SEBI పరిమితులు.. సంక్లిష్ట డీల్స్ కు దారితీశాయి
భారతదేశంలో వృద్ధి చెందుతున్న కంపెనీలలో పెట్టుబడులు పెట్టడంలో కీలక పాత్ర పోషించే ఆల్టర్నేటివ్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ ఫండ్స్ (AIFs), ఒక పెద్ద అడ్డంకిని ఎదుర్కొంటున్నాయి: SEBI విదేశీ పెట్టుబడుల పరిమితులు ఇప్పటికే నిండిపోవడమే దీనికి కారణం. దీనితో AIFలు, గ్లోబల్ ఫండ్ రైజింగ్ కోసం సాధారణంగా ఉపయోగించే భారతీయ స్టార్టప్ల విదేశీ మాతృ సంస్థల్లో నేరుగా పెట్టుబడులు పెట్టడాన్ని నివారించాల్సి వస్తోంది. మే 2021లో SEBI విదేశీ పెట్టుబడుల పరిమితిని $1.5 బిలియన్లకు పెంచినప్పటికీ, 2022, 2024లలో భారత మార్కెట్ మొత్తం పరిమితులను చేరుకుంది. దీనితో చాలా ఫండ్స్ కొత్త పెట్టుబడులు పెట్టలేకపోతున్నాయి. ఈ సమస్యను అధిగమించడానికి, AIFలు ఇప్పుడు కాల్, పుట్ ఆప్షన్స్ వంటి సంక్లిష్టమైన పద్ధతులను ఉపయోగిస్తున్నాయి. ఇవి నేరుగా పెట్టుబడి పెట్టకపోయినా, ఆర్థికంగా, పాలనాపరంగా అలాంటి ప్రయోజనాలనే అందిస్తాయి. భారత్ లో వెంచర్ క్యాపిటల్ (VC) మార్కెట్ సుమారు $16 బిలియన్కు చేరుకోవడం, పెట్టుబడికి ఉన్న డిమాండ్ను తెలియజేస్తోంది.
ఆప్షన్స్ వల్ల పెరిగే ఖర్చులు, రిస్కులు
ఈ కాల్, పుట్ ఆప్షన్ విధానం ద్వారా AIFలు స్థానిక సబ్సిడరీలలో పెట్టుబడులు పెడతాయి. ఇవి దేశీయ (domestic) డీల్స్గా పరిగణిస్తారు. కాంట్రాక్టుల ద్వారా నేరుగా పెట్టుబడి పెట్టిన ప్రయోజనాలను పొందుతారు. గ్లోబల్ ఈవెంట్స్తో ముడిపడి ఉన్న ధర వద్ద, ఒక స్వాప్ రేషియోను ఉపయోగించి, విదేశీ మాతృ సంస్థ షేర్లను తిరిగి కొనుగోలు చేసేందుకు కాల్ ఆప్షన్ ఉంటుంది. అలాగే, AIFలకు నష్ట భయం (downside protection) కోసం పుట్ ఆప్షన్ కూడా లభిస్తుంది. భవిష్యత్తులో RBI అనుమతితో ఫారిన్ షేర్లలోకి మార్చుకునేందుకు స్వాప్ రైట్ కూడా ఉంటుంది. అయితే, ఈ కాంట్రాక్టులను నేరుగా పెట్టుబడికి సమానంగా మార్చడం చాలా క్లిష్టమైనది, ప్రమాదకరం. సరిహద్దులు దాటి కేవలం కాంట్రాక్టుల హక్కులను అమలు చేయడం నెమ్మదిగా, ఖరీదైనదిగా మారుతుంది. ఇతర దేశాలలో ఆర్బిట్రేషన్ క్లాజులను చేర్చడం ద్వారా రిస్క్ను తగ్గించుకోవాల్సి వస్తుంది. అంతేకాకుండా, పుట్ ఆప్షన్ ద్వారా రాబడులకు హామీ ఇవ్వడాన్ని రెగ్యులేటర్లు అప్పుగా (debt) భావిస్తే, ఇది ఫారిన్ ఎక్స్ఛేంజ్ నిబంధనలను (FEMA) ఉల్లంఘించినట్లు అవుతుంది. భారత ఆపరేటింగ్ కంపెనీ దివాళా తీస్తే, నేరుగా విదేశీ పెట్టుబడిదారులతో పోలిస్తే AIFలు మరింత ప్రమాదకరమైన స్థితిలో ఉంటారు. ఎగ్జిట్ సమయంలో వాల్యుయేషన్, పన్నుల వివాదాలు కూడా సమస్యలను మరింత పెంచుతాయి.
