భారత్ డేటా యాక్ట్: RBI, IT రూల్స్‌తో క్లాష్.. కంపెనీలపై కొత్త భారం!

రెగ్యులేటరీ గందరగోళం: డేటా యాక్ట్ సృష్టిస్తున్న సవాళ్లు

భారతదేశ డిజిటల్ పర్సనల్ డేటా ప్రొటెక్షన్ (DPDP) యాక్ట్, డేటాను ఎలా నిర్వహించాలనే విషయంలో కంపెనీలకు కొత్త సవాళ్లను విసురుతోంది. ఈ యాక్ట్ ప్రకారం, డేటాను సేకరించిన అసలు ప్రయోజనం పూర్తయ్యాక, దాన్ని తొలగించాలి. అయితే, ఇది రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) మరియు ఆదాయపు పన్ను (Income Tax) చట్టాల వంటి వాటి నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ఉంది. RBI నిబంధనల ప్రకారం, కస్టమర్ సంబంధాలు ముగిసిన తర్వాత కనీసం 5 సంవత్సరాల పాటు KYC రికార్డులను, మరికొన్ని ట్రాన్సాక్షన్ రికార్డులను 5 నుంచి 10 సంవత్సరాల వరకు నిల్వ చేయాలి. అలాగే, ఆదాయపు పన్ను చట్టం, 1961 ప్రకారం, అకౌంట్ రికార్డులను కనీసం 6 సంవత్సరాల పాటు భద్రపరచాలి, కొన్ని సందర్భాల్లో పన్ను అధికారులు 10 సంవత్సరాల వరకు కూడా పరిశీలించవచ్చు.

ఈ విభేదాల వల్ల, కంపెనీలు తమ డేటా గవర్నెన్స్ విధానాలను సమూలంగా మార్చుకోవాల్సి వస్తోంది. దీని కోసం, కంపెనీలు తమ వద్ద ఉన్న డేటాను సమగ్రంగా గుర్తించడం (Data Inventory), డేటా ఎక్కడి నుంచి వస్తుందో, ఎక్కడికి వెళ్తుందో మ్యాప్ చేయడం, చట్టపరమైన వర్గాల్లోకి డేటాను వర్గీకరించడం, ఆటోమేటెడ్ రిటెన్షన్ షెడ్యూల్స్ (Retention Schedules) ను అమలు చేయడం వంటి పనులు చేయాలి. ఇలాంటి సమగ్రమైన డేటా ఇన్వెంటరీ, రిటెన్షన్ మ్యాట్రిక్స్ ను సిద్ధం చేయడానికి సంస్థల సంక్లిష్టతను బట్టి 6 నుంచి 12 నెలల సమయం పట్టవచ్చు.

ఆర్థికంగా పెను భారం

ఈ కాంప్లియెన్స్ (Compliance) ప్రక్రియ కంపెనీలపై భారీ ఆర్థిక భారాన్ని మోపుతుంది. DPDP యాక్ట్ ప్రకారం, నిబంధనలు పాటించని ప్రతి సందర్భానికి ₹250 కోట్ల వరకు జరిమానా విధించే అవకాశం ఉంది. డేటా బ్రీచ్ (Data Breach) లను తెలియజేయడంలో విఫలమైతే ₹200 కోట్ల వరకు ఫైన్ పడవచ్చు. పరిశ్రమల అంచనాల ప్రకారం, మధ్యస్థాయి, పెద్ద కంపెనీలకు ఈ కాంప్లియెన్స్ ఖర్చులు ₹50 లక్షల నుండి ₹5 కోట్ల వరకు ఉండొచ్చు. పెద్ద కంపెనీలకు ఇది ఒకేసారి ₹18 కోట్ల వరకు, వార్షికంగా ₹50 లక్షల నుండి ₹10 కోట్ల వరకు కూడా చేరవచ్చని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. స్టార్టప్స్ (Startups) మరియు చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలకు (SMEs) ఇది మరింత భారంగా మారుతుంది, ఎందుకంటే వీరికి ప్రత్యేక లీగల్, కాంప్లియెన్స్ విభాగాలు ఉండవు.

గ్లోబల్ సరళి, ఆపరేషనల్ ఒత్తిడి

ఇలాంటి రెగ్యులేటరీ క్లాష్‌లు, కాంప్లియెన్స్ ఒత్తిడి భారతదేశానికే పరిమితం కాదు. యూరప్ లోని GDPR వంటి గ్లోబల్ చట్టాలు కూడా భారీ పెనాల్టీలను (ప్రపంచ వార్షిక టర్నోవర్ లో 4% లేదా €20 మిలియన్లు) విధిస్తున్నాయి. భారతదేశ DPDP యాక్ట్ పరిధిలో కొంచెం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, క్రాస్-బోర్డర్ డేటా ట్రాన్స్‌ఫర్స్ (Cross-border Data Transfers), "లాఫుల్ పర్పస్" (Lawful Purpose) అనే పదం యొక్క విస్తృత నిర్వచనం వంటివి అస్పష్టతను పెంచుతున్నాయి.

