జూన్ 2026 నాటికి భారతీయ బ్యాంకులు తమ డైరెక్ట్ మైక్రో-లెండింగ్ పోర్ట్ఫోలియోను **28.5%** మేర తగ్గించుకున్నాయి. నేరుగా రుణాలు ఇవ్వడానికి బదులుగా, ఇప్పుడు NBFC-MFI సంస్థలకు ఫండింగ్ ఇవ్వడానికే బ్యాంకులు మొగ్గు చూపుతున్నాయి. FY27 మొదటి త్రైమాసికంలో ఈ సంస్థలకు బ్యాంకుల ఫండింగ్ **91.4%** పెరిగింది.
భారతీయ బ్యాంకింగ్ రంగం గ్రాస్రూట్ లెవల్ రుణాల విషయంలో తమ వ్యూహాన్ని పూర్తిగా మారుస్తోంది. లక్షలాది మందికి నేరుగా చిన్న చిన్న రుణాలు ఇచ్చే శ్రమను తగ్గించుకుంటూ, ఇప్పుడు హోల్సేల్ పద్ధతిలో Non-Banking Financial Company Microfinance Institutions (NBFC-MFIs) ద్వారా మార్కెట్లోకి ప్రవేశిస్తున్నాయి. జూన్ 30, 2026 నాటికి బ్యాంకుల నేరుగా మైక్రో ఫైనాన్స్ పోర్ట్ఫోలియో ఏడాది ప్రాతిపదికన 28.5% తగ్గి ₹83,080 కోట్లకు పరిమితమైంది. అంతకుముందు ఏడాది ఇది ₹1.16 లక్షల కోట్లుగా ఉండేది.
ఈ మార్పుకు ప్రధాన కారణం ఆపరేషనల్ ఖర్చులు తగ్గించుకోవడమే. వేల సంఖ్యలో చిన్న చిన్న ఖాతాలను నిర్వహించడం, వాటి రికవరీ కోసం సిబ్బందిని నియమించడం బ్యాంకులకు భారం అవుతోంది. అందుకే ఆ బాధ్యతను NBFC-MFIలకు అప్పగించి, తాము కేవలం ఫండింగ్ అందించే 'బ్యాక్బోన్'గా మారుతున్నాయి.
హోల్సేల్ లెండింగ్ వైపు బ్యాంకుల మొగ్గు
బ్యాంకులు డైరెక్ట్ అప్రోచ్ తగ్గించినప్పటికీ, ఫైనాన్షియల్ సపోర్ట్ మాత్రం పెంచాయి. FY27 మొదటి క్వార్టర్లో ఈ NBFC-MFIలు బ్యాంకుల నుంచి ₹21,407 కోట్లు కొత్త అప్పుగా పొందాయి. ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే 91.4% అధికం. ప్రస్తుతం ఈ రంగానికి అందుతున్న మొత్తం రుణాల్లో 65% కేవలం బ్యాంకుల నుంచే వస్తున్నాయి.
రుణ గ్రహీతలపై ప్రభావం
ఈ మార్పు వల్ల దేశంలో యాక్టివ్ లోన్ అకౌంట్ల సంఖ్య 12.5 కోట్ల నుంచి 9.9 కోట్లకు పడిపోయింది. అయితే, సగటు లోన్ సైజు 27.8% పెరిగి ₹37,584కు చేరింది. అంటే, బ్యాంకులు ఇప్పుడు చిన్న రుణాల కంటే పెద్ద మొత్తంలో రుణాలు ఇచ్చే వాటికే ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నాయి. దీనివల్ల ఆర్థికంగా వెనుకబడిన చిన్న చిన్న అవసరాలు ఉన్న వారికి రుణాలు అందడం కష్టంగా మారే అవకాశం ఉంది.
రిస్క్ అంశాలు
ఈ రంగంలో కేవలం 12 పెద్ద సంస్థలే 98% డెట్ ఫండింగ్ను నియంత్రిస్తున్నాయి. ఇది సిస్టమిక్ రిస్క్కు దారితీయవచ్చు. వీటిలో ఏ ఒక్క సంస్థ ఇబ్బందుల్లో ఉన్నా, గ్రాస్రూట్ లెవల్ క్రెడిట్ వ్యవస్థ కుప్పకూలే ప్రమాదం ఉంది. బీహార్, ఉత్తరప్రదేశ్, తమిళనాడు రాష్ట్రాలు ఈ రిస్క్ విషయంలో అప్రమత్తంగా ఉండాలి. ఇన్వెస్టర్లు మాత్రం Reserve Bank of India (RBI) తీసుకునే తదుపరి నిర్ణయాలపై, ముఖ్యంగా వడ్డీ రేట్ల నిబంధనలపై కన్నేసి ఉంచాలి.