భారతీయ బ్యాంకింగ్ రంగంలో లిక్విడిటీ (ద్రవ్య లభ్యత) విషయంలో పెద్ద అగాధం కనిపిస్తోంది. విదేశీ పెట్టుబడుల రాకతో పెద్ద బ్యాంకులు తక్కువ వడ్డీకే నిధులను సమకూర్చుకుంటుంటే, చిన్న బ్యాంకులు మాత్రం ఖరీదైన మార్కెట్ అప్పులపై ఆధారపడుతున్నాయి.
ప్రస్తుతం భారతీయ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో నిధుల కొరత ఒకేలా లేదు. విదేశీ కరెన్సీ డిపాజిట్లు భారీగా రావడంతో అగ్రశ్రేణి బ్యాంకులకు కొంత ఉపశమనం లభించినా, ఆ ప్రభావం మిగతా బ్యాంకులకు అందడం లేదు. దీంతో చిన్న మరియు మధ్యతరహా బ్యాంకులు తమ కార్యకలాపాల కోసం అధిక వడ్డీకి నిధులను సమీకరించుకోవాల్సి వస్తోంది.
పెరిగిన మార్కెట్ అప్పులు
బ్యాంకులు మార్కెట్ నుండి అప్పు తీసుకోవడానికి 'సర్టిఫికెట్స్ ఆఫ్ డిపాజిట్' (Certificates of Deposit) మార్గాన్ని ఎక్కువగా వాడుతున్నాయి. సెప్టెంబర్ నెలలో వీటి విలువ ఏకంగా ₹1.15 లక్షల కోట్లకు చేరింది, ఆగస్టులో ఇది ₹56,271 కోట్లుగా మాత్రమే ఉండేది. అంటే, వ్యవస్థలో లిక్విడిటీ ఎంత తక్కువగా ఉందో దీనిని బట్టి అర్థం చేసుకోవచ్చు.
పెద్ద బ్యాంకులకు కలిసొస్తున్న కాలం
పెద్ద బ్యాంకులు విదేశీ నిధులను చాకచక్యంగా వాడుకుంటున్నాయి. ఉదాహరణకు, Canara Bank తన డిపాజిట్లపై ఖర్చును 1% తగ్గించుకోగలిగింది. అలాగే, Punjab National Bank కూడా తన హై-కాస్ట్ డిపాజిట్లను 19% నుండి 17% కి తగ్గించుకోగలిగింది.
చిన్న బ్యాంకుల పరిస్థితి ఏంటి?
మరోవైపు, Indian Bank వంటి సంస్థలు క్రెడిట్ డిమాండ్ కోసం మార్కెట్ నిధులపైనే ఆధారపడుతున్నాయి. Central Bank of India పరిస్థితి చూస్తే, వారి లిక్విడిటీ కవరేజీ రేషియో ఏడాది క్రితం 242% ఉంటే, ఇప్పుడు అది 155% కి పడిపోయింది. RBL Bank వంటి కొన్ని సంస్థలు కొంత క్యాష్ బఫర్‌ను మెయింటెన్ చేస్తున్నప్పటికీ, మెజారిటీ చిన్న బ్యాంకులు వడ్డీ రేట్ల ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నాయి.
ఇన్వెస్టర్లు ఒక విషయాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి: ఈ చిన్న బ్యాంకులు అధిక వడ్డీకి అప్పులు తెచ్చుకోవడం వల్ల, రాబోయే రోజుల్లో వీటి లాభాల మార్జిన్లు (Profit Margins) తగ్గే అవకాశం ఉంది.