గ్లోబల్ పోలిక.. భారతదేశానికి ప్రత్యామ్నాయాలు
భారత్ లోని ఈ నిబంధనల వల్ల, సింగపూర్ వంటి సులభమైన పెట్టుబడి వాతావరణంతో పోలిస్తే, AIF విదేశీ పెట్టుబడులకు ఎక్కువ అడ్డంకులు ఎదురవుతాయి. సింగపూర్ లో స్ట్రాంగ్ రెగ్యులేషన్స్, వేరియబుల్ క్యాపిటల్ కంపెనీ (VCC) వంటి నిర్మాణాలు, MAS పర్యవేక్షణలో నేరుగా పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించే పన్ను ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. హాంకాంగ్ కూడా ఫండ్ టాక్స్ మినహాయింపులపై ప్రశ్నలను ఎదుర్కొంటోంది. దుబాయ్ లోని DIFC, ADGM వంటి ఫ్రీ జోన్స్ ఫండ్స్ కు అనుకూలమైన నిబంధనలను అందిస్తున్నాయి. భారత్ లోని GIFT సిటీ, SEBI విదేశీ పరిమితులను అధిగమించి, పన్ను ప్రయోజనాలతో విదేశీ సంస్థల్లో నేరుగా పెట్టుబడులు పెట్టేందుకు ఒక మార్గాన్ని అందిస్తున్నప్పటికీ, దానిని ఏర్పాటు చేయడానికి సమయం పడుతుంది. SEBI కొన్ని మార్పులు చేసినప్పటికీ, ముఖ్యమైన విదేశీ పెట్టుబడుల పరిమితులు అలాగే ఉన్నాయి.
ఈ పద్ధతులు స్టార్టప్ వృద్ధిని ఎలా అడ్డుకుంటున్నాయి?
కాల్, పుట్ ఆప్షన్ల వంటి వాటిని విరివిగా ఉపయోగించడం అనేది భారతదేశ పెట్టుబడి నియమాలలో ఉన్న పెద్ద లోపాలను ఎత్తి చూపుతుంది. ఈ పనితీరు వల్ల భారత స్టార్టప్లలో పెట్టుబడులు పెట్టే ఖర్చు, రిస్క్ గణనీయంగా పెరుగుతున్నాయి. AIFల హక్కులు నేరుగా యాజమాన్యంపై కాకుండా కాంట్రాక్టులపై ఆధారపడి ఉండటంతో, వాటిని సరిహద్దులు దాటి అమలు చేయడం కష్టమవుతుంది. రెగ్యులేటరీ మార్పుల రిస్క్, కంపెనీ విఫలమైతే ఎక్కువ నష్టం వాటిల్లే అవకాశం కూడా ఉంది. ఈ సంక్లిష్టమైన డీల్స్పై చర్చలు జరపడానికి సమయం, డబ్బు వృధా అవుతాయి. ఇది కంపెనీలను మూల్యాంకనం చేయడం, వృద్ధికి సహాయం చేయడం వంటి కీలక పనుల నుండి దృష్టిని మళ్లిస్తుంది. మూలధనాన్ని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించడంలో ఈ జాప్యం, సరళమైన, స్పష్టమైన పెట్టుబడి మార్గాలను వెతుకుతున్న గ్లోబల్ ఇన్వెస్టర్లను నిరుత్సాహపరిచే అవకాశం ఉంది. ఈ రెగ్యులేటరీ ఘర్షణ వల్ల రెండు రకాల మార్కెట్లు ఏర్పడవచ్చు: ఒకటి వేగవంతమైన, సమర్థవంతమైన గ్లోబల్ స్ట్రక్చర్లను ఉపయోగించేది, మరొకటి సంక్లిష్టమైన, ప్రమాదకరమైన దేశీయ పద్ధతులతో నిలిచిపోయేది. ఇది ఇన్వెస్టర్లు రిస్క్లను తప్పుగా అంచనా వేయడానికి, మూలధనం సరిగ్గా కేటాయించబడటానికి దారితీయవచ్చు, చివరికి భారతదేశ స్టార్టప్ రంగం వృద్ధిని మందగింపజేస్తుంది.