భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఫార్మల్ క్రెడిట్ లభ్యత అనూహ్యంగా పెరిగింది. **2017**లో **35%**గా ఉన్న క్రెడిట్ పెనిట్రేషన్, మార్చి **2026** నాటికి **74%**కి చేరింది. రిటైల్ క్రెడిట్ పోర్ట్ఫోలియో **19.2%** వృద్ధితో **₹179 లక్షల కోట్లకు** చేరుకున్నప్పటికీ, కొత్తగా రుణాలు తీసుకుంటున్న వారి వల్ల అసెట్ క్వాలిటీపై ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
క్రెడిట్ విప్లవం: ఎక్కడి నుంచి ఎక్కడికి?
గడిచిన తొమ్మిదేళ్లలో భారత ఫార్మల్ ఫైనాన్షియల్ సిస్టమ్ భారీ మార్పులకు లోనైంది. అసంఘటిత రంగం నుండి మెజారిటీ ప్రజలు బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి రావడంతో, క్రెడిట్ లభ్యత 35% నుంచి ఏకంగా **74%**కి ఎగబాకింది. జూన్ 2026 క్వార్టర్ నాటికి రిటైల్ క్రెడిట్ పోర్ట్ఫోలియో ₹179 లక్షల కోట్ల మార్కును తాకింది. ఇది ఏటా 19.2% వృద్ధితో దూసుకుపోతోంది.
లోన్ల పంపిణీలో కొత్త ట్రెండ్స్
ఈ వృద్ధికి ప్రధాన కారణం మొదటిసారి రుణాలు తీసుకుంటున్న వారు (First-time borrowers). ముఖ్యంగా కన్జ్యూమర్ డ్యూరబుల్ లోన్లు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. 2027 ఆర్థిక సంవత్సరం తొలి క్వార్టర్లో, మొదటిసారి రుణాలు తీసుకున్న వారిలో దాదాపు 46% మంది ఈ విభాగం నుంచే ఉన్నారు. పాయింట్ ఆఫ్ సేల్ (POS) ఫైనాన్సింగ్, డిజిటల్ లెండింగ్ ప్లాట్ఫామ్స్ కారణంగా, ఎటువంటి క్రెడిట్ హిస్టరీ లేని వారు కూడా సులభంగా చిన్న తరహా రుణాలు పొందుతున్నారు.
మారుమూల ప్రాంతాలకు విస్తరిస్తున్న బ్యాంకులు
కేవలం పెద్ద నగరాలకే పరిమితం కాకుండా, టైర్-2, టైర్-3 పట్టణాల్లో కూడా బ్యాంకులు, NBFCలు తమ వ్యాపారాన్ని విస్తరించాయి. ముఖ్యంగా టూ-వీలర్ లోన్లు, కన్జ్యూమర్ డ్యూరబుల్స్ విభాగాల్లో వృద్ధి స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
పెరుగుతున్న సవాళ్లు.. ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సినవి
అయితే, ఈ వేగవంతమైన వృద్ధి వెంట కొన్ని రిస్కులు కూడా ఉన్నాయి:
- అసెట్ క్వాలిటీ: కొత్తగా లోన్లు తీసుకుంటున్న వారిలో చాలా మందికి క్రెడిట్ హిస్టరీ లేదు. దీంతో అన్సెక్యూర్డ్ పర్సనల్ లోన్లు, మైక్రో ఫైనాన్స్ విభాగాల్లో ఒత్తిడి పెరుగుతోంది.
- డిపాజిట్-క్రెడిట్ గ్యాప్: లోన్లకు డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉన్నా, దానికి తగినట్లుగా డిపాజిట్లు సేకరించడం బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థకు సవాలుగా మారింది. ఇది బ్యాంకుల 'కాస్ట్ ఆఫ్ ఫండ్స్'ని పెంచుతోంది.
- నెట్ ఇంట్రెస్ట్ మార్జిన్స్ (NIMs): పెరిగిన రిస్క్ మరియు డిపాజిట్లపై ఖర్చు పెరగడం వల్ల బ్యాంకుల లాభదాయకత (NIMs)పై ఒత్తిడి పడే అవకాశం ఉంది.
మున్ముందు రుణాల వృద్ధి స్థిరంగా ఉండాలంటే, బ్యాంకులు కేవలం లోన్లు ఇవ్వడమే కాకుండా, కఠినమైన రిస్క్ మేనేజ్మెంట్ ప్రమాణాలను పాటించాల్సి ఉంటుందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.