NRIల కోసం ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన FCNR(B) డిపాజిట్లపై బ్యాంకులు ఏకంగా **16%** వరకు రాబడిని ఆఫర్ చేస్తున్నాయి. అయితే, ఈ స్కీములలో భారీ రిస్కులున్నాయని, డబ్బు వెనక్కి తీసుకునేటప్పుడు కఠినమైన నిబంధనలు, షరతులు వర్తిస్తాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
Detailed Coverage
NRIల కోసం స్పెషల్ ఆఫర్
ప్రస్తుతం భారతీయ బ్యాంకులు విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలను పెంచుకోవడానికి NRIలను ఆకర్షించే పనిలో పడ్డాయి. ఇందుకోసం రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) తెరిచిన FCNR(B) (Foreign Currency Non-Resident Bank) డిపాజిట్ల విండోను వాడుకుంటున్నాయి. సెప్టెంబర్ 30 వరకు ఈ విండో అందుబాటులో ఉండటంతో, బ్యాంకులు తమ ఫండింగ్ ఖర్చులను తగ్గించుకొని, NRIలకు ఆకర్షణీయమైన రాబడిని ఆఫర్ చేస్తున్నాయి. ఈ క్రమంలోనే, సంక్లిష్టమైన, లెవరేజ్ (Leveraged) ప్రోడక్టులను మార్కెట్ లోకి తెస్తున్నాయి.
లెవరేజ్డ్ డిపాజిట్ స్కీములు అంటే?
స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI), IDBI బ్యాంక్, HSBC వంటి ప్రధాన బ్యాంకుల నుంచి వచ్చిన ఫైనాన్షియల్ డాక్యుమెంట్ల ప్రకారం, ఈ స్కీములలో ఇన్వెస్టర్ తమ సొంత డబ్బును డిపాజిట్ చేస్తే, బ్యాంక్ దాన్ని 9 నుండి 19 రెట్లు వరకు లెవరేజ్ చేస్తుంది. అంటే, కస్టమర్ పెట్టిన పెట్టుబడి కంటే తొమ్మిది నుంచి పందొమ్మిది రెట్లు ఎక్కువ మొత్తాన్ని డిపాజిట్ గా చూపిస్తుంది. దీని ద్వారా, పెట్టుబడిదారులకు 13% నుండి 16% వరకు రాబడిని ఆశించే అవకాశం ఉంది. అయితే, ఈ అధిక రాబడికి కారణం లెవరేజ్ లో భాగంగా తీసుకున్న అప్పులే, కాబట్టి సంక్లిష్టమైన ఆర్థిక బాధ్యతలు కూడా ఉంటాయి.
డబ్బు వెనక్కి తీసుకుంటే భారీ నష్టాలే!
పైకి ఆకర్షణీయంగా కనిపించే ఈ స్కీములలో వ్యక్తిగత ఇన్వెస్టర్లకు భారీ నష్టాలు కూడా పొంచి ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు, HSBC డాక్యుమెంట్ల ప్రకారం, ఎర్లీ ఎగ్జిట్ పెనాల్టీ (Early Exit Penalty) అనేది పెద్ద సమస్యగా మారవచ్చు. అధిక లెవరేజ్ ఉన్న సందర్భాల్లో, మొత్తం డిపాజిట్ పై 4% వరకు పెనాల్టీ విధించవచ్చు. ఈ పెనాల్టీ కేవలం ఇన్వెస్టర్ పెట్టిన ఈక్విటీపై కాకుండా, లెవరేజ్ అయిన మొత్తం డిపాజిట్ పై వర్తిస్తుంది. కాబట్టి, గడువుకు ముందే డబ్బును వెనక్కి తీసుకుంటే, పెట్టిన పెట్టుబడిలో ఎక్కువ భాగం పోయే ప్రమాదం ఉంది. అంతేకాదు, NRI స్టేటస్ మారి రెసిడెంట్ గా మారితే, బ్యాంకులు ఆస్తులను లిక్విడేట్ (Liquidate) చేసే అవకాశాలు కూడా ఉన్నాయి.
లిక్విడిటీ కష్టాలు, లోన్ నిబంధనలు
ఇంకో కీలకమైన విషయం లిక్విడిటీ (Liquidity). SBI, IDBI వంటి బ్యాంకుల్లో, లెవరేజ్ కోసం తీసుకున్న లోన్, డిపాజిట్ కాలపరిమితితో పాటే ముగుస్తుంది. అంటే, లోన్, డిపాజిట్ రెండూ ఒకేసారి మెచ్యూర్ అవుతాయి. దీంతో, ఇన్వెస్టర్ డబ్బు పూర్తిగా లాక్ అయిపోతుంది. సంబంధిత లోన్ ను ముందుగా చెల్లించకుండా, డిపాజిట్ ను విడిగా తీయడం కుదరదు. ఇది ఆర్థిక స్వేచ్ఛను బాగా తగ్గిస్తుంది. దేశ విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలను పెంచాలనే లక్ష్యంలో భాగంగానే ఈ ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. జులై 17 నాటికి సుమారు $20.72 బిలియన్ ఇన్ఫ్లోస్ నమోదయ్యాయి. బ్యాంకులు ఈ డిపాజిట్ల కోసం పోటీ పడుతున్న నేపథ్యంలో, ఇన్వెస్టర్లు తమ పెట్టుబడికి ఉన్న రాబడికి, గడువుకు ముందే డబ్బు తీయాల్సి వస్తే వచ్చే నష్టానికి మధ్య బేరీజు వేసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.