భారత బ్యాంకింగ్ రంగంలో భారీ మోసాలు: ₹48,021 కోట్లకు చేరిన నష్టం!

భారీ లోన్ల మోసాలే కీలకం

బ్యాంకింగ్ రంగంలో సైబర్ నేరాలు, డిజిటల్ మోసాలపైనే దృష్టి సారిస్తున్న తరుణంలో, భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) తాజాగా వెల్లడించిన నివేదిక ఆందోళనకరమైన వాస్తవాలను బయటపెట్టింది. FY26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో, దేశవ్యాప్తంగా జరిగిన బ్యాంకింగ్ మోసాల మొత్తం విలువ 46% పెరిగి ₹48,021 కోట్లకు చేరుకుంది. గత ఏడాదితో పోలిస్తే, మొత్తం మోసాల సంఖ్య 50% పైగా తగ్గినా, ప్రతి మోసం విలువ మాత్రం విపరీతంగా పెరిగింది. అంటే, చిన్నచిన్న డిజిటల్ మోసాలకు పాల్పడేవాళ్లు తగ్గి, ఇప్పుడు పెద్ద మొత్తంలో రుణాలు (Advances) పొంది ఎగవేసే వారి సంఖ్య పెరిగింది. ఈ మోసాల్లో దాదాపు 85% విలువ ఈ అడ్వాన్స్‌ల నుండే రావడం గమనార్హం. ఇది కేవలం సైబర్ భద్రతా లోపాల వల్ల కాకుండా, రుణాల మంజూరు, పర్యవేక్షణ వ్యవస్థల్లో ఉన్న బలహీనతలను సూచిస్తోంది.

ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులకు ఎక్కువ నష్టం

ఈ మోసాల వల్ల ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులే (Public Sector Banks) ఎక్కువగా నష్టపోతున్నాయి. నివేదిక ప్రకారం, ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల్లో మోసాల విలువ ₹35,709 కోట్లకు పెరిగింది. ప్రైవేట్ రంగ బ్యాంకులతో పోలిస్తే, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలకే ఈ నష్టం గణనీయంగా ఎక్కువగా ఉంది. పాత పద్ధతులు, పెద్ద మొత్తంలో మౌలిక సదుపాయాలు, పారిశ్రామిక రుణాలకు ఇచ్చిన ప్రాధాన్యత దీనికి కారణాలు కావచ్చు. ప్రైవేట్ బ్యాంకులు కూడా కొంత నష్టాన్ని చవిచూసినప్పటికీ, వారి డిజిటలైజ్డ్, వేగవంతమైన రిస్క్ మేనేజ్‌మెంట్ వ్యవస్థలు ఈ తరహా భారీ మోసాలను కొంతవరకు అడ్డుకుంటున్నాయి. ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ బ్యాంకుల మధ్య ఈ విషయంలో స్పష్టమైన తేడా కనిపిస్తోంది.

'కిల్ స్విచ్' పరిమితులు

పెరుగుతున్న మోసాలను అరికట్టేందుకు, RBI డిజిటల్ ఖాతాలకు 'కిల్ స్విచ్' (Kill Switch) వంటి నిబంధనలను, కార్డ్ లావాదేవీలపై మరింత నియంత్రణను ప్రతిపాదిస్తోంది. ఇవి తక్షణమే డబ్బును ఎవరో దొంగిలించకుండా ఆపగలిగినా, అసలు సమస్య అయిన అడ్వాన్స్‌ల (రుణాల) పోర్ట్‌ఫోలియోలోని నష్టాన్ని పూర్తిగా నిరోధించలేవు. డిజిటల్ భద్రతా చర్యలు రిటైల్ మోసాలను అరికట్టగలవు కానీ, అసలు నష్టం మాత్రం రుణాల మంజూరు ప్రక్రియలోనే ఉంది. కేవలం టెక్నాలజీపై ఆధారపడటం కంటే, రుణాల మంజూరు, ఆస్తుల ధృవీకరణపై మరింత కఠినమైన పర్యవేక్షణ అవసరం. ఎందుకంటే, ఎక్కువ మూలధనం కోల్పోవడానికి ఇక్కడే ఆస్కారం ఉంది.

మౌలిక సమస్యలు

అధిక విలువైన రుణాల విభాగంలో మోసాలు పెరగడం అనేది బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోని మౌలిక సమస్యలను, మార్పు పట్ల ఉన్న నిరాసక్తతను (Institutional Inertia) సూచిస్తోంది. ఏళ్ల తరబడి డిజిటల్ పరివర్తన, మెరుగైన రిస్క్ పర్యవేక్షణ అమలులో ఉన్నప్పటికీ, నేరగాళ్లు ఇప్పటికీ రుణాల నిబంధనలను ఉల్లంఘించగలుగుతున్నారు. అంతేకాకుండా, నివేదికల్లో పేర్కొన్న అనేక సంఘటనలు గత సంవత్సరాలకు చెందినవి కావడం, సమస్యను గుర్తించడంలో జరుగుతున్న ఆలస్యాన్ని సూచిస్తోంది. అంటే, ప్రస్తుతం బ్యాంకుల్లో ఉన్న నిరర్థక ఆస్తుల (Bad Debts) వాస్తవ విలువ ఇంకా ఎక్కువగా ఉండవచ్చు. రుణాల పర్యవేక్షణ సంస్కృతిలో సమూలమైన మార్పు రాకపోతే, ఈ నష్టాల భారం నికర వడ్డీ మార్జిన్లను (Net Interest Margins) కుదించి, ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల దీర్ఘకాలిక లాభదాయకతపై ప్రభావం చూపుతుంది.