కోట్ల రూపాయల విలువైన కంపెనీ సీఈఓ అయినప్పటికీ, **800** CIBIL స్కోర్ ఉన్నా.. ప్రముఖ ప్రైవేట్ బ్యాంక్ ఒకరు హోమ్ లోన్ అప్లికేషన్ను తిరస్కరించడం చర్చనీయాంశమైంది. సేవింగ్స్, డివిడెండ్స్ రూపంలో ఆదాయం ఉన్న వ్యవస్థాపకులకు, స్థిరమైన నెలవారీ జీతం ఉన్నవారితో పోలిస్తే.. బ్యాంకులు రుణాలివ్వడంలో చూపిస్తున్న పక్షపాతంపై ఈ సంఘటన మరోసారి దృష్టి సారించేలా చేసింది.
కథ ఇదే!
₹1.2 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన Raise Financial Services సంస్థ సీఈఓ, వ్యవస్థాపకుడు ప్రవీణ్ జాదవ్ ఇటీవల ఒక సంచలన అనుభవాన్ని పంచుకున్నారు. తన వద్ద 800 CIBIL స్కోర్, అద్భుతమైన క్రెడిట్ హిస్టరీ ఉన్నప్పటికీ, ఒక ప్రముఖ ప్రైవేట్ బ్యాంక్ తన హోమ్ లోన్ అప్లికేషన్ను తిరస్కరించిందని ఆయన తెలిపారు. అంతేకాదు, ఆ బ్యాంకులో 25 ఏళ్లకు పైగా కస్టమర్గా ఉన్నానని, తన ఆస్తులు కూడా లోన్ మొత్తానికి సరిపడా ఉన్నాయని ఆయన వెల్లడించారు.
అసలు సమస్య ఏంటి?
ఈ సంఘటన భారతీయ బ్యాంకింగ్ రంగంలో ఒక కీలకమైన లోపాన్ని ఎత్తిచూపుతోంది. చాలావరకు బ్యాంకులు, ముఖ్యంగా ప్రైవేట్ బ్యాంకులు, రుణగ్రహీతలను అంచనా వేయడానికి ప్రామాణిక నమూనాలను ఉపయోగిస్తాయి. ఈ నమూనాలు ప్రధానంగా స్థిరమైన నెలవారీ జీతం వచ్చే ఉద్యోగులకు అనుకూలంగా ఉంటాయి. అయితే, స్టార్టప్ వ్యవస్థాపకుల ఆదాయం మాత్రం స్థిరంగా ఉండదు. అది పనితీరు ఆధారిత బోనస్లు, డివిడెండ్లు లేదా కంపెనీ లాభాల్లో వాటా రూపంలో ఉండవచ్చు.
ఎందుకు ఈ వివక్ష?
జాదవ్ వంటి వ్యవస్థాపకుల దగ్గర సంపద, మంచి క్రెడిట్ స్కోర్ ఉన్నప్పటికీ, వారి ఆదాయ వనరులు సాంప్రదాయక పద్ధతులకు భిన్నంగా ఉండటం వల్ల, బ్యాంకులు వారిని అధిక-రిస్క్ వర్గంగా పరిగణిస్తున్నాయి. ఇది స్టార్టప్ వ్యవస్థాపకులు, ఆధునిక వృత్తి నిపుణుల ఆర్థిక వాస్తవాలకు, పాతకాలపు బ్యాంకింగ్ విధానాలకు మధ్య పెరుగుతున్న అంతరాన్ని సూచిస్తోంది.
ఇన్వెస్టర్లకు ఏం ముఖ్యం?
ఈ సంఘటన, బ్యాంకులు తమ రుణ మదింపు వ్యూహాలను ఆధునీకరించుకోవాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కి చెబుతుంది. పెరుగుతున్న స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్కు అనుగుణంగా, బ్యాంకులు కేవలం జీతంపైనే కాకుండా, వ్యవస్థాపకుల ఆస్తులు, నగదు ప్రవాహాన్ని (Cash Flow) అంచనా వేసేందుకు కొత్త పద్ధతులను అలవర్చుకోవాలి. దీనివల్ల, సరైన అర్హత ఉన్నప్పటికీ, కేవలం ఆదాయ స్వభావం కారణంగా రుణాలు పొందలేని పరిస్థితి తగ్గుతుంది. రాబోయే రోజుల్లో, బ్యాంకులు ఈ విషయంలో ఎలా స్పందిస్తాయో చూడాలి.