ఇండియా క్రెడిట్ కార్డ్ మార్కెట్: లాభాలు తగ్గుముఖం! మారిన కస్టమర్ల తీరుతో బ్యాంకుల కష్టాలు

క్రెడిట్ కార్డ్ మార్కెట్లో పెద్ద షిఫ్ట్!

భారతదేశ క్రెడిట్ కార్డ్ రంగంలో ఒక పెద్ద మార్పు కనిపిస్తోంది. దీని ప్రభావం నేరుగా బ్యాంకుల లాభదాయకతపై పడుతోంది. గతంలో క్రెడిట్ కార్డ్ బిల్లులను పూర్తిగా చెల్లించకుండా, వడ్డీ కడుతూ బ్యాలెన్స్ ను కొనసాగించే 'రివాల్వర్' కస్టమర్లు గణనీయంగా తగ్గిపోయారు. ఈ 'రివాల్వర్'ల సంఖ్య 40-45% నుంచి కేవలం **22-24%**కి పడిపోయింది. వీరి స్థానంలో, ప్రతి నెలా బిల్లును పూర్తిగా చెల్లించే 'ట్రాన్సాక్టర్' కస్టమర్లు పెరిగిపోతున్నారు. ఇది బ్యాంకుల ఆదాయానికి ముఖ్యమైన వడ్డీ ఆదాయ మార్గాన్ని తగ్గిస్తోంది.

SBI Cards సంస్థలోనే 'రివాల్వర్' రేటు 2021 మొదటి క్వార్టర్ లో 34% ఉండగా, 2026 మొదటి క్వార్టర్ నాటికి **22%**కి పడిపోయింది. ఈ నేపథ్యంలో, మొత్తం క్రెడిట్ కార్డ్ లావాదేవీల సంఖ్య మాత్రం భారీగా పెరిగింది. 2021-2025 మధ్య కాలంలో లావాదేవీలు 2.6 రెట్లు పెరిగి, 2025 క్యాలెండర్ ఇయర్ లో 570 కోట్ల లావాదేవీలు, ₹23.2 లక్షల కోట్ల విలువకు చేరుకున్నాయి. ప్రైవేట్ బ్యాంకులు తమ మార్కెట్ వాటాను మరింత పటిష్టం చేసుకుని, 2025 డిసెంబర్ నాటికి 71.1% క్రెడిట్ కార్డులను తమ ఆధీనంలోకి తెచ్చుకున్నాయి. అయితే, కొత్త కార్డుల జారీ మాత్రం మందగించింది. 2026 ఆర్థిక సంవత్సరం రెండో క్వార్టర్ లో ఏడాది ప్రాతిపదికన 28% తగ్గుదల కనిపించింది. కస్టమర్ల క్రెడిట్ ప్రవర్తనలో వస్తున్న మార్పుల నేపథ్యంలో బ్యాంకులు అప్రమత్తంగా వ్యవహరిస్తున్నాయి.

వడ్డీ ఆదాయానికి బదులు కొత్త వ్యూహాలు!

తగ్గుతున్న 'రివాల్వర్'ల సంఖ్యకు అనుగుణంగా, బ్యాంకులు తమ వ్యాపార వ్యూహాలను మార్చుకుంటున్నాయి. వడ్డీ ఆదాయంపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, ఇతర ఆదాయ మార్గాలపై దృష్టి సారిస్తున్నాయి. ICICI Bank, కోటక్ మహీంద్రా బ్యాంక్ వంటి సంస్థలు ఈ మార్పును గుర్తించి, ఖర్చుల నియంత్రణ, ఆకర్షణీయమైన రివార్డ్ ప్రోగ్రామ్స్, EMI పోర్ట్ ఫోలియోల పెంపుపై దృష్టి పెడుతున్నాయి. UPI-లింక్డ్ క్రెడిట్ కార్డులు ఇప్పుడు లావాదేవీలలో దాదాపు 40% వాటాను కలిగి ఉండటం, RuPay కార్డులను ప్రోత్సహించడం వంటివి ఈ వ్యూహాలలో భాగం.

