బీహార్ మైక్రోఫైనాన్స్: రుణాల్లో భారీ వృద్ధి.. అయినా రిస్కులు పొంచి ఉన్నాయి!

బీహార్ మైక్రోఫైనాన్స్ రికవరీ బాట.. కానీ జాగ్రత్త అవసరం!

మార్చి 2026 త్రైమాసికంలో (Q4FY26) బీహార్ మైక్రోఫైనాన్స్ రంగం మంచి రికవరీని చూపించింది. రుణాల పోర్ట్‌ఫోలియో 8.9% పెరిగి ₹53,100 కోట్లకు చేరుకుంది. దేశవ్యాప్తంగా మైక్రోఫైనాన్స్ రంగం 2024-2025 మధ్య ఎదుర్కొన్న తీవ్ర ఒత్తిడి నుంచి కోలుకుంటున్న సమయంలో ఈ వృద్ధి కనిపించడం విశేషం. అయితే, ఈ వృద్ధి ప్రస్తుత లెండింగ్ పద్ధతులు, పరిశ్రమ నెమ్మదిగా కోలుకుంటున్న తీరుపై ఆధారపడి ఉంది.

పెద్ద లోన్లతోనే పురోగతి.. ఆస్తుల నాణ్యత మెరుగుదల

బీహార్‌లో మైక్రోఫైనాన్స్ రంగం పుంజుకోవడానికి ప్రధాన కారణం.. రుణాల సైజు పెరగడమే. గత త్రైమాసికంలో ఇచ్చిన రుణాల్లో ₹50,000 నుంచి ₹80,000 మధ్య ఉన్న రుణాల వాటా **45.2%**కు పెరిగింది. ఇది రాష్ట్రం రుణ పోర్ట్‌ఫోలియోను విస్తరించింది. ఈ పెద్ద మొత్తంలో అప్పులివ్వడంతో పాటు, ఆస్తుల నాణ్యత కూడా మెరుగుపడింది. 31-180 రోజుల మధ్య బకాయిలు (Delinquencies) **2%**కి తగ్గడం, బీహార్ పనితీరును జాతీయ సగటుకు దగ్గరగా తెచ్చింది. 2024-2025లో బీహార్ మైక్రోఫైనాన్స్ డిఫాల్ట్‌లకు కేంద్రంగా మారిన పరిస్థితికి ఇది పూర్తి విరుద్ధం.

దేశవ్యాప్తంగా చూస్తే, మైక్రోఫైనాన్స్ స్థూల రుణ పోర్ట్‌ఫోలియో (GLP) Q4FY26 నాటికి 3.2% పెరిగి ₹3.31 లక్షల కోట్లకు చేరింది. అయితే, వార్షిక ప్రాతిపదికన ఇది ఇంకా 13% తగ్గించే ఉంది. ఇది పరిశ్రమ నెమ్మదిగా కోలుకుంటుందని సూచిస్తోంది.

జాతీయ మైక్రోఫైనాన్స్ రంగం స్థిరత్వం.. డెలింక్వెన్సీలు మాత్రం అలాగే!

జాతీయ మైక్రోఫైనాన్స్ రంగం కూడా తీవ్ర ఒత్తిడి తర్వాత స్థిరత్వ సంకేతాలు చూపుతోంది. మార్చి 2026 నాటికి మొత్తం GLP 3.2% పెరిగి ₹3.31 ట్రిలియన్లకు చేరింది. ఇది ఎనిమిది త్రైమాసికాలుగా నమోదైన క్షీణతకు అడ్డుకట్ట వేసింది. ఈ రికవరీలో నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ కంపెనీ-మైక్రో ఫైనాన్స్ ఇన్‌స్టిట్యూషన్స్ (NBFC-MFIs) కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. మార్చి 2026 నాటికి వీటి మార్కెట్ వాటా **43.7%**కు పెరిగింది (గత ఏడాది 38.9%). బ్యాంకుల వాటా **26.4%**కు తగ్గింది.

