భారత మైక్రోఫైనాన్స్ రంగంలో కొత్త ఆశలు! **5.3%** వృద్ధి, బ్యాంకులు, NBFC-MFIs చేతుల్లోకి పగ్గాలు.

మైక్రోఫైనాన్స్ రంగంలో వృద్ధి

11 క్వార్టర్ల పాటు తగ్గుముఖం పట్టి, భారీగా రైట్-ఆఫ్‌లు జరిగిన తర్వాత, భారత మైక్రోఫైనాన్స్ రంగం తిరిగి వృద్ధి బాట పట్టింది. Equifax India డేటా ప్రకారం, మార్చి చివరి నాటికి స్థూల రుణ పోర్ట్‌ఫోలియో 5.3% విస్తరించి ₹3.39 లక్షల కోట్లకు చేరింది. ఈ పునరుద్ధరణ ఒక కీలక మలుపును సూచిస్తుంది. రంగం ఆస్తులు, మార్చి 2024లో ₹4.43 లక్షల కోట్ల గరిష్ట స్థాయి నుంచి డిసెంబర్ 2025 నాటికి మూడు సంవత్సరాల కనిష్ట స్థాయికి చేరుకున్న తర్వాత కోలుకుంటున్నాయని అంచనా. వసూళ్లలో కూడా మెరుగుదల కనిపించింది, 30 రోజులకు పైబడిన చెల్లింపుల వైఫల్యం (delinquency) **2.3%**కి తగ్గి, గత ఐదు క్వార్టర్లలో ఇదే అత్యల్పం. అయితే, ఈ రికవరీ అందరికీ ఒకేలా లేదు, వివిధ రుణదాతల గ్రూపులు విభిన్న వ్యూహాలను అనుసరిస్తున్నాయి.

అసమాన వృద్ధి: బ్యాంకులు, NBFCలు ముందు, SFBలు వెనుక

ఈ వృద్ధికి ప్రధానంగా నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ కంపెనీ-మైక్రోఫైనాన్స్ ఇన్స్టిట్యూషన్స్ (NBFC-MFIs) మరియు ప్రైవేట్ బ్యాంకులు నాయకత్వం వహిస్తున్నాయి. NBFC-MFIs తమ మైక్రోఫైనాన్స్ వ్యాపారాన్ని త్రైమాసికానికి 7.7% పెంచుకుని, 42% మార్కెట్ వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. ప్రైవేట్ బ్యాంకులు ఇంకా వేగంగా, 8.8% వృద్ధితో, 26% వాటాను పొందాయి. దీనికి విరుద్ధంగా, స్మాల్ ఫైనాన్స్ బ్యాంకులు (SFBs) మైక్రోఫైనాన్స్ నుంచి చురుగ్గా వెనక్కి తగ్గుతున్నాయి. మార్చి చివరి నాటికి వాటి మొత్తం మైక్రోఫైనాన్స్ పోర్ట్‌ఫోలియో గత త్రైమాసికంలో ₹54,234 కోట్ల నుంచి ₹50,725 కోట్లకు పడిపోయింది. SFBలు ఇప్పుడు అధిక-దిగుబడి ఇచ్చే సురక్షిత రుణాలు (secured loans) - వాహన, గృహ ఫైనాన్స్ వంటివాటిపై దృష్టి సారిస్తున్నాయి. ఇది వారు తమ రిస్క్, రాబడి వ్యూహాలను (risk and return strategy) పునరాలోచిస్తున్నారని, అసురక్షిత మైక్రో-రుణాల నుంచి వైదొలుగుతున్నారని సూచిస్తుంది.

