రాష్ట్రాల బాండ్ల వాల్యుయేషన్ పై అసలు సమస్య ఏంటి?
ప్రస్తుతం, RBI నిర్దేశించిన ప్రామాణిక యీల్డ్ (Yield) ఆధారిత వాల్యుయేషన్ పద్ధతి వల్ల, ఒకే మెచ్యూరిటీ (Maturity) కలిగిన బాండ్లన్నింటికీ ఒకే రకమైన విలువ కడుతున్నారు. దీనివల్ల, ఆర్థికంగా పటిష్టంగా ఉన్న రాష్ట్రాలు తక్కువ యీల్డ్ తో జారీ చేసే బాండ్లు, మార్కెట్ లో లాభదాయకంగా ఉన్నా కూడా 'పేపర్ లాస్' కింద చూపిస్తున్నాయి. ఈ విధానం, రాష్ట్రాల ఆర్థిక స్థితిని సరిగ్గా ప్రతిబింబించడం లేదని, మార్కెట్ లో ఆ బాండ్ల పట్ల విశ్వాసాన్ని తగ్గిస్తోందని బ్యాంకులు ఆరోపిస్తున్నాయి. ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలోనే రాష్ట్రాలు సుమారు ₹138 బిలియన్ (సుమారు ₹11,40,000 కోట్లు) అప్పులు చేయనున్నాయి. ఇందులో దాదాపు మూడింట ఒక వంతు వాటాను బ్యాంకులు కలిగి ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, బ్యాంకులు కొత్త రాష్ట్ర బాండ్లను కొనుగోలు చేయడానికి వెనుకడుగు వేస్తున్నాయి.
బ్యాంకులు ఎందుకు వెనకడుగు వేస్తున్నాయి?
మార్కెట్ లో వస్తున్న హెచ్చుతగ్గుల వల్ల, ఈ 'పేపర్ లాస్' లు మరింత పెరుగుతున్నాయి. దీనికి తోడు, ఏప్రిల్ 2024 నుండి RBI బాండ్ల అమ్మకాలపై కొన్ని నిబంధనలను కఠినతరం చేసింది. మార్కెట్ టు మార్కెట్ (Mark-to-Market) కాని పోర్ట్ఫోలియోలలోని సెక్యూరిటీలను అమ్మడానికి బోర్డు, RBI అనుమతి తప్పనిసరి చేసింది. ఈ నిబంధనలు, ప్రస్తుత వాల్యుయేషన్ పద్ధతులతో కలిసి, ముఖ్యంగా ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులను బాండ్ల కొనుగోలులో మరింత జాగ్రత్తగా ఉండేలా చేస్తున్నాయి. ఫలితంగా, రాష్ట్రాల రుణాలపై యీల్డ్స్ పెరగడం ప్రారంభించాయి. ప్రస్తుతం, 10-సంవత్సరాల భారత ప్రభుత్వ బాండ్ యీల్డ్ సుమారు 6.68% వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది. కాగా, ఫిబ్రవరి 4, 2026 నాటికి, మహారాష్ట్ర బాండ్ యీల్డ్ సుమారు 6.9% ఉండగా, ఉత్తరప్రదేశ్ బాండ్ యీల్డ్ 7.57% గా నమోదైంది. ఈ తేడాను ప్రస్తుత అకౌంటింగ్ విధానం పరిగణనలోకి తీసుకోవడం లేదు.
విస్తృత ప్రభావాలు, భవిష్యత్ పరిణామాలు
RBI యొక్క ఫైనాన్షియల్ స్టెబిలిటీ రిపోర్ట్ ప్రకారం, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ పటిష్టంగానే ఉన్నప్పటికీ, బ్యాంకుల డిమాండ్ తగ్గితే రాష్ట్రాల రుణగ్రహణ ఖర్చులు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ఇది మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల అమలుపై ప్రభావం చూపవచ్చు. సెప్టెంబర్ 2023 లో RBI, హెల్డ్-టు-మెచ్యూరిటీ (HTM) పోర్ట్ఫోలియోలకు సంబంధించి కొన్ని వెసులుబాట్లు కల్పించినా, ప్రస్తుత సమస్య వాల్యుయేషన్ పద్ధతికి సంబంధించిన ప్రాథమిక లోపం. గతంలో, RBI బాసెల్ కమిటీ ప్రతిపాదనలను వ్యతిరేకించింది, ఎందుకంటే sovereign bonds పై మూలధన ఛార్జీలు (Capital Charges) విధించడం ద్వారా దేశీయ రుణ మార్కెట్లకు మద్దతు ఇవ్వాలని భావించింది. ఇప్పుడు, మార్కెట్ స్థిరత్వం, వ్యక్తిగత రుణ సాధనాలపై సరైన రిస్క్ ధరలను నిర్ణయించడం మధ్య ఒక రకమైన సంఘర్షణ నెలకొంది.
నిపుణుల అంచనాలు, ముగింపు
మార్కెట్ విశ్లేషకులు RBI స్పందన కోసం, రాబోయే మానిటరీ పాలసీ నిర్ణయాల కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. లిక్విడిటీ, యీల్డ్ ఒత్తిళ్లను తగ్గించడానికి RBI ఓపెన్ మార్కెట్ ఆపరేషన్స్ (OMOs) వంటి చర్యలు చేపట్టే అవకాశం ఉంది. FY2027 యూనియన్ బడ్జెట్ లో అంచనా వేయబడిన ₹16-17.5 ట్రిలియన్ (సుమారు ₹160-175 లక్షల కోట్లు) రుణ ప్రణాళికలు, 10-సంవత్సరాల G-Sec యీల్డ్ ను వచ్చే రోజుల్లో 6.6-6.75% మధ్య ఉంచడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
ఈ వాల్యుయేషన్ వివాదం కొనసాగితే, బ్యాంకులు తక్కువ యీల్డ్స్ ను స్వీకరించడానికి వెనుకాడటం రాష్ట్రాల రుణ ఖర్చులను పెంచుతుంది. అంతేకాకుండా, ఏప్రిల్ 1, 2027 నుండి అమలులోకి రానున్న ECL ఫ్రేమ్వర్క్ కింద కొత్త ప్రొవిజనింగ్ (Provisioning) నిబంధనలకు బ్యాంకులు సిద్ధమవుతున్నాయి. ఇది రుణ రిస్క్ మేనేజ్మెంట్, అసెట్ క్వాలిటీకి మరింత ప్రాధాన్యతను ఇస్తుంది. ఈ నేపథ్యంలో, బాండ్ పోర్ట్ఫోలియోల వాల్యుయేషన్ అనేది బ్యాంకుల ఆర్థిక ఆరోగ్యానికి కీలక అంశంగా మారుతుంది.