FM సితారమన్ ఆదేశం: బాండ్ మార్కెట్ల రూపురేఖలు మార్చేయండి.. సైబర్ దాడులకూ చెక్!

బాండ్ మార్కెట్లకు కొత్త ఊపు

దేశ ఆర్థిక వృద్ధికి అవసరమైన దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులను ఆకర్షించే లక్ష్యంతో, దేశీయ కార్పొరేట్, మున్సిపల్ బాండ్ మార్కెట్లను విస్తరించాలని ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ సెబీని కోరారు. దీనికోసం కేవలం చిన్నపాటి మార్పులు సరిపోవని, సమూలమైన సంస్కరణలు, విస్తృతమైన పెట్టుబడిదారుల భాగస్వామ్యం అవసరమని ఆమె స్పష్టం చేశారు. మార్చి 2025 నాటికి భారతదేశ కార్పొరేట్ బాండ్ మార్కెట్ సుమారు USD 642 బిలియన్లకు చేరుకుంది. ఇది పెరుగుతున్నప్పటికీ, GDPతో పోలిస్తే దక్షిణ కొరియా, మలేషియా వంటి దేశాలతో పోలిస్తే ఇంకా వెనుకబడే ఉంది.

కార్పొరేట్ బాండ్ల జారీ పత్రాలను ప్రామాణీకరించడం, సెకండరీ మార్కెట్ లిక్విడిటీకి మెరుగైన ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లు, మెరుగైన సమన్వయం వంటివి మంత్రి సూచించారు. అగ్రశ్రేణి కంపెనీలే కాకుండా మరిన్ని కంపెనీలు మార్కెట్లను చేరుకునేలా మెరుగైన క్రెడిట్ ఎన్‌హాన్స్‌మెంట్ (Credit Enhancement) వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేయడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. పట్టణ మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు నిధులు సమకూర్చేందుకు మున్సిపల్ బాండ్ మార్కెట్‌ను కూడా విస్తరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. అయితే, సెప్టెంబర్ 30, 2025 నాటికి మొత్తం కార్పొరేట్ బాండ్ల జారీలో ఈ విభాగం కేవలం 0.06% మాత్రమే ఉంది. డిసెంబర్ 2025 నాటికి తొమ్మిది ఇష్యూల ద్వారా సుమారు ₹3,783.9 కోట్లు సమీకరించినప్పటికీ, ఇది ఇంకా తొలి దశలోనే ఉంది.

ఆర్థిక రంగంలో మార్పులు, మార్కెట్ అడ్డంకులు

ప్రస్తుతం భారతదేశంలో కార్పొరేట్ ఫండింగ్ ప్రధానంగా బ్యాంక్ రుణాల ద్వారానే జరుగుతోంది. ఆర్థిక సంవత్సరం 2026లో మొత్తం సమీకరణలో 65.4% బ్యాంక్ రుణాలే కావడం దీనికి నిదర్శనం. అయితే, బాండ్ల జారీ కూడా పెరిగింది. ఆర్థిక సంవత్సరం 2026లో బాండ్ల జారీ 52.4% పెరిగి ₹3 లక్షల కోట్లకు చేరింది. ఇది కంపెనీలు దీర్ఘకాలిక రుణాల కోసం బ్యాంకులతో పాటు బాండ్లను కూడా ఎక్కువగా ఎంచుకుంటున్నాయని సూచిస్తోంది.

రిక్వెస్ట్ ఫర్ కోట్ (RFQ) ఎలక్ట్రానిక్ ట్రేడింగ్ ప్లాట్‌ఫామ్, క్రెడిట్ బాండ్ ఇండెక్స్‌లు, డెరివేటివ్‌లను అభివృద్ధి చేయడానికి RBIతో కలిసి చేపడుతున్న ప్రయత్నాలు పారదర్శకత, ధరల గుర్తింపు, లిక్విడిటీని పెంచే లక్ష్యంతో సాగుతున్నాయి. అయినప్పటికీ, బాండ్ల గురించి రిటైల్ పెట్టుబడిదారులలో అవగాహన తక్కువగా ఉండటం, సెకండరీ మార్కెట్‌లో ట్రేడింగ్ పరిమితంగా ఉండటం వంటి సవాళ్లు ఇంకా ఉన్నాయి. మున్సిపల్ బాండ్ మార్కెట్ కూడా, ఆర్థిక సంవత్సరం 2026లో ₹20 బిలియన్ల జారీలు జరుగుతాయని అంచనా ఉన్నప్పటికీ, అనేక పట్టణ స్థానిక సంస్థలు (ULBs) రేటింగ్ లేకపోవడం, బలహీనమైన ఆదాయ వనరులు, స్థిరమైన ఆర్థిక నివేదికలు లేకపోవడం వంటి అడ్డంకులను ఎదుర్కొంటున్నాయి.

