సెటిల్మెంట్ ఆశలకు గండి
బైజూస్ కంపెనీకి సంబంధించి ఒక పరిష్కారం త్వరలో దొరుకుతుందన్న అంచనాలకు సింగపూర్ కోర్టు తీర్పుతో తెరపడింది. కంపెనీ ఫౌండర్ బైజూ రవీంద్రన్కు, కోర్టు ఆదేశాలను పాటించనందుకు (contempt of court) 6 నెలల జైలు శిక్ష విధించడం ఈ కేసుకు పెద్ద మలుపు. ఏప్రిల్ 2024 నుంచి ఆస్తుల వివరాలు వెల్లడించాలన్న ఆదేశాలను పదేపదే పాటించకపోవడమే ఈ శిక్షకు కారణమైంది. ఈ పరిణామం కంపెనీ అంతర్జాతీయ న్యాయపరమైన చిక్కులను మరింత పెంచుతోంది.
బైజూ రవీంద్రన్ ఈ శిక్షను కేవలం ఒక ప్రక్రియపరమైన అంశమని, ఇప్పటికే పరిష్కరించుకున్న వివాదాన్ని అనవసరంగా పెద్దది చేశారని చెబుతున్నారు. అయితే, ఖతార్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ అథారిటీ (QIA) మాత్రం ఈ వాదనలను ఖండించింది. బైజూస్లో గణనీయమైన పెట్టుబడులు పెట్టిన ఈ సంస్థ, ఇకపై ఎలాంటి సెటిల్మెంట్కు అవకాశం లేదని స్పష్టం చేసింది. దీంతో, తమకు రావాల్సిన డబ్బును ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ మార్గాల్లో రాబట్టుకోవడానికి QIA సిద్ధమైంది.
ప్రపంచవ్యాప్త న్యాయ పోరాటం
సింగపూర్లో వెలువడిన ఈ తీర్పు, బైజూస్ చుట్టూ అల్లుకున్న న్యాయపరమైన చిక్కుల్లో ఒక భాగం మాత్రమే. 2022లో రవీంద్రన్ వ్యక్తిగత హామీతో బైజూస్కు ఇచ్చిన $150 మిలియన్ల లోన్కు సంబంధించి నిధులను రికవరీ చేయడానికి QIA ప్రయత్నిస్తోంది. ఈ లోన్ డిఫాల్ట్ అవ్వడంతో, సింగపూర్ ఆర్బిట్రేషన్ ట్రిబ్యునల్ 2025 జులైలో కంపెనీ, దాని ఫౌండర్ $235 మిలియన్లు (మొత్తం వడ్డీతో కలిపి దాదాపు $250 మిలియన్లు) చెల్లించాలని ఆదేశించింది.
ఈ ఆదేశాలను అమలు చేయడానికి QIA, కర్ణాటక హైకోర్టును ఆశ్రయించింది. ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకోవాలని, మరిన్ని ఆస్తుల బదిలీలను నిలిపివేయాలని కోరింది. ఇదే సమయంలో, అమెరికాకు చెందిన రుణదాతలు కూడా $1.2 బిలియన్ల టర్మ్ లోన్ B డిఫాల్ట్పై వేరే న్యాయ పోరాటం చేస్తున్నారు. ఇందులో $533 మిలియన్ల నిధుల అక్రమ బదిలీ ఆరోపణలు కూడా ఉన్నాయి.
పతనం వెనుక కారణాలు
ప్రస్తుత సంక్షోభం, కంపెనీ పాలన (corporate governance) మరియు నిధుల నిర్వహణలో (capital management) తీవ్రమైన లోపాలను ఎత్తి చూపుతోంది. ఒకప్పుడు $22 బిలియన్ల విలువైన కంపెనీ, ఇప్పుడు దివాళా తీసే స్థాయికి చేరుకుంది. అప్పులు పెరిగిపోవడం, అంతర్గత నియంత్రణ వైఫల్యాలు, సంక్లిష్టమైన ఆర్థిక వ్యవహారాలు వంటివి పెట్టుబడిదారులను దూరం చేశాయని విమర్శకులు అంటున్నారు. ఆడిటర్ల సందేహాలను నివృత్తి చేయలేకపోవడం, పెట్టుబడిదారులు వెళ్లిపోవడంతో రుణదాతలకు ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకోవడం తప్ప వేరే మార్గం లేకుండా పోయింది.
బైజూస్, తమ రుణాలను పునర్వ్యవస్థీకరించుకోవడానికి అవసరమైన నగదు నిల్వలు (operational liquidity) కూడా లేకపోవడంతో, వ్యవస్థాపకుడు ఆస్తుల వివరాలు వెల్లడించడంలో జరిగిన వైఫల్యాల కారణంగా జైలు పాలయ్యే పరిస్థితి వచ్చిందని తెలుస్తోంది. కంపెనీ యాజమాన్యం న్యాయస్థానాల నుండి తప్పించుకోవడానికి ప్రయత్నించడం, రుణదాతల దృష్టిలో కంపెనీ విలువను మరింత తగ్గించిందని భావిస్తున్నారు.
భవిష్యత్ కార్యాచరణ
బైజూ రవీంద్రన్ జూన్ 15న అధికారులకు లొంగిపోవాలని ఆదేశాలున్నాయి. ఆయన న్యాయవాదులు ఈ ఆదేశాలను నిలిపివేయడానికి లేదా అప్పీల్లో గెలిచేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు. అయితే, రుణదాతల వైఖరిని బట్టి చూస్తే, చర్చల దశ ముగిసిపోయిందని అర్థమవుతోంది. బైజూస్ ప్రస్తుతం భారతదేశంలో దివాళా పరిష్కార ప్రక్రియలను ఎదుర్కొంటోంది. ఈ సమయంలో, ప్రపంచవ్యాప్త రుణదాతల దృష్టి అంతా, కోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం స్వాధీనం చేసుకోగల ఆస్తులపైనే ఉంది.
