కేంద్ర కమ్యూనికేషన్ల శాఖ (DoT) ప్రవేశపెట్టిన 'Financial Fraud Risk Indicator' అద్భుతమైన ఫలితాలను ఇస్తోంది. గత 15 నెలల్లో ఏకంగా ₹5,043 కోట్ల సైబర్ మోసాలను ఈ సిస్టమ్ సమర్థవంతంగా అడ్డుకుంది. మొబైల్ నంబర్లకు రియల్-టైమ్ రిస్క్ స్కోర్ ఇవ్వడం ద్వారా ఆర్థిక లావాదేవీలు సురక్షితంగా మారుతున్నాయి.
డిజిటల్ చెల్లింపులు పెరిగిన వేళ, సైబర్ నేరాల కట్టడికి ప్రభుత్వం చేపట్టిన చర్యలు సత్ఫలితాలనిస్తున్నాయి. మే 2025లో ప్రారంభించిన ఈ ఫైనాన్షియల్ ఫ్రాడ్ రిస్క్ ఇండికేటర్ (FRI), గడిచిన 15 నెలల్లో సుమారు ₹5,043.73 కోట్ల సొమ్మును కాపాడింది. ఇది ప్రభుత్వ డిజిటల్ ఇంటెలిజెన్స్ ప్లాట్ఫామ్లో కీలక భాగంగా పనిచేస్తోంది.
ఈ సిస్టమ్ ఎలా పనిచేస్తుంది?
ఈ FRI ఫ్రేమ్వర్క్ ద్వారా, ఆర్థిక లావాదేవీలకు ఉపయోగించే మొబైల్ నంబర్లకు 'మీడియం', 'హై', 'వెరీ హై' రిస్క్ స్కోర్లను కేటాయిస్తారు. సంచార్ సాథీ పోర్టల్, నేషనల్ సైబర్ క్రైమ్ రిపోర్టింగ్ పోర్టల్ డేటాను విశ్లేషించి, అనుమానాస్పద లావాదేవీలను గుర్తిస్తారు. బ్యాంకులు లేదా పేమెంట్ ప్లాట్ఫామ్లు డబ్బును ట్రాన్స్ఫర్ చేసే ముందే, ఈ రిస్క్ సిగ్నల్ హెచ్చరించడం వల్ల లావాదేవీలను ఆపే అవకాశం కలుగుతోంది.
ఫైనాన్షియల్ సెక్టార్పై ప్రభావం
ప్రస్తుతం 1,600 పైగా సంస్థలు—అంటే బ్యాంకులు, ఫిన్టెక్ కంపెనీలు, పేమెంట్ ప్రొవైడర్లు మరియు ఇన్సూరెన్స్ సంస్థలు ఈ సిస్టమ్ను తమ ట్రాన్సాక్షన్ మానిటరింగ్లో భాగంగా మార్చుకున్నాయి. కేవలం ఏప్రిల్ నుండి ఆగస్టు 2026 మధ్య కాలంలోనే దాదాపు ₹2,000 కోట్ల ఫ్రాడ్లను ఈ సిస్టమ్ అడ్డుకుంది.
ఇన్వెస్టర్ల పరంగా చూస్తే, సైబర్ ఫ్రాడ్ల వల్ల బ్యాంకింగ్ రంగంపై పడే అదనపు భారం తగ్గే అవకాశం ఉంది. బ్యాడ్ డెట్స్ మరియు లాస్ ప్రొవిజన్స్ తగ్గడం ద్వారా కంపెనీల మార్జిన్లు స్థిరపడతాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అయితే, నేరగాళ్లు కొత్త పద్ధతుల్లో దాడులు చేసే ప్రమాదం ఉన్నందున, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) మరియు నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCI) నిరంతరం నిఘా ఉంచాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.