మైక్రోఫైనాన్స్ రంగం పుంజుకుంది: NBFC-MFIs దూకుడు, బ్యాంకులు వెనక్కి!

CRIF High Mark నివేదిక ప్రకారం, ఈ పునరుద్ధరణకు అధిక రుణాలు ఇవ్వడం, సగటు టికెట్ పరిమాణం పెరగడం, మరియు ఆస్తుల నాణ్యత (Asset Quality) మెరుగుపడటం దోహదపడింది. మార్చి 2026 నాటికి, రంగం యొక్క గ్రాస్ లోన్ పోర్ట్‌ఫోలియో 3.2% sequential increase తో ₹3.31 లక్షల కోట్లకు చేరింది. అయితే, ఈ ఎదుగుదల మారుతున్న నియంత్రణ వాతావరణంలో, మరియు మార్కెట్ నిర్మాణంలో జరుగుతోంది.

NBFC-MFIs దూకుడు, బ్యాంకుల భాగస్వామ్యం తగ్గుదల

ఈ రంగంలో వృద్ధికి నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ కంపెనీ-మైక్రో ఫైనాన్స్ ఇన్స్టిట్యూషన్స్ (NBFC-MFIs) ముందున్నాయి. వాటి పోర్ట్‌ఫోలియో వృద్ధి **8.3%**గా నమోదైంది. దీంతో మార్చి 2026 నాటికి వాటి మార్కెట్ వాటా **43.7%**కి పెరిగింది, ఇది ఏడాది క్రితం 38.9% మాత్రమే. దీనికి విరుద్ధంగా, బ్యాంకుల వాటా **26.4%**కి తగ్గిపోయింది (గత ఏడాది 32.6%). అయితే, స్మాల్ ఫైనాన్స్ బ్యాంకులు (SFBs) మాత్రం తమ మైక్రోఫైనాన్స్ పోర్ట్‌ఫోలియోలలో బలమైన వృద్ధిని చూపుతున్నాయి.

రుణ చెల్లింపులు మెరుగుపడ్డాయి

రుణ చెల్లింపుల విషయంలో కూడా సానుకూల సంకేతాలు కనిపించాయి. మార్చి 2026 నాటికి, 180 రోజులు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ బకాయి ఉన్న (రైట్-ఆఫ్‌లతో సహా) రుణాల శాతం **16.3%**కి తగ్గింది (డిసెంబర్ 2025లో 17.3%). మరింత ముఖ్యంగా, 1 నుంచి 180 రోజుల మధ్య బకాయి ఉన్న రుణాలు మునుపటి త్రైమాసికంలో 4.4% నుండి **2.6%**కి గణనీయంగా తగ్గాయి. 31 నుంచి 180 రోజుల మధ్య బకాయి ఉన్న రుణాలు మార్చి 2026 నాటికి **2%**కి మెరుగుపడ్డాయి.

నియంత్రణ మార్పులు, రుణగ్రహీతల రిస్క్

రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) నిబంధనల ప్రకారం, ఇప్పుడు ఒక్కో రుణగ్రహీతకు మూడు లేదా అంతకంటే తక్కువ మంది రుణదాతలు మాత్రమే ఉంటారు. అయినప్పటికీ, కొన్ని రుణగ్రహీతలపై ఎక్కువ మొత్తంలో రుణాలు కేంద్రీకృతమై ఉన్నాయి. RBI, NBFC-MFIs కోసం అర్హత కలిగిన ఆస్తుల (Qualifying Asset) పరిమితిని 75% నుండి **60%**కి తగ్గించింది. ఇది కార్యాచరణ స్వేచ్ఛను (Operational Flexibility) పెంచుతుంది, కానీ ఆర్థిక చేరిక (Financial Inclusion) లక్ష్యం నుండి పక్కకు తప్పుకునే ప్రమాదం ఉంది, ముఖ్యంగా అత్యంత దుర్బలమైన రుణగ్రహీతలకు.

అంతర్లీన రిస్కులు, భవిష్యత్ అంచనాలు

NBFC-MFIs ఆధిపత్యం, బ్యాంకుల తగ్గుదల ఒక నిర్మాణపరమైన మార్పును సూచిస్తుంది. ఇది భవిష్యత్తులో NBFC-MFIsకి నిధుల సమీకరణలో సవాళ్లను సృష్టించవచ్చు. RBI ఇటీవల కొన్ని NBFCలపై విధించిన ఆంక్షలు, రుణగ్రహీత కేంద్రంగా NPAలను వర్గీకరించే కొత్త నియమాలు, గ్రామీణ, తక్కువ-ఆదాయ వర్గాలపై ఒత్తిడి పెంచవచ్చు. అయినప్పటికీ, రాబోయే 5-6 ఏళ్లలో మైక్రోఫైనాన్స్ రంగం గ్రాస్ లోన్ పోర్ట్‌ఫోలియో 15% CAGR కంటే ఎక్కువగా పెరిగి, సుమారు ₹10 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. ఈ వృద్ధి, మారుతున్న నిబంధనలకు అనుగుణంగా మారడం, 'ఎక్కువ రుణాలు ఇవ్వడం' కంటే 'మెరుగైన రుణాలు ఇవ్వడం'పై దృష్టి పెట్టడం, మరియు గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థలోని సున్నితత్వాలను అర్థం చేసుకోవడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.