IDBI Bank: అమ్మకం బెడిసికొట్టింది! ఇన్వెస్టర్లకు షాక్.. కారణాలు ఇవే!

వాల్యుయేషన్ గ్యాప్ పెద్ద అడ్డంకి

IDBI Bank ను అమ్మేందుకు ప్రభుత్వం చేసిన ప్రయత్నాలు ఆశించిన ఫలితాలనివ్వలేదు. ప్రముఖ అంతర్జాతీయ బ్యాంకులు, ఇన్వెస్టర్లు బిడ్లు దాఖలు చేసినా, అవి ప్రభుత్వం అంచనా వేసిన రిజర్వ్ ప్రైస్ (Reserve Price) కంటే గణనీయంగా తక్కువగా వచ్చాయి. దీంతో ఈ సేల్ (Sale) ప్రక్రియ అర్ధాంతరంగా నిలిచిపోయింది. మార్కెట్ వాల్యుయేషన్ (Market Valuation) విషయంలో ప్రభుత్వ అంచనాలు, కొనుగోలుదారుల అంచనాలు ఏమాత్రం కలవలేదని ఇది స్పష్టం చేస్తోంది.

IDBI Bank ఆర్థికంగా బలపడిందనే వార్తలొస్తున్నా, దాని స్టాక్ వాల్యుయేషన్ (Stock Valuation) పెద్ద అడ్డంకిగా మారింది. ఇటీవల వరకు బ్యాంకు NPAలు (Non-Performing Assets) చాలా తక్కువగా 0.18% (Net NPA), 2.57% (Gross NPA) గా ఉన్నాయని, అలాగే Tier 1 Capital Ratio 23.53% గా ఉందని లెక్కలు చెబుతున్నాయి. అయినప్పటికీ, IDBI Bank TTM P/E (Trailing Twelve Month Price-to-Earnings) రేషియో మార్చి 2026 మధ్య నాటికి సుమారు 8.5-9.0 మధ్యలోనే ఉంది. ఇది బ్యాంకు గత 10 ఏళ్ల సగటు (15.76) తో పోలిస్తే, Nifty ప్రైవేట్ బ్యాంక్ ఇండెక్స్ సగటు (17.79) తో పోలిస్తే కూడా చాలా తక్కువ. Bank of India (6.20), Indian Bank (10.36) వంటి వాటితో పోలిస్తే IDBI Bank ను మార్కెట్ 'వాల్యూ స్టాక్' గా చూస్తోందని దీని అర్థం. అంటే, ప్రస్తుత మార్కెట్ పరిస్థితుల్లో, ప్రభుత్వ అంచనాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయని, బిడ్డర్లు బ్యాంకు బుక్ వాల్యూ (Book Value) కంటే తక్కువకే కొనడానికి సిద్ధపడ్డారని తెలుస్తోంది.

అమ్మకం ప్రకటన తర్వాత IDBI Bank షేర్ ధర అనూహ్యంగా పెరిగింది. అయితే, ఈ ర్యాలీ కేవలం ఊహాగానాల (Speculation) కారణంగానేనని తేలింది. సేల్ ఆగిపోయిందనే వార్తతో మార్చి 18, 2026 నాటికి షేర్ ధర దాదాపు 19% పడిపోయింది.

కంట్రోల్ సమస్యలు కొనుగోలుదారులను దూరం చేశాయి

కొనుగోలుదారులను వెనక్కి తగ్గించిన మరో ముఖ్య కారణం, అమ్మకానికి పెట్టిన వాటా (Stake) నిర్మాణం. ప్రభుత్వం కేవలం 60.72% వాటాను మాత్రమే అమ్మకానికి పెట్టడం, కేంద్ర ప్రభుత్వం 15%, LIC 19% వాటాలను తమ దగ్గరే ఉంచుకోవాలని భావించడం.. వ్యూహాత్మక కొనుగోలుదారులకు (Strategic Buyers) పూర్తి కంట్రోల్ దక్కదనే సంకేతాలిచ్చింది. మెజారిటీ స్టేక్ లేకుండా పూర్తి అడ్మినిస్ట్రేటివ్ కంట్రోల్ (Administrative Control) ఎలా సాధ్యమవుతుందనే సందేహాలు కొనుగోలుదారుల్లో కలిగాయి.

అంతేకాకుండా, IDBI Bank పబ్లిక్ ఫ్లోట్ (Public Float) అంటే మార్కెట్లో ట్రేడ్ అయ్యే షేర్లు చాలా తక్కువగా (5.29% గా మార్చి 23, 2026 నాటికి) ఉన్నాయి. ఇది స్టాక్ ధరను మరింత అస్థిరపరుస్తుంది, ఊహాగానాలకు ఆస్కారం ఇస్తుంది. పెద్ద మొత్తంలో షేర్లను కొనుగోలు చేయాలనుకునేవారికి ఇది కష్టతరం అవుతుంది. ప్రస్తుత ప్రభుత్వ, LIC వాటాలతో పాటు, భవిష్యత్ లోనూ వీరి ప్రభావం ఉంటుందని బిడ్డర్లు భావించి ఉండవచ్చు.

పునరావృతమవుతున్న అమ్మకపు వైఫల్యాలు

ఇది IDBI Bank ప్రైవేటీకరణలో ఇది రెండో వైఫల్యం. గతంలో 2016 లోనూ ఇలాంటి ప్రయత్నం విఫలమైంది. ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన ధర, కంట్రోల్ వదులుకోవడానికి సంకోచించడం, మార్కెట్ విలువలతో కలవకపోవడం వంటి అంశాలు ఈ సేల్ ను అడ్డుకున్నాయి. మార్కెట్ లో అస్థిరత పెరిగింది.

వ్యూహాన్ని పునఃపరిశీలించాల్సిన అవసరం

ఈ పరిస్థితుల్లో, కేంద్ర ప్రభుత్వం, LIC తమ వ్యూహాన్ని పూర్తిగా పునఃపరిశీలించుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఎక్కువ వాటాను ఆఫర్ చేయడం, పూర్తి ఎగ్జిట్ (Complete Exit) అవ్వడం, లేదా పబ్లిక్ షేర్ హోల్డింగ్ పెంచడానికి ఆఫర్ ఫర్ సేల్ (OFS - Offer For Sale) వంటి మార్గాలను పరిశీలించాలి. భారత బ్యాంకింగ్ రంగంలో M&A (Mergers & Acquisitions) కార్యకలాపాలు పెరుగుతున్నప్పటికీ, IDBI Bank వంటి పెద్ద అమ్మకాలకు వాస్తవికమైన ధర, పూర్తి కంట్రోల్ బదిలీ చేసే సుముఖత, స్టాక్ వాలటాలిటీని (Volatility) మేనేజ్ చేసే ప్రణాళిక అవసరం. డిజిన్వెస్ట్మెంట్ (Disinvestment) ను కేవలం డబ్బు సంపాదించే మార్గంగా కాకుండా, ఒక సమూల సంస్కరణగా చూడాలి.