unlisted) కంపెనీలలో పనిచేసే ఉద్యోగులకు ఇది పెద్ద సమస్యగా మారింది. ఎందుకంటే, వాస్తవంగా డబ్బు చేతికి రాకముందే, ప్రభుత్వానికి పన్ను కట్టాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. అసలు చేతిలో డబ్బు లేకపోయినా, పన్ను చెల్లించాల్సి వస్తోంది.

స్టార్టప్‌లకు ఇదో పెద్ద ఆటంకం

ఈ పన్నుల విధానం, స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్‌ను ప్రోత్సహించాల్సిన ప్రభుత్వమే, దానికి ఆటంకంగా మారుతుందని గుప్తా అభిప్రాయపడ్డారు. షేర్లు పొందిన వెంటనే పన్ను కట్టమంటే, ఉద్యోగులు ఈక్విటీని ఒక ఆస్తిగా కాకుండా, ఖర్చుగా భావించాల్సి వస్తుంది. ఇది దీర్ఘకాలిక సంపద సృష్టికి అడ్డంకిగా మారుతోంది.

గతంలో ఇలాంటి విధానం వల్లే, చాలామంది సీనియర్ టాలెంట్ స్టార్టప్‌లను వదిలి వెళ్లారని ఆమె గుర్తుచేశారు. ఉద్యోగులు తమ దగ్గరున్న ఈక్విటీలో కొంత భాగాన్ని, ఆప్షన్లను వినియోగించుకోవడానికి పన్ను కట్టడానికి ముందుగానే అమ్మాల్సి వస్తోంది. అమెరికా వంటి దేశాల్లో, షేర్లను ఎంతకాలం ఉంచుకున్నారు, ఎప్పుడు అమ్మారు అనేదానిపై పన్ను ఆధారపడి ఉంటుంది. కానీ, భారతదేశంలో మాత్రం షేర్లు తీసుకున్న వెంటనే పన్ను కట్టాలనే నిబంధన ఉంది.

ప్రభుత్వానికి సవాళ్లు

'సేల్ పై పన్ను' (Tax on Sale) విధానానికి మారితే, ప్రభుత్వానికి కొన్ని పరిపాలనాపరమైన (Administrative) సవాళ్లు ఎదురవుతాయని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ భావిస్తోంది. ముఖ్యంగా, పన్ను వసూళ్లలో వెంటనే డబ్బు చేతికి రాకపోవడం, ఆదాయ అంచనాల్లో అస్థిరత వంటివి సమస్యలుగా మారతాయని అంచనా. అయితే, ఈ మార్పు వల్ల ఎక్కువ మంది ESOP ప్రోగ్రామ్‌లలో పాల్గొంటారని, తద్వారా పన్ను పరిధి విస్తృతమవుతుందని వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. అయినా, జీతంపై వచ్చే పన్ను వసూళ్ల స్థిరత్వంతో పోలిస్తే, క్యాపిటల్ గెయిన్స్ లో వచ్చే అస్థిరతపై నియంత్రణ సంస్థలు ఆందోళన చెందుతున్నాయి.

టాలెంట్ రిటెన్షన్ పై ప్రభావం

కార్పొరేట్ గవర్నెన్స్ కోణం నుండి చూస్తే, ఈక్విటీ కాంపెన్సేషన్‌ను నగదు లభ్యతతో సరిపోల్చలేకపోవడం వల్ల, మేనేజ్‌మెంట్ సరైన నిర్ణయాలు తీసుకోలేకపోతుందని గుప్తా పేర్కొన్నారు. పన్నుల ఒత్తిడి వల్ల ఉద్యోగులు ఈక్విటీని అమ్ముకోవాల్సి వస్తే, కంపెనీలో వారి యాజమాన్య శాతం తగ్గిపోతుంది. ఇది దీర్ఘకాలంలో కంపెనీ వృద్ధి లక్ష్యాలతో ఉద్యోగుల అనుబంధాన్ని తగ్గిస్తుంది.

ప్రస్తుతం, ఇంజనీరింగ్, మేనేజ్‌మెంట్ రంగాలలో టాలెంట్ కోసం తీవ్రమైన పోటీ నెలకొంది. ESOP లపై పన్నుల విషయంలో సౌలభ్యం లేని కంపెనీలు, మెరుగైన పన్ను విధానాలున్న ఇతర దేశాల కంపెనీలతో పోటీ పడలేకపోతున్నాయి.