భారతదేశ డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ భారీగా ఉండటంతో, దీని ఆపరేషనల్ ప్రభావం విస్తృతంగా ఉంటుంది. వ్యాపారాలు టెక్నాలజీ అప్‌గ్రేడ్స్, ప్రత్యేక సిబ్బందిపై పెట్టుబడులు పెంచుతున్నాయి. రెగ్యులేటరీ మార్పుల వల్ల, డేటా గవర్నెన్స్, ఆటోమేటెడ్ రిటెన్షన్ షెడ్యూల్స్, లీగల్ హోల్డ్ పాలసీలు వంటివి ఆపరేషనల్ మౌలిక సదుపాయాలలో అంతర్భాగంగా మారాయి. అయితే, అనేక సంస్థలు కొత్త ప్రైవసీ టెక్నాలజీలను తమ పాత సిస్టమ్స్‌లో (Legacy Systems) ఇంటిగ్రేట్ చేయడంలో, నిపుణుల కొరతతో ఇబ్బంది పడుతున్నాయి.

సంభావ్య ప్రమాదాలు (The Bear Case)

తీవ్రమైన ఆర్థిక జరిమానాలు, విభిన్న రెగ్యులేటరీ డిమాండ్లను సమన్వయం చేయడంలో ఉన్న సంక్లిష్టత, వ్యాపారాలకు పెద్ద రిస్క్‌గా మారాయి. ఈ సమన్వయం సాధించడంలో విఫలమైతే, జరిమానాలు కాంప్లియెన్స్ కోసం చేసే ఖర్చుల కంటే చాలా ఎక్కువ ఉండవచ్చు. భారతదేశంలో ఒక డేటా బ్రీచ్ సగటు ఖర్చు ఇప్పటికే ₹22 కోట్లుగా ఉంది, ఇది DPDP సంబంధిత ఘటనలతో మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. భద్రతా చర్యలు పాటించకపోతే ₹250 కోట్ల వరకు, నోటిఫికేషన్ వైఫల్యాలకు ₹200 కోట్ల వరకు జరిమానాలు, నిబంధనలు పాటించకపోవడం ఎంత ప్రమాదకరమో తెలియజేస్తున్నాయి. "లాఫుల్ పర్పస్" వంటి పదాలలో అస్పష్టత, అంతర్జాతీయ నిబంధనలతో పోలిస్తే, కంపెనీలను ఊహించని బాధ్యతల్లోకి నెట్టవచ్చు. ఫైనాన్షియల్ సంస్థలకు, ఎక్కువ కాలం KYC రికార్డులను నిర్వహించాల్సిన అవసరం, డేటా మినిమైజేషన్ సూత్రాలతో విభేదించే అవకాశం, అదనపు ఒత్తిడిని సృష్టిస్తుంది. థర్డ్-పార్టీ వెండర్ల (Third-party vendors) వల్ల వచ్చే రిస్క్‌ల విషయంలో చాలా కంపెనీలు సిద్ధంగా లేకపోవడం, ఇది ఫిడ్యూషరీ లయబిలిటీస్ (Fiduciary Liabilities) కి దారితీయవచ్చు.

భవిష్యత్ ఆశలు

DPDP యాక్ట్ ను, ఇప్పటికే ఉన్న రంగాల వారీ నిబంధనలను సమన్వయం చేసుకోవడం అనేది కంపెనీలకు ఒక వ్యూహాత్మక ఆవశ్యకతగా మారింది. పూర్తిస్థాయి అమలుకు ముందున్న ఈ పరివర్తన కాలంలో, సంస్థలు తమ అంతర్గత విధానాలను సరిచేసుకోవాలి. DPDP కాంప్లియెన్స్ ను ఒక రెగ్యులేటరీ చెక్‌లిస్ట్‌గా కాకుండా, ఒక స్ట్రక్చరల్ ట్రాన్స్‌ఫర్మేషన్‌గా భావించే సంస్థలు ఎక్కువ నమ్మకాన్ని, స్థిరత్వాన్ని పొందుతాయి. డిజిటల్ కాంప్లియెన్స్ ట్రెండ్, అధునాతన డేటా గవర్నెన్స్ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ల అవసరం పెరుగుతుండటంతో, టెక్నాలజీ, నైపుణ్యం, పటిష్టమైన ప్రక్రియల్లో నిరంతర పెట్టుబడులు ఈ మారుతున్న రెగ్యులేటరీ ల్యాండ్‌స్కేప్‌ను సమర్థవంతంగా నిర్వహించడానికి అవసరం.