ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ IREDA, Gensol Engineering మరియు దాని అనుబంధ సంస్థలకు ఇచ్చిన **₹672.74 కోట్ల** రుణాలను అధికారికంగా 'ఫ్రాడ్' (మోసం)గా వర్గీకరించింది. నిధుల మళ్లింపు, నకిలీ పత్రాల ఆరోపణల నేపథ్యంలో ఈ ఖాతాలను RBIకి నివేదించింది. ఈ రుణాల్లో **85%** ఇప్పటికే ప్రొవిజన్ చేయబడినప్పటికీ, ఇప్పుడు రికవరీ ట్రైబ్యునల్, NCLTలలో కేసుల విచారణపై దృష్టి సారించింది.
భారత ప్రభుత్వానికి చెందిన ఇండియన్ రిన్యూవబుల్ ఎనర్జీ డెవలప్మెంట్ ఏజెన్సీ (IREDA), జెన్సోల్ ఇంజనీరింగ్ లిమిటెడ్ మరియు దాని అనుబంధ సంస్థ అయిన జెన్సోల్ EV లీజ్ లిమిటెడ్లకు ఇచ్చిన రుణ ఖాతాలను అధికారికంగా 'మోసం' (Fraudulent)గా ప్రకటించింది. ఈ విషయాన్ని జూలై 10, 2026న రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI)కి నివేదించింది. విశ్వాస ఘాతుకం, నిధుల దుర్వినియోగం, నకిలీ పత్రాల సమర్పణ వంటి ఆరోపణల నేపథ్యంలో ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.
మోసం వర్గీకరణ ప్రభావం
ఈ ఖాతాల నుండి మొత్తం బకాయి ₹672.74 కోట్లు ఉంది. ఇందులో జెన్సోల్ ఇంజనీరింగ్ వాటా ₹453.77 కోట్లు, జెన్సోల్ EV లీజ్ వాటా ₹218.97 కోట్లు. IREDA ఇప్పటికే మార్చి 31, 2026 నాటికి ఈ మొత్తంలో సుమారు **85%**ను ప్రొవిజన్ చేసుకుంది. అంటే, నష్టంలో ఎక్కువ భాగాన్ని ఇప్పటికే లెక్కల్లో చూపడంతో, ఈ తాజా ప్రకటన కంపెనీ బ్యాలెన్స్ షీట్పై పెద్దగా ప్రభావం చూపదు.
రుణ సమస్యల మూలాలు
ఈ రుణాలకు సంబంధించిన సమస్యలు 2022-2024 ఆర్థిక సంవత్సరాల మధ్య ప్రారంభమయ్యాయి. రైడ్-హెయిలింగ్ సంస్థ బ్లూస్మార్ట్కు లీజుకు ఇవ్వడానికి 6,400 ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల కొనుగోలుకు ఈ నిధులు ఉద్దేశించబడ్డాయి. అయితే, తనిఖీల్లో కేవలం 4,704 వాహనాలు మాత్రమే కొనుగోలు చేసినట్లు తేలింది. ఈ తేడాతో పాటు ఇతర ఆర్థిక అవకతవకలు సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI) దృష్టికి వచ్చాయి. గతంలో SEBI, జెన్సోల్ ప్రమోటర్లైన అన్మోల్ సింగ్ జాగీ, పునీత్ సింగ్ జాగీలను నిధుల మళ్లింపు, క్రెడిట్ రేటింగ్ ఏజెన్సీలను తప్పుదారి పట్టించిన ఆరోపణలపై మార్కెట్ నుంచి నిషేధించింది.
చట్టపరమైన చర్యలు, రికవరీ
IREDA బకాయిలను రాబట్టడానికి ఢిల్లీలోని డెట్ రికవరీ ట్రిబ్యునల్ (DRT)లో, నేషనల్ కంపెనీ లా ట్రిబ్యునల్ (NCLT)లో దివాలా పిటిషన్ వంటి వివిధ చట్టపరమైన మార్గాలను అనుసరిస్తోంది. ఈ గ్రూప్కు రుణాలు ఇచ్చిన పవర్ ఫైనాన్స్ కార్పొరేషన్ (PFC) కూడా గతంలో కొంత భాగాన్ని ఫ్రాడ్గా గుర్తించింది. IREDA తాజా చర్యలు ఈ వాస్తవాలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయి.
ప్రస్తుతం, ఈ ట్రిబ్యునల్ కేసుల పురోగతిని పెట్టుబడిదారులు, వాటాదారులు గమనిస్తున్నారు. మిగిలిన 15% నిధులను తిరిగి పొందడం, దివాలా ప్రక్రియల పరిష్కారంపైనే ప్రధాన దృష్టి ఉంది. ఈ న్యాయ పోరాటాల ఫలితాలు IREDA చివరి లాభాలపై, ప్రజా నిధుల రికవరీపై తుది ప్రభావాన్ని నిర్ణయిస్తాయి.