సైబర్ దాడులు, మార్కెట్ నిష్క్రియాత్మకత

భారతదేశ బాండ్ మార్కెట్లను సమూలంగా మార్చడంలో సెబీ గణనీయమైన సవాళ్లను ఎదుర్కోవాల్సి ఉంది. ఆర్థిక సంవత్సరం 2026లో కార్పొరేట్ నిధుల సేకరణలో బ్యాంక్ రుణాలపై **65.4%**గా కొనసాగుతున్న అధిక ఆధారపడటం, మార్కెట్లో నిష్క్రియాత్మకత కొనసాగుతుందని సూచిస్తోంది. RFQ వ్యవస్థ, క్రెడిట్ బాండ్ ఇండెక్స్ అభివృద్ధి వంటి సంస్కరణలు రిటైల్ పెట్టుబడిదారుల అవగాహన లేమిని లేదా సెకండరీ మార్కెట్ ట్రేడింగ్ స్తబ్ధతను పూర్తిగా పరిష్కరించలేకపోయాయి.

మున్సిపల్ బాండ్ మార్కెట్, ఇటీవలి పురోగతి సాధించినప్పటికీ, అనేక ULBల బలహీనమైన ఆర్థిక ఆరోగ్యం, తక్కువ బహిర్గతం, ప్రభుత్వ గ్రాంట్లపై ఆధారపడటం వంటి కారణాలతో వెనుకబడుతోంది. తక్కువ రేటింగ్ ఉన్న జారీదారులను మార్కెట్లోకి తీసుకురావడానికి రూపొందించిన పాక్షిక క్రెడిట్ మెరుగుదల (PCE) ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లు, గతంలో నియంత్రణ అడ్డంకుల కారణంగా పరిమితంగానే ఉపయోగించబడ్డాయి. అయితే, ఆగస్టు 2025లో RBI సవరించిన మార్గదర్శకాలు PCE ప్రొవైడర్లకు మూలధన అవసరాలను తగ్గించే లక్ష్యంతో ఉన్నాయి.

అత్యంత ఆందోళనకరమైన విషయం సైబర్ సెక్యూరిటీ. AI ఆధారిత సైబర్ దాడుల గురించి ఆర్థిక మంత్రి చేసిన బలమైన హెచ్చరిక, ఒక కీలకమైన దుర్బలత్వాన్ని ఎత్తి చూపింది. ఇటువంటి దాడులు చాలా వేగంగా, స్వయంప్రతిపత్తితో (autonomous) జరగగలవు. ఒక ప్రధాన ఆర్థిక సంస్థలో విజయవంతమైన సైబర్ దాడి దేశవ్యాప్త అంతరాయాన్ని, ఆర్థిక నష్టాన్ని కలిగించడమే కాకుండా, ప్రజల విశ్వాసాన్ని తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తుంది. ఈ ప్రమాదాన్ని చాలా అత్యవసరంగా గుర్తించారు.

భవిష్యత్ కార్యాచరణ

సెబీ మార్కెట్ లిక్విడిటీని పెంచడం, సంస్కరణల ద్వారా జారీదారులు, పెట్టుబడిదారుల భాగస్వామ్యాన్ని విస్తరించడంపై దృష్టి పెట్టాలి. కీలకమైన అంశం ఏమిటంటే, అధునాతన సైబర్ బెదిరింపుల నుండి ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేయాలి. ఈ ప్రయత్నాల విజయం, భారతదేశ దీర్ఘకాలిక మూలధన అవసరాల కోసం మరింత స్థితిస్థాపకత, సురక్షితమైన ఆర్థిక మౌలిక సదుపాయాలను నిర్మించడానికి నియంత్రణాధికారులు, ప్రభుత్వ ఏజెన్సీలు, మార్కెట్ భాగస్వాముల మధ్య బలమైన సమన్వయంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.