గత ఏడాదిగా ప్రభుత్వ బాండ్ల అమ్మకాల వైపు మొగ్గు చూపిన భారతీయ బ్యాంకులు, ఇప్పుడు వ్యూహాత్మకంగా కొనుగోళ్ల దిశగా మళ్లుతున్నాయి. దీనికి ప్రధాన కారణాలు రెండున్నాయి: ఒకటి, ప్రభుత్వ బాండ్ల ఈల్డ్స్ (Yields) ఆకర్షణీయ స్థాయికి చేరడం; రెండు, బ్యాంకుల వద్ద ఉన్న బాండ్ల నిల్వలు రెగ్యులేటరీ మినిమమ్స్ (Regulatory Minimums) దగ్గరగా చేరడం. ఈ పరిణామంతో, ఫిబ్రవరి నెలలో ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు ఏకంగా ₹225.8 బిలియన్ల (సుమారు $2.5 బిలియన్లు) విలువైన బాండ్లను నికరంగా కొనుగోలు చేశాయి. 2006 తర్వాత ఇదే అతిపెద్ద నెలవారీ కొనుగోళ్ల వాల్యూమ్ కావడం విశేషం. గత కొన్నాళ్లుగా తక్కువ కొనుగోలుదారుల ఆసక్తితో సతమతమవుతున్న భారత డెట్ మార్కెట్కు ఈ పెరిగిన డిమాండ్ కీలక మద్దతు ఇవ్వనుంది.
### ఈల్డ్స్ ఆకర్షణ, రెగ్యులేటరీ ఒత్తిడి
బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా చీఫ్ జనరల్ మేనేజర్ (ట్రెజరీ & గ్లోబల్ మార్కెట్స్) సుశాంత కుమార్ మొహంతి మాట్లాడుతూ, "గత తొమ్మిది నెలలుగా బ్యాంకులు పెద్దగా బాండ్లను కొనుగోలు చేయలేదు. ఇప్పుడు ఆసక్తి తిరిగి వస్తోంది" అని తెలిపారు. అంతకుముందు, తక్కువ ఈల్డ్స్ కారణంగా పోర్ట్ఫోలియోలను నింపుకోవడం బ్యాంకులకూ అంత లాభదాయకంగా అనిపించలేదు. జనవరి చివరి నాటికి, బ్యాంకుల ప్రభుత్వ బాండ్ హోల్డింగ్స్ డిపాజిట్లలో **27%**కి పడిపోయాయి, ఇది రెగ్యులేటరీ మినిమమ్ అవసరమైన **18%**కి దగ్గరగా ఉంది. లిక్విడిటీ కవరేజ్ రేషియో (LCR) నిబంధనల ప్రకారం, మరిన్ని కొనుగోళ్లు తప్పనిసరి అయ్యాయి. ప్రస్తుతం ఉన్న 5.25% ఆర్బీఐ పాలసీ రేటు కంటే గణనీయమైన స్ప్రెడ్ (Spread) ఆఫర్ చేస్తున్న ఈల్డ్స్, ఈ ఆస్తుల స్థాయిలను కొనుగోళ్లకు వ్యూహాత్మకంగా అనుకూలంగా మార్చాయి. మొహంతి కూడా ప్రస్తుత మార్కెట్ పరిస్థితులను బట్టి, తక్కువ-మధ్యస్థ కాలవ్యవధి (Low-to-medium duration) వ్యూహాన్ని ఇష్టపడుతున్నట్లు తెలిపారు.
### మార్కెట్ డైనమిక్స్ & గ్లోబల్ కాంటెక్స్ట్
ఫిబ్రవరి 26, 2026 నాటికి, బెంచ్మార్క్ 10-సంవత్సరాల భారత ప్రభుత్వ బాండ్ ఈల్డ్ దాదాపు 6.68% వద్ద ఉంది. ఇది ఈ నెల ప్రారంభంలో నమోదైన 6.78% వార్షిక గరిష్టం కంటే దాదాపు 10 బేసిస్ పాయింట్లు తక్కువ. అంటే, ఈల్డ్స్లో ఇప్పటికే కొంత తగ్గుదల కనిపిస్తోంది. ముఖ్యంగా, అభివృద్ధి చెందిన మార్కెట్లతో పోలిస్తే భారతీయ సావరిన్ బాండ్ ఈల్డ్స్ గణనీయమైన ప్రీమియంను అందిస్తున్నాయి. సుమారు 6.68% వద్ద ఉన్న 10-సంవత్సరాల భారత బాండ్ ఈల్డ్, అమెరికా (4.27%), జపాన్ (2.24%) మరియు చైనా (1.83%) వంటి దేశాల ఈల్డ్స్తో పోలిస్తే చాలా ఎక్కువ.