లావాదేవీల విలువ, ఫీజుల ఆధారిత ఆదాయం పెరగడం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. కన్స్యూమర్ స్పెండింగ్ ప్యాటర్న్స్ కూడా మారుతున్నాయి. 2030 నాటికి కుటుంబాల బడ్జెట్ లో అనవసర కొనుగోళ్లు 43% మించవచ్చని అంచనా. అధిక ఆదాయాలు, ప్రీమియం ఉత్పత్తుల వైపు మొగ్గు చూపడం దీనికి దోహదం చేస్తున్నాయి. ఫిన్ టెక్ కంపెనీలు కూడా క్రెడిట్ కార్డ్ రంగంలో తమ పాత్రను పెంచుకుంటున్నాయి. 2025 నవంబర్ నాటికి దాదాపు 15% కొత్త కార్డులను ఇవి జారీ చేస్తున్నాయి. డేటా అనలిటిక్స్ ను ఉపయోగించి రిస్క్ ను అంచనా వేయడంలో, కస్టమర్లతో బలమైన సంబంధాలను ఏర్పరచుకోవడంలో ఇవి కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.

రిస్కులు, రెగ్యులేటరీ ఒత్తిళ్లు

అయితే, ఈ రంగం అనేక రిస్కులను కూడా ఎదుర్కొంటోంది. వేగవంతమైన క్రెడిట్ కార్డ్ వృద్ధి, లోన్ క్వాలిటీ, వినియోగదారుల అప్పుల భారంపై ఆందోళనలకు దారితీసింది. పెండింగ్ ఆస్తులు (NPAs) పెరగడంతో, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) క్రెడిట్ కార్డుల వంటి అసురక్షిత రుణాలపై రిస్క్ వెయిట్స్ ను **150%**కి పెంచింది. ఇది వృద్ధిని నేరుగా తగ్గించింది. కొత్త కార్డుల జారీ రేటు, గరిష్టంగా 20% నుంచి 2025 ఆగస్టు నాటికి సుమారు **4%**కి పడిపోయింది.

అలాగే, ఆకర్షణీయమైన రివార్డ్ ప్రోగ్రామ్స్ ఖర్చు కూడా భరించలేనిదిగా మారుతోంది. ICICI Bank తో సహా అనేక బ్యాంకులు క్యాష్ బ్యాక్, లాంజ్ యాక్సెస్ వంటి ప్రయోజనాలను తగ్గించాయి. రివార్డ్ పాయింట్ల రిడెంప్షన్ ను కష్టతరం చేస్తున్నాయి. పెరుగుతున్న ఆపరేటింగ్ ఖర్చులు, ఆలస్యమైన చెల్లింపులు, తగ్గుతున్న ఖర్చులే దీనికి కారణాలు. క్రెడిట్ కార్డ్ వడ్డీ రేట్లు అధికంగానే ( 30% నుంచి 48% ) ఉన్నాయి. అమెరికాలో ప్రతిపాదించినట్లుగా రేట్ క్యాప్ వచ్చే సూచనలు కనిపించడం లేదు. ఇది, ముఖ్యంగా SBI Cards వంటి ప్రత్యేక క్రెడిట్ కార్డ్ సంస్థలకు సవాలుగా మారింది. SBI Cards సుమారు 27.5 P/E వద్ద ట్రేడ్ అవుతుండగా, ICICI Bank ( 16.5-17.8 ) , కోటక్ మహీంద్రా బ్యాంక్ (సుమారు 20 ) మధ్యస్థాయి వాల్యుయేషన్స్ తో ఉన్నాయి.

భవిష్యత్తు: మోడల్ లో మార్పు తప్పనిసరి

భారత క్రెడిట్ కార్డ్ పరిశ్రమ, వడ్డీ ఆదాయ ఆధారిత మోడల్ నుంచి లావాదేవీల విలువ, ఫీజులు, ఇంటిగ్రేటెడ్ ఫైనాన్షియల్ సర్వీసుల ఆధారిత మోడల్ వైపు మళ్లుతోంది. వినియోగదారుల ఖర్చు పెరుగుతున్నప్పటికీ, బ్యాంకులు కొత్త కస్టమర్లను ఆకర్షించడంలో మరింత జాగ్రత్త వహిస్తున్నాయి. కో-బ్రాండెడ్ కార్డులు, ఇన్ స్టాల్మెంట్ ప్లాన్స్, ఇతర విలువ ఆధారిత సేవలను ఉపయోగించి లోతైన కస్టమర్ ఎంగేజ్మెంట్ పై దృష్టి మళ్లింది.

ఈ కొత్త మోడల్ లో దీర్ఘకాలిక విజయం, బలమైన రిస్క్ మేనేజ్మెంట్, నిరంతర ఉత్పత్తి ఆవిష్కరణ, కఠినతరమైన నిబంధనలు, మారుతున్న కన్స్యూమర్ బిహేవియర్ మధ్య కస్టమర్ వృద్ధిని, ఆస్తుల నాణ్యతను సమతుల్యం చేసుకోవడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మార్కెట్ స్పందనలు ఈ సవాళ్లను ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.