RBI రూల్స్ తో మారిన కార్డ్ మార్కెట్ తీరు
భారతదేశ క్రెడిట్ కార్డ్ మార్కెట్ గణనీయమైన మార్పులకు లోనవుతోంది. వృద్ధి రేటు మునుపటి 15% నుంచి ఈ FY26 నాటికి సుమారు **11%**కి పడిపోయింది. దీనికి ప్రధాన కారణం రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) విధించిన కఠినమైన నిబంధనలే. ముఖ్యంగా, ఫిన్టెక్ యాప్ల ద్వారా క్రెడిట్ కార్డ్లను ఉపయోగించి అద్దె చెల్లింపులను నిషేధించడం వంటి నిర్ణయాలు ఈ మందగమనానికి దారితీశాయి. PhonePe, Paytm వంటి సంస్థలపై ఈ నిబంధనల ప్రభావం పడింది. RBI మార్కెట్ వృద్ధిని నియంత్రించడంతో పాటు, పర్యవేక్షణను పెంచాలని చూస్తోంది. FY26 నాటికి క్రెడిట్ కార్డ్ ఖర్చులు సుమారు ₹23.25 లక్షల కోట్లకు చేరవచ్చని అంచనా, ఇది FY25లోని ₹21.15 లక్షల కోట్లకు స్వల్ప పెరుగుదల మాత్రమే. ఈ పరిస్థితుల్లో, కార్డ్ ఇష్యూయర్లు కొత్త కస్టమర్లను విపరీతంగా చేర్చుకోవడం మానేసి, లాభదాయకతపైనే ఎక్కువ ఫోకస్ పెట్టాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.
కొత్త కార్డ్ల జారీకి బ్రేక్, ఆదాయ మార్గాలపై ఒత్తిడి
కొత్త క్రెడిట్ కార్డుల జారీ (New Card Issuances) చాలా ఏళ్ల కనిష్ట స్థాయికి చేరుకుంది. ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలో వృద్ధి 8% కంటే తక్కువగా ఉంటుందని అంచనా. ఇది కోవిడ్-19 మహమ్మారి తర్వాత అత్యల్ప స్థాయి. SBI Cards వంటి ప్రముఖ సంస్థలు తమ త్రైమాసిక కొత్త కార్డుల లక్ష్యాలను 11 లక్షల నుంచి 8 లక్షలకు తగ్గించుకున్నాయి. OneCard, FiMoney వంటి ఫిన్టెక్ కంపెనీలు కూడా బ్యాంకులతో కఠినమైన పాలసీలు, సొంత రిస్క్ చెక్కుల కారణంగా కొత్త కార్డుల పంపిణీని తగ్గిస్తున్నాయి. దీనితో, బ్యాంకులు కొత్త వారిపై కాకుండా, ఇప్పటికే ఉన్న కార్డ్ హోల్డర్లపై ఎక్కువ దృష్టి పెడుతున్నాయి. రుణాల చెల్లింపుల్లో జాప్యం పెరుగుతుండటంతో, బ్యాంకులు నిబంధనలను కఠినతరం చేయడంతో, మొదటిసారి క్రెడిట్ కార్డులు తీసుకునే వారి సంఖ్య కూడా పడిపోయింది. బ్యాంకులు సాధారణంగా క్రెడిట్ కార్డుల ద్వారా మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్స్ (MDR) మరియు బ్యాలెన్స్లపై వడ్డీ ద్వారా ఆదాయాన్ని పొందుతాయి. కానీ ఈ ఆదాయ మార్గాలు కూడా ఒత్తిడికి గురవుతున్నాయి. ప్రస్తుతం బ్యాలెన్స్లను వాయిదా వేస్తున్న కస్టమర్ల సంఖ్య **23%**కి తగ్గింది. చాలా కార్డ్ ఇష్యూయర్లు లాభదాయకతను నిలబెట్టుకోవడానికి రివార్డులను, ముఖ్యంగా యుటిలిటీ, అద్దె చెల్లింపులపై తగ్గించారు. UPI నుంచి పోటీ కూడా ఉంది. UPI వృద్ధి **30%**కి తగ్గినా, చిన్న డిజిటల్ లావాదేవీలను ప్రభావితం చేస్తూనే ఉంది. ప్రస్తుతం భారతదేశంలో రిటైల్ డిజిటల్ పేమెంట్లలో 80% కంటే ఎక్కువ UPI ద్వారానే జరుగుతున్నాయి.