దేశీయ బ్యాంకుల పునరాగమనం, భారత సావరిన్ డెట్ మార్కెట్కు కీలక మద్దతు ఇస్తోంది. గత ఏడాది ఇదే బ్యాంకులు భారీగా అమ్మకాలు జరిపి, కేంద్ర బ్యాంకు అందించిన లిక్విడిటీని సులభతరం చేశాయి. గత రెండు వారాలుగా జరిగిన ఫెడరల్, రాష్ట్ర రుణాల వేలంపాటల్లోనూ బ్యాంకుల కొనుగోలు కార్యకలాపాలు బలంగా కనిపించాయి. ఏప్రిల్ 2026 నుండి అమల్లోకి రానున్న LCR మార్గదర్శకాలలో ఆర్బీఐ చేసిన మార్పులు, కొన్ని డిపాజిట్ కేటగిరీలకు రన్-ఆఫ్ రేట్లలో స్వల్ప మార్పులు తీసుకురావచ్చు, ఇది బ్యాంకుల లిక్విడిటీ రెసిలెన్స్పై నియంత్రణ సంస్థల దృష్టిని తెలియజేస్తుంది. గ్లోబల్ ఆర్థిక అనిశ్చితులు ఉన్నప్పటికీ, భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ బలంగా వృద్ధి చెందుతుందని అంచనా. 2026కి GDP వృద్ధి అంచనాలు 6.8% నుండి 7.3% మధ్య ఉన్నాయి. ద్రవ్యోల్బణం ఆర్బీఐ లక్షిత బ్యాండ్లోనే ఉంది, జనవరి గణాంకాలు **2.75%**గా నమోదయ్యాయి.
### సంభావ్య రిస్కులు, భవిష్యత్ అంచనాలు
అయితే, ఈ సానుకూల డిమాండ్ మార్పుతో పాటు, కొన్ని రిస్కులు కూడా ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ భారీ రుణ కార్యక్రమాలు ఈల్డ్స్పై ఒత్తిడిని కొనసాగిస్తూనే ఉంటాయి. గ్లోబల్ ఆర్థిక అనిశ్చితులు, ప్రధాన సెంట్రల్ బ్యాంకుల ద్రవ్య విధానాల్లో మార్పులు విదేశీ పెట్టుబడిదారుల సెంటిమెంట్ను ప్రభావితం చేయవచ్చు. అంతేకాకుండా, భారత బ్యాంకింగ్ రంగంలో రుణ వృద్ధి, డిపాజిట్ల సమీకరణ కంటే వేగంగా జరుగుతుండటం, భవిష్యత్తులో లిక్విడిటీపై ఒత్తిడి తెచ్చి, బ్యాంకుల నిరంతర బాండ్ కొనుగోళ్ల సామర్థ్యాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. ఏప్రిల్ 2026 నుండి కొత్త LCR నిబంధనలు అమలులోకి రానున్నాయి.
మొత్తమ్మీద, బ్యాంకుల నుండి బలపడిన డిమాండ్, ఈల్డ్స్కు ఒక ఫ్లోర్ను అందించగలదని, బెంచ్మార్క్ 10-సంవత్సరాల బాండ్ ఈల్డ్ను అంచనా ప్రకారం 10-15 బేసిస్ పాయింట్లు తగ్గించగలదని మొహంతి అంచనా వేశారు. పాలసీ రేటుతో అనుకూలమైన స్ప్రెడ్, బలమైన దేశీయ ఆర్థిక వృద్ధి అంచనాల మద్దతుతో ప్రస్తుత ఈల్డ్ స్థాయిలు, ప్రభుత్వ రుణాలపై బ్యాంకుల ఆసక్తిని కొనసాగించే అవకాశం ఉంది. రాబోయే రుణ వేలంపాట్లు, సంస్థాగత పెట్టుబడిదారుల గ్రహణ సామర్థ్యం, ముఖ్యంగా బ్యాంకింగ్ రంగం నుండి పునరాగమిస్తున్న కొనుగోళ్లు, మిగిలిన ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఈల్డ్స్ గమనాన్ని అంచనా వేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.