భారత్లోని విదేశీ బ్యాంకులు, ముఖ్యంగా HSBC, స్టాండర్డ్ చార్టర్డ్ వంటివి, RBI ప్రవేశపెట్టిన ప్రత్యేక డాలర్-రూపాయి స్వాప్ విండోను ఉపయోగించుకుని, జులై 30 నాటికి **$8.97 బిలియన్ల** (సుమారు **₹74,000 కోట్లు**) FCNR డిపాజిట్లను ఆకర్షించాయి. ఈ భారీ మొత్తాలు దేశ విదేశీ మారక నిల్వలను బలపరుస్తుండగా, కొన్ని బ్యాంకులు వాడుతున్న అధిక లివరేజ్ వ్యూహాల వల్ల లిక్విడిటీ, క్రెడిట్ రిస్క్లపై ఇన్వెస్టర్లు దృష్టి పెట్టాలి.
RBI స్వాప్ విండోతో విదేశీ బ్యాంకులకు భారీ లాభం
భారత్లో పనిచేస్తున్న విదేశీ బ్యాంకులు, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) అందిస్తున్న ఒక ప్రత్యేక సౌకర్యాన్ని ఉపయోగించుకుని, డాలర్ డిపాజిట్లను భారీగా ఆకర్షిస్తున్నాయి. జులై 30, 2026 నాటి లెక్కల ప్రకారం, ఈ బ్యాంకులు తమ Foreign Currency Non-Resident (FCNR) డిపాజిట్లను $8.97 బిలియన్లకు (సుమారు ₹74,000 కోట్లు) పెంచాయి. ఇది జూన్ 5 నాటికి ఉన్న కేవలం $603 మిలియన్లతో పోలిస్తే భారీ పెరుగుదల.
స్వాప్ విండో ఎలా పనిచేస్తుంది?
రూపాయిని బలపరిచేందుకు, దేశంలోకి మరిన్ని విదేశీ కరెన్సీలను తీసుకురావడానికి RBI ఈ స్వాప్ సౌకర్యాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. ఈ పథకం కింద, కరెన్సీ హెచ్చుతగ్గుల రిస్క్ను RBI భరిస్తుంది. దీంతో బ్యాంకులు NRI డిపాజిటర్లకు అధిక వడ్డీ రేట్లు ఆఫర్ చేయగలుగుతున్నాయి. విదేశీ బ్యాంకులకు వారి గ్లోబల్ నెట్వర్క్స్ వల్ల ఈ విషయంలో ప్రత్యేక ప్రయోజనం ఉంది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్ల నుంచి డాలర్లను సేకరించడానికి దేశీయ బ్యాంకులు కష్టపడాల్సి వస్తే, విదేశీ బ్యాంకులు తమకున్న గ్లోబల్ ఫండింగ్ లైన్లను సులభంగా ఉపయోగించుకుంటాయి. ముఖ్యంగా HSBC ఈ విషయంలో ముందుంది, దాదాపు $6.14 బిలియన్లను సేకరించింది. ఆ తర్వాత స్టాండర్డ్ చార్టర్డ్, DBS బ్యాంక్ ఇండియా ఉన్నాయి.
లివరేజ్ వ్యూహాలు.. ఇన్వెస్టర్లకు హెచ్చరిక
దేశ విదేశీ మారక నిల్వలకు ఈ డాలర్ల ప్రవాహం సానుకూలమైనప్పటికీ, కొన్ని విదేశీ బ్యాంకులు అనుసరిస్తున్న వ్యూహాలపై ఇన్వెస్టర్లు దృష్టి సారించాలి. కొన్ని సంస్థలు తమ రాబడిని పెంచుకోవడానికి, కస్టమర్లను ఆకర్షించడానికి డిపాజిట్లపై 19 రెట్లు వరకు అధిక లివరేజ్ను ఉపయోగిస్తున్నాయని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. ఇది స్థానిక దేశీయ బ్యాంకులు వాడే లివరేజ్ స్థాయిల కంటే చాలా ఎక్కువ.
ఈ అధిక లివరేజ్ వల్ల లిక్విడిటీ ఒత్తిడి ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంది. అంతేకాకుండా, RBI స్వాప్ విండో సెప్టెంబర్ 30, 2026న మూసివేసిన తర్వాత ఏం జరుగుతుందనే దానిపై అనిశ్చితి నెలకొంది. స్వాప్ విండో ముగిసిన తర్వాత బ్యాంకులు ఈ డిపాజిట్లను నిలుపుకోగలవా లేదా అనేది ఇన్వెస్టర్లు గమనించాలి. ఈ నిధులు ఉపసంహరించుకుంటే, లేదా బ్యాంకులకు ఖరీదైన ఫండింగ్తో వాటిని భర్తీ చేయాల్సి వస్తే, అది సంస్థల లాభదాయకతను ప్రభావితం చేయవచ్చు.