మార్కెట్లో పెద్ద ఆటగాళ్లు, కార్డ్ల విభజన
భారత క్రెడిట్ కార్డ్ మార్కెట్లో HDFC Bank (సుమారు 22-28% వాటా), SBI Cards (18-20%), ICICI Bank (16-18%), Axis Bank (12-14%) వంటి కొద్దిమంది ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్నారు. ఈ బ్యాంకులు కలిపి మార్కెట్లో సుమారు 80% వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. FY29 నాటికి కార్డుల సంఖ్య 200 మిలియన్లకు చేరుతుందని అంచనా, ప్రస్తుతం ఇది 2025 మధ్య నాటికి 100 మిలియన్లకు పైనే ఉంది. అయితే, కొత్త కార్డుల జారీ తగ్గింది. Q1 FY26లో సుమారు 1.31 మిలియన్ల కొత్త కార్డులు జారీ అయ్యాయి, ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే 34.4% తగ్గుదల. పరిశ్రమ ఇప్పుడు ప్రధానంగా రెండు రకాల కార్డులుగా విభజించబడుతోంది: ప్రీమియం కార్డులు, మరియు బేసిక్ కార్డులు. ప్రీమియం కార్డులు అధిక రివార్డులతో వస్తాయి, కానీ వాటికి అధిక ఖర్చు లేదా బ్యాంకింగ్ రిలేషన్షిప్ విలువ అవసరం. Axis Bank, HDFC Bank Infinia వంటివి దీనికి ఉదాహరణ. బేసిక్ కార్డులు తక్కువ రిటర్న్స్ను అందిస్తాయి.
పెరుగుతున్న రిస్క్ లు, తగ్గుతున్న రివార్డులు
దీర్ఘకాలిక వృద్ధి అంచనాలు ఉన్నప్పటికీ, గణనీయమైన నష్టాలు కనిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా సబ్-ప్రైమ్ కస్టమర్లలో, క్రెడిట్ కొత్తగా ఉపయోగించేవారిలో రుణాల చెల్లింపుల్లో జాప్యం పెరుగుతోంది. జూన్ 2024 నాటికి 91-180 రోజులు ఆలస్యంగా చెల్లించినవి **7.6%**కి చేరుకున్నాయి. 2024 చివరి నాటికి క్రెడిట్ కార్డ్ నాన్-పెర్ఫార్మింగ్ అసెట్స్ (NPAs) 28% పెరిగినట్లు నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ పెరుగుతున్న రిస్క్, కస్టమర్ అక్విజిషన్ ఖర్చులు (ఒక్కో కస్టమర్కు ₹1,500 నుండి ₹2,500 వరకు) పెరగడంతో, కొన్ని ఫిన్టెక్లకు లైఫ్టైమ్ కస్టమర్ వాల్యూ vs అక్విజిషన్ కాస్ట్ నిష్పత్తి 3:1 కంటే తక్కువకు పడిపోయింది. HDFC Bank, SBI Card, ICICI Bank, Axis Bank వంటి ప్రధాన సంస్థలు రివార్డులను తగ్గిస్తున్నాయి. ఎయిర్పోర్ట్ లాంజ్ యాక్సెస్ వంటి ప్రయోజనాలను పరిమితం చేయడం, రివార్డులను తగ్గించడం, ఖర్చు పరిమితులను పెంచడం జరుగుతోంది.
భవిష్యత్ అంచనాలు: లాభదాయకత పైనే దృష్టి
భారతదేశ క్రెడిట్ కార్డ్ పరిశ్రమ ఒక కీలకమైన వ్యూహాత్మక మలుపులో ఉంది. దీర్ఘకాలిక అంచనాలు ఆశాజనకంగా ఉన్నప్పటికీ, సమీప భవిష్యత్తు మరింత జాగ్రత్తగా, లాభదాయకతపై దృష్టి సారించి ఉంటుంది. ప్రస్తుత కస్టమర్లను నిలుపుకోవడం, వ్యక్తిగతీకరించిన ఆఫర్లతో వారిని ఆకట్టుకోవడం, ప్రీమియం కార్డ్ లైన్లను విస్తరించడంపై ఇష్యూయర్లు దృష్టి సారిస్తారు. UPIతో అనుసంధానం చేయబడిన క్రెడిట్ కార్డులు వృద్ధి చెందుతాయని, లావాదేవీలకు కొత్త అవకాశాలను సృష్టిస్తాయని భావిస్తున్నారు. టైర్ 2, టైర్ 3 నగరాల్లో వృద్ధి విస్తరణకు దోహదం చేస్తుంది, కానీ స్థానిక మార్కెట్ అవసరాలు, క్రెడిట్ యాక్సెస్ సమస్యలకు అనుగుణంగా వ్యూహాలు అవసరం.