ఇన్కమ్ ట్యాక్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ నుంచి నోటీసులు రాగానే కంగారు పడకండి! బ్యాంకులు, స్టాక్ మార్కెట్ డేటా సింక్ అవ్వడం వల్ల ఈ నోటీసులు సాధారణమయ్యాయి. కొత్త Income-tax Act, 2025 నిబంధనల ప్రకారం, మీ Annual Information Statement (AIS) ని ఎలా సరిచూసుకోవాలో, పెనాల్టీల నుంచి ఎలా బయటపడాలో తెలుసుకోండి.
ఇన్కమ్ ట్యాక్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ నుంచి నోటీసు వస్తే భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. 2026లో చాలా వరకు నోటీసులు కేవలం అడ్మినిస్ట్రేటివ్ కారణాల వల్ల వస్తున్నవే. కొత్త Income-tax Act, 2025 అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత, ట్యాక్స్ శాఖ ఆధునిక డిజిటల్ టూల్స్‌ను వాడుతోంది. బ్యాంకులు, స్టాక్ బ్రోకర్లు, మ్యూచువల్ ఫండ్ సంస్థల నుంచి వచ్చే సమాచారాన్ని, మీ ITR ఫైలింగ్‌తో ఆటోమేటిక్‌గా క్రాస్-చెక్ చేస్తోంది.
ఆటోమేటెడ్ కంప్లయన్స్ ఎలా పనిచేస్తుంది?
ట్యాక్స్ అధికారులు ఇప్పుడు సెంట్రలైజ్డ్ అల్గారిథమ్స్ ద్వారా Annual Information Statement (AIS) మరియు Taxpayer Information Summary (TIS) డేటాను మీ ITR తో పోలుస్తున్నారు. చిన్నపాటి తప్పులు లేదా డివిడెండ్ వివరాలు మిస్ అయినా, సిస్టమ్ ఆటోమేటిక్‌గా నోటీసు పంపిస్తుంది. అంటే దీని అర్థం మీరు ట్యాక్స్ ఎగ్గొట్టినట్టు కాదు, కేవలం క్లారిఫికేషన్ అవసరమని మాత్రమే.
సమస్యలు ఎందుకు వస్తాయి?
ట్యాక్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ డేటాబేస్ రియల్ టైమ్‌లో అప్‌డేట్ అవుతుంది. కానీ, రిటర్న్స్ దాఖలు చేసేటప్పుడు మనం పాత లెక్కల మీదో లేదా సరైన అవగాహన లేకనో పొరపాట్లు చేస్తాం. ముఖ్యంగా వడ్డీ ఆదాయం, స్టాక్ డివిడెండ్స్, విదేశీ ఆస్తుల లాభాలను రిపోర్ట్ చేయడంలో జరిగే పొరపాట్లు ప్రధాన కారణాలు. అందుకే, ఫైల్ చేసే ముందే AISని చెక్ చేసుకోవడం తప్పనిసరి.
నోటీసును ఎలా పరిష్కరించాలి?
- ముందుగా మీ నోటీసులో ఉన్న Document Identification Number (DIN) ని అఫీషియల్ పోర్టల్‌లో వెరిఫై చేసుకోండి.
- మీ రికార్డుల్లో ఉన్న Form 26AS మరియు AIS వివరాలతో నోటీసులోని క్లెయిమ్‌ను సరిపోల్చుకోండి.
- ఒకవేళ డిపార్ట్‌మెంట్ వైపు పొరపాటు ఉంటే, పోర్టల్‌లోని e-Proceedings ట్యాబ్ ద్వారా వివరణ పంపండి.
డెడ్‌లైన్స్ మర్చిపోవద్దు
సెక్షన్ 139(9) కింద డిఫెక్టివ్ రిటర్న్ నోటీసు వస్తే, 15 రోజుల్లోపు స్పందించాలి. లేదంటే మీ రిటర్న్ ఇన్వాలిడ్ అవుతుంది. అలాగే డిమాండ్ నోటీసులకు 30 రోజుల్లోపు రిప్లై ఇవ్వాలి, లేదంటే నెలకు 1% చొప్పున వడ్డీ భారం పడుతుంది. ప్రస్తుతానికి AY 2026-27 కోసం రిటర్న్ దాఖలు గడువును నవంబర్ 21, 2026 (Circular No. 07/2026 ప్రకారం) వరకు పొడిగించారు. కాబట్టి, ఎప్పటికప్పుడు అఫీషియల్ పోర్టల్‌ను చెక్ చేసుకుంటూ ఉండండి.