అసలు నిధుల కొరత ఎందుకు?
కేంద్ర బ్యాంక్ తాజా డేటా ప్రకారం, జనవరి 2026 నాటికి, బ్యాంకింగ్ రంగంలో రుణాల వృద్ధి (Credit Growth) సంవత్సరానికి సుమారు 13.1%గా నమోదైంది. అయితే, డిపాజిట్ల వృద్ధి (Deposit Growth) మాత్రం కేవలం 10.6% మాత్రమే ఉంది. ఈ భారీ తేడాకు ప్రధాన కారణం.. ప్రజలు తమ డబ్బును బ్యాంకుల కంటే స్టాక్ మార్కెట్లు, ఇతర పెట్టుబడి మార్గాల్లో ఎక్కువగా పెడుతుండటమే. దీనివల్ల బ్యాంకులకు వచ్చే స్థిరమైన నిధులు తగ్గిపోతున్నాయి. ఈ పరిస్థితి వల్ల, బ్యాంకులు ఇప్పుడు మూడు నెలల సర్టిఫికెట్ ఆఫ్ డిపాజిట్స్ (CDs) వంటి వాటిపై 7% దగ్గరగా వడ్డీని చెల్లించాల్సి వస్తోంది. ఇది ప్రభుత్వ ట్రెజరీ బిల్లుల కంటే చాలా ఎక్కువ.
బ్యాంకుల ప్రతిపాదనలేంటి?
ఈ నిధుల సమస్యను అధిగమించడానికి, బ్యాంకులు RBI ముందు కొన్ని కీలక ప్రతిపాదనలుంచాయి. ముఖ్యంగా, బ్యాంకులు తప్పనిసరిగా RBI వద్ద ఉంచాల్సిన క్యాష్ రిజర్వ్ రేషియో (CRR) నిధుల్లో కొంత భాగాన్ని లిక్విడిటీ కవరేజ్ రేషియో (LCR) అవసరాల కింద లెక్కించడానికి అనుమతించాలని కోరుతున్నాయి. ఇలా చేస్తే, బ్యాంకుల చేతికి అదనపు లిక్విడిటీ అందుతుంది. అంతేకాకుండా, ఏప్రిల్ 1 నుంచి అమలుకావాల్సిన కొత్త లిక్విడిటీ నిబంధనలను ముందుగానే అమలు చేయాలని, తద్వారా ప్రభుత్వ బాండ్లను తక్కువ మొత్తంలో ఉంచుకునే వెసులుబాటు కల్పించాలని సూచించాయి. ఈ బాండ్లను ప్రస్తుత నిబంధనల ప్రకారం తప్పనిసరిగా కొంతమేర ఉంచాల్సి ఉంటుంది. మరో ప్రతిపాదన ఏంటంటే, మౌలిక సదుపాయాల (Infrastructure) రంగంలో పెట్టే బాండ్ల కనీస కాలపరిమితిని ప్రస్తుత 7 సంవత్సరాల నుంచి 5 సంవత్సరాలకు తగ్గించాలని కోరుతున్నాయి. దీనివల్ల దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులను సులభంగా సమీకరించుకోవచ్చు.
RBI నిర్ణయం.. మార్కెట్ పై ప్రభావం?
భారతదేశ ఆర్థిక వృద్ధిని కొనసాగించడంలో RBI తీసుకోబోయే నిర్ణయం కీలకం కానుంది. లిక్విడిటీని సడలించడం ద్వారా రుణ ప్రవాహాన్ని పెంచితే వృద్ధికి మేలు జరుగుతుంది. అయితే, ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కూడా RBI దృష్టిలో ఉంచుకోవాలి. గతంలో RBI, ఓపెన్ మార్కెట్ ఆపరేషన్స్, మార్జినల్ స్టాండింగ్ ఫెసిలిటీ వంటి సాధనాలతో లిక్విడిటీని క్రమబద్ధీకరించింది. కానీ, ప్రస్తుత పరిస్థితి కేవలం తాత్కాలిక లిక్విడిటీ సమస్య కాదు, ఇది ప్రజలు తమ పొదుపును ఈక్విటీల వైపు మళ్లించడం వల్ల వస్తున్న నిర్మాణపరమైన మార్పు. CRR, LCR వంటి నిబంధనలను సడలిస్తే, బ్యాంకులకు తక్షణ ఉపశమనం లభించినా, సరైన పర్యవేక్షణ లేకపోతే అసెట్-లయబిలిటీ మిస్మ్యాచ్ (Asset-Liability Mismatch) వంటి నష్టాలు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ప్రస్తుతానికి, NIFTY బ్యాంక్ ఇండెక్స్ మాత్రం సాధారణ పనితీరునే కనబరుస్తోంది. పెరుగుతున్న నిధుల ఖర్చుల నేపథ్యంలో, బ్యాంకుల లాభదాయకత, ఆస్తుల నాణ్యతపై విశ్లేషకుల్లో భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. కొందరు RBI జోక్యం చేసుకుని వృద్ధికి ఊతమిస్తుందని భావిస్తుంటే, మరికొందరు ఆర్థిక వ్యవస్థ స్థిరత్వం, బ్యాంకుల నెట్ ఇంట్రెస్ట్ మార్జిన్ (NIM) తగ్గుతుందేమోనని ఆందోళన చెందుతున్నారు.