అయితే, సగటున 30 రోజులకు పైగా చెల్లించాల్సిన బకాయిలు (PAR 30+) FY2024-25లో **6.2%**కి పెరిగాయి (గత ఏడాది 2.1%). 90 రోజులకు పైగా బకాయిలు (PAR 90+) **4.8%**కి చేరాయి (గత ఏడాది 1.6%). మార్చి 2025 నాటికి, బీహార్‌లో 7.2% రుణాలు 30 రోజులకు పైగా, 4.6% రుణాలు 90 రోజులకు పైగా బకాయి పడ్డాయి. ఈ లెక్కలు ఆ సమయంలో జాతీయ సగటు కంటే ఎక్కువగా ఉన్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా సగటు రుణ సైజు సుమారు ₹61,500కు పెరిగింది.

లిస్టెడ్ మైక్రోఫైనాన్స్ కంపెనీలలో, Muthoot Microfin మే 7, 2026 నాటికి -11.81 P/E నిష్పత్తి, ₹3,565.2 కోట్ల మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్‌తో ఉంది. CreditAccess Grameen 49.8 P/E నిష్పత్తి, ₹24,159 కోట్ల మార్కెట్ క్యాప్‌తో ఉంది. 2025లో భారత మైక్రోఫైనాన్స్ మార్కెట్ విలువ సుమారు USD 7.3 బిలియన్లుగా అంచనా.

నిరంతరాయ రిస్కులు.. రంగం సుస్థిరతపై మబ్బులు!

పాజిటివ్ గ్రోత్ నంబర్లు కనిపిస్తున్నా, బీహార్ మైక్రోఫైనాన్స్ రికవరీ సుస్థిరతపై కొన్ని కీలక రిస్కులు మేఘాలు కమ్ముకున్నాయి. 2024-2025లో అధిక డిఫాల్ట్‌లు, రుణగ్రస్తులు అధిక అప్పుల్లో కూరుకుపోవడం వంటి వాటికి బీహార్ కేంద్రంగా మారిన గత చరిత్రను జాగ్రత్తగా గమనించాలి. ప్రస్తుతం పెద్ద అప్పుల మీదే ఈ వృద్ధి ఆధారపడటం, ప్రస్తుత రుణగ్రస్తుల ఒత్తిడిని కప్పిపుచ్చవచ్చు లేదా జాగ్రత్తగా నిర్వహించకపోతే అప్పుల భారాన్ని పెంచవచ్చు. ముఖ్యంగా గ్రామీణ రుణగ్రస్తులు, చారిత్రాత్మకంగా ఎక్కువ దుర్బలత్వానికి గురయ్యేవారు, ఎక్కువ బకాయిలు చూపిస్తున్నారు.

రుణగ్రస్తులు అధిక అప్పుల్లో కూరుకుపోవడం, క్రెడిట్ రిస్క్ వంటి సవాళ్లు రంగం ముందున్నాయి. బీహార్, తమిళనాడు, ఉత్తరప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాల్లో డెలింక్వెన్సీలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. NBFC-MFIs 'మిషన్ డ్రిఫ్ట్' (ఫైనాన్షియల్ ఇంక్లూజన్ నుండి లాభాల వైపు మళ్లడం) ప్రమాదాన్ని కూడా ఎదుర్కొంటున్నాయి. బీహార్ వంటి రాష్ట్రాల్లో (సుమారు 80%) మైక్రోఫైనాన్స్ వ్యాప్తి ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల, మార్కెట్ సంతృప్త స్థాయికి చేరుకునే అవకాశం ఉంది. గత రాజకీయ జోక్యాలు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నియంత్రణలు కూడా రంగం స్థిరత్వాన్ని గతంలో ప్రభావితం చేశాయి.

మైక్రోఫైనాన్స్ భవిష్యత్ అంచనాలు

భారత మైక్రోఫైనాన్స్ మార్కెట్ 2034 నాటికి వార్షిక వృద్ధి రేటు (CAGR) 9.77% నుండి 11% మధ్య నమోదై, సుమారు USD 17.7 బిలియన్లకు చేరుతుందని అంచనా. 2025-26 ఆర్థిక సర్వే ప్రకారం, నియంత్రణ సర్దుబాట్లు, మెరుగైన ఆస్తుల నాణ్యతతో రంగం స్థిరత్వం సాధిస్తుందని సూచించింది. లిక్విడిటీ సమస్యలు ఎదుర్కొంటున్న చిన్న సంస్థలకు మద్దతుగా క్రెడిట్ గ్యారెంటీ పథకాల వంటివి కూడా పరిశ్రమ కోలుకోవడానికి ఊతమిస్తాయని భావిస్తున్నారు.