అంతర్లీన బలాలు, రంగం ఎదుర్కొంటున్న రిస్కులు

ఈ వృద్ధి ఉన్నప్పటికీ, మైక్రోఫైనాన్స్ రంగం సంక్లిష్ట పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటోంది. FY2025 నుంచి ఎదురైన ఒత్తిడి వల్ల క్రెడిట్ ఖర్చులు (credit costs) గణనీయంగా పెరిగి, NBFC-MFIs నష్టాలను చవిచూశాయి. ఆస్తుల నాణ్యత (asset quality) మెరుగుపడుతున్నప్పటికీ, రుణగ్రహీతల ఆదాయాలు ఇంకా బలహీనంగానే కనిపిస్తున్నాయి. Nabard సర్వే ప్రకారం, 2026 ప్రారంభంలో గ్రామీణ వినియోగం స్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ, ఆదాయ వృద్ధిని ఆశించే గ్రామీణ గృహాలు తక్కువగా ఉన్నాయి. ఈ రంగం కఠినమైన సమయాలను తట్టుకునే చరిత్రను కలిగి ఉంది. గత సంక్షోభాలు అధిక రుణాలు ఇవ్వడం, రుణగ్రహీతలు అధిక అప్పులు తీసుకోవడం వంటి ప్రమాదాలను ఎత్తి చూపాయి. RBI కొత్త నియమం ప్రకారం, NBFC-MFIs తమ ఆస్తుల్లో 60% అర్హత గల ఆస్తులుగా (qualifying assets) కలిగి ఉండాలి, ఇది అత్యంత పేద ఖాతాదారులకు సేవలు అందించే వారి సామర్థ్యాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. నియంత్రణ లేని లెండింగ్ యాప్‌లు, ఫిన్‌టెక్ కంపెనీల నుండి పోటీ కూడా సాంప్రదాయ MFIsపై ఒత్తిడిని పెంచుతోంది.

లోతైన ప్రమాదాలు, సవాళ్లు

SFBలు మైక్రోఫైనాన్స్ నుంచి వెనక్కి తగ్గడం, అంతర్లీన ప్రమాదాలను సూచిస్తుంది. సురక్షిత రుణాలకు మారడం, ఆస్తి నాణ్యత ఆందోళనలు, అసురక్షిత రుణాలలో లాభాలు తగ్గడం వంటి వాటి వల్ల రిస్క్‌ను తగ్గించుకోవాలనే పరిశ్రమ విస్తృత ఒత్తిడిని ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది. బహుళ రుణాలు ఉన్న రుణగ్రహీతలు ఇంకా చెల్లింపు ప్రమాదాలను కలిగి ఉన్నారు, ప్రత్యేకించి ఒకే నియమాలను పాటించని ఫిన్‌టెక్ రుణదాతల నుండి పోటీ ఉన్నప్పుడు. కొత్త నియమాలు రుణగ్రహీతల ఎక్స్‌పోజర్‌ను పరిమితం చేస్తాయి, కానీ బీహార్ మైక్రో ఫైనాన్స్ ఇన్స్టిట్యూషన్స్ బిల్, 2026 వంటి స్థానిక నిబంధనలు సవాళ్లను సృష్టించగలవు. రంగం యొక్క రికవరీ స్థిరమైన రుణగ్రహీతల ఆదాయాలపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది, ఇది మిశ్రమ సంకేతాలను చూపింది. ఉదాహరణకు, RBL బ్యాంక్ ఇటీవల బలమైన లాభాల వృద్ధిని నివేదించినప్పటికీ, కొంతమంది విశ్లేషకులు మార్జిన్ ఒత్తిడి, క్రెడిట్ ఖర్చుల గురించి ఆందోళన చెందుతున్నారు. దాని P/E నిష్పత్తి సుమారు 27x కూడా సారూప్య బ్యాంకులు, దాని అంచనా విలువతో పోలిస్తే ఎక్కువగా పరిగణించబడుతుంది.

భవిష్యత్ అంచనాలు: జాగ్రత్తతో కూడిన వృద్ధి

మైక్రోఫైనాన్స్ రంగానికి 'కొలవబడిన వృద్ధి' (measured growth) కాలం ఉంటుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. విస్తరణ, జాగ్రత్తతో కూడిన రిస్క్ నిర్వహణను సమతుల్యం చేయడంపై దృష్టి సారించబడుతుంది. డిజిటల్ సాధనాలు, ఆర్థిక సమ్మిళిత ప్రయత్నాల మద్దతుతో, ఈ రంగం 2034 నాటికి USD 17.7 బిలియన్లకు చేరుకోవచ్చని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. 'ఎక్కువగా రుణాలు ఇవ్వడం' కంటే 'తెలివిగా రుణాలు ఇవ్వడం' వైపు దృష్టి మళ్లుతోంది. SFBలు తమ పోర్ట్‌ఫోలియోలను వైవిధ్యపరచడం వంటి ప్రస్తుత వ్యూహాత్మక మార్పులు, పరిశ్రమ మారుతున్నదని చూపుతున్నాయి. కొనసాగుతున్న రికవరీ బాధ్యతాయుతమైన రుణ పద్ధతులు, రుణగ్రహీతల అప్పుల నిర్వహణ, ఆర్థిక మార్పులు, కొత్త నిబంధనలకు అనుగుణంగా మారడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.