భారత గృహ రుణ (Home Loan) మార్కెట్ లో రుణగ్రహీతలకు కొంత ఊరట లభిస్తోంది. ఇటీవల వడ్డీ రేట్లలో కోత పడటంతో, 15 ఏళ్ల రుణాలపై సగటున 6.18% APR తో కొనుగోలు సామర్థ్యం (Affordability) మెరుగుపడింది. దేశంలోని ప్రధాన నగరాల్లో, ఆస్తుల ధరల పెరుగుదలతో పోలిస్తే ఇంటి ఆదాయ వృద్ధి (Household Income Growth) వేగంగా ఉంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు. ఇది 2021 తర్వాత తొలిసారిగా కనిపిస్తున్న సానుకూల పరిణామం. అంతేకాకుండా, ₹50 లక్షల వరకు ఫ్లోటింగ్ రేట్ రుణాలపై ప్రీపేమెంట్ పెనాల్టీలు లేకపోవడం, సరసమైన గృహాల కోసం అధిక లోన్-టు-వాల్యూ (LTV) నిష్పత్తులు వంటి కొత్త నియమాలు రుణగ్రహీతలకు మరింత వెసులుబాటును కల్పిస్తున్నాయి.
అయితే, ఈ సానుకూలత మధ్యలోనే అనేక సవాళ్లు పొంచి ఉన్నాయి. ప్రపంచ రాజకీయ అనిశ్చితి (Geopolitical Tensions), బలహీనపడుతున్న రూపాయి, ప్రీమియం గృహాలకు డిమాండ్ విపరీతంగా పెరగడం వంటి అంశాలు మార్కెట్ లో కొత్త ఒత్తిళ్లను సృష్టిస్తున్నాయి. మార్కెట్ లో స్పష్టమైన విభజన కనిపిస్తోంది. ఇళ్ల కొనుగోలులో భారీ మార్పు చోటు చేసుకుంది. ₹1 కోటి కంటే ఎక్కువ ధర కలిగిన ప్రీమియం గృహాలకు డిమాండ్ గణనీయంగా పెరిగింది. అయితే, ₹1 కోటి లోపు గృహాలకు డిమాండ్ మాత్రం తగ్గింది. ఈ ట్రెండ్ మాస్ హౌసింగ్ సెగ్మెంట్ పై, దాని ఫైనాన్షియర్లపై ఒత్తిడిని పెంచుతోంది.
భారత గృహ రుణ మార్కెట్ విలువ 2026 నాటికి USD 430.74 బిలియన్లు ఉండగా, 2031 నాటికి USD 809.07 బిలియన్లకు చేరుకుంటుందని, వార్షిక వృద్ధి రేటు (CAGR) 13.44% గా ఉంటుందని అంచనా. ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు (PSBs) ప్రస్తుతం మార్కెట్ లో 47.33% వాటాతో అగ్రస్థానంలో ఉన్నప్పటికీ, నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ కంపెనీలు (NBFCs) ముఖ్యంగా అఫోర్డబుల్ హౌసింగ్, MSME రుణాల విభాగంలో వేగంగా దూసుకుపోతున్నాయి. ఈ పోటీ కారణంగా రుణదాతల మార్జిన్లు తగ్గుతున్నాయి, దీంతో నాణ్యమైన రుణాలపై, జాగ్రత్తగా అంచనా వేసే underwriting పై దృష్టి సారించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.
లోతైన ఆర్థిక, భౌగోళిక రాజకీయ (Geopolitical) రిస్కులు కూడా ఉన్నాయి. పశ్చిమ ఆసియాలో (West Asia) జరుగుతున్న సంఘర్షణల వల్ల బ్రెంట్ క్రూడ్ (Brent crude) ధర బ్యారెల్ కు $100 దాటింది. ఇది భారతదేశ దిగుమతి ఖర్చులను పెంచుతుంది, కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ ను (Current Account Deficit) విస్తరిస్తుంది, ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) ఆందోళనలను రేకెత్తిస్తోంది. భారత రూపాయి విలువ కూడా గణనీయంగా బలహీనపడింది. ఇది దిగుమతి చేసుకునే వస్తువుల ధరలను పెంచి, RBI ని అప్రమత్తం చేస్తోంది. ప్రస్తుతానికి RBI రెపో రేటును 5.25% వద్దే కొనసాగిస్తుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నప్పటికీ, పరిస్థితులు మరింత తీవ్రమైతే పాలసీలో మార్పులు చేయాల్సి రావచ్చు. రుణదాతలకు, తీవ్రమైన పోటీ వల్ల మార్జిన్లు తగ్గే అవకాశం, కొన్ని రిటైల్, మైక్రోఫైనాన్స్ రంగాల్లో ఆస్తి నాణ్యత (Asset Quality) ఆందోళనలు, డిపాజిట్ల వృద్ధి మందగించడం వంటివి ప్రధాన రిస్కులుగా ఉన్నాయి.
మొత్తంగా చూస్తే, పట్టణీకరణ, పెరుగుతున్న మధ్యతరగతి ప్రజల వల్ల భారత గృహ ఫైనాన్స్ రంగం నిర్మాణాత్మకంగా విస్తరించనుంది. బలమైన వృద్ధి ఆశించినప్పటికీ, రుణదాతలు మారుతున్న రుణగ్రహీతల ప్రవర్తన, పోటీ, ఆర్థిక అనిశ్చితిని జాగ్రత్తగా నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది. ప్రభుత్వ విధానాలు, ధరల పెరుగుదల మితంగా ఉండటం, పెరుగుతున్న ఆదాయాలు కొంత ఊరటనిస్తాయి. అయితే, భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితి, ప్రీమియం డిమాండ్ యొక్క బలమైన ఆకర్షణ మార్కెట్ కు ఒక సవాలుతో కూడిన, విభజితమైన వాతావరణాన్ని సృష్టిస్తున్నాయి.