ఆటో PLI స్కీమ్ EV లక్ష్యాలను చేరుకోవడంలో విఫలం: స్టార్టప్ల బహిష్కరణపై విమర్శలు
దాదాపు ₹25,938 కోట్ల బడ్జెట్తో ప్రారంభమైన భారత ఆటో PLI స్కీమ్, దేశీయంగా ఆటోమొబైల్ ఉత్పత్తుల తయారీ, విడిభాగాల (Local Sourcing) లక్ష్యాలను చేరుకోవడంలో వెనుకబడి ఉంది. దీనికి ప్రధాన కారణం, ఈ పథకం ప్రవేశానికి విధించిన కఠినమైన నిబంధనలేనని, ముఖ్యంగా అధిక ఆదాయ అర్హత ప్రమాణాలు, వినూత్న ఆవిష్కరణలు చేస్తున్న స్టార్టప్లను పూర్తిగా పక్కనపెట్టడమేనని పరిశ్రమ నిపుణులు, తయారీదారులు విశ్లేషిస్తున్నారు. ఈ పథకం EVలు, బ్యాటరీలు, అధునాతన ఆటో విడిభాగాల ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించడానికే ఉద్దేశించినా, ₹35,600 కోట్లకు పైగా పెట్టుబడులు వచ్చినప్పటికీ, కంపెనీలు ప్రోత్సాహకాలు పొందడానికి అవసరమైన స్థానిక సోర్సింగ్, ఉత్పత్తి స్థాయిలను చేరుకోవడంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నాయి. ఇటీవల పార్లమెంటరీ కమిటీ నివేదిక కూడా ఇదే విషయాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, స్థానిక స్టార్టప్లను వెనక్కి నెట్టకుండా నిబంధనలను పునఃపరిశీలించాలని హెవీ ఇండస్ట్రీస్ మంత్రిత్వ శాఖకు (MHI) సిఫార్సు చేసింది.
EV ఆవిష్కరణల్లో స్టార్టప్లు కీలకం, ప్రభుత్వ మద్దతు అవసరం
స్టార్టప్లకు పెద్ద ఎత్తున తయారీ సామర్థ్యం లేదని భావించడం సరికాదని పరిశ్రమ నాయకులు చెబుతున్నారు. ఎలక్ట్రిక్ వెహికల్ (EV) రంగంలో దూసుకుపోతున్న స్టార్టప్లు ప్రస్తుతం ఉత్పత్తి, అమ్మకాలు, కీలకమైన R&D (పరిశోధన & అభివృద్ధి)లో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. EV మోటార్సైకిల్ స్టార్టప్ Raptee.HV సీఈఓ దినేష్ అర్జున్ మాట్లాడుతూ, EV మార్కెట్ మారుతున్న తీరును అసలు స్కీమ్ రూపకల్పనలో పరిగణనలోకి తీసుకోలేదేమోనని, బహుశా నిజమైన టెక్నాలజీ కంపెనీలను, కేవలం అసెంబ్లింగ్ చేసే సంస్థలను ఒకేలా చూసి ఉండవచ్చని అన్నారు. APLలో ICE & EV పవర్ట్రెయిన్ డెవలప్మెంట్ మేనేజర్గా ఉన్న రాకేష్ కుమార్ రాయ్, విధానాలు కేవలం కంపెనీ పరిమాణం కంటే ఆవిష్కరణలకు, మార్కెట్ విజయానికి ఎక్కువ విలువ ఇవ్వాలని నొక్కి చెప్పారు. EV రంగంలో మార్పు అనేది ప్రారంభ నిబద్ధత, కొత్త మార్కెట్ కేటగిరీలను సృష్టించడం ద్వారా వచ్చిందని, దీనికి స్టార్టప్లే నాయకత్వం వహించాయని ఆయన గుర్తు చేశారు. ఈ ఆవిష్కర్తలను నిరుత్సాహపరచడం పథకం లక్ష్యాల పురోగతిని నెమ్మదింపజేస్తుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
EV స్టార్టప్లకు ఆర్థికంగా ప్రతికూలత
ప్రస్తుత విధాన నిబంధనలు, మొత్తం ఆదాయం, కంపెనీ పరిమాణం ఆధారంగా ఉండటం వల్ల, ఎలక్ట్రిక్ మోటార్సైకిళ్ల వంటి కొత్త EV రంగాల అభివృద్ధిని గుర్తించడం లేదని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. ఈ రంగాల్లో ముందంజలో ఉన్న స్టార్టప్లు, మంచి మార్కెట్ వాటాను కలిగి ఉన్నప్పటికీ, PLI పథకం నిర్దేశించిన భారీ సంఖ్యల లక్ష్యాలను చేరుకోలేకపోతున్నాయి. ఈ వివక్ష వల్ల, పాత కంపెనీలతో పోలిస్తే వీరికి గణనీయంగా 13-16% ధర ప్రతికూలత ఏర్పడుతుందని అంచనా. Euler Motors సీఈఓ సౌరవ్ కుమార్, ఇది స్టార్టప్లకు "జీవితం లేదా మరణం" లాంటి విషయమని అభివర్ణించారు. Ather Energy సీఈఓ తరుణ్ మెహతా, స్టార్టప్లు ఇప్పటికే తయారీ యూనిట్లను నిర్మించడానికి భారీగా ఖర్చు చేస్తున్నాయని, ఇది PLI పథకం కోరుకున్నదేనని పేర్కొన్నారు. CAAR, అడ్వాన్స్డ్ ఆటోమోటివ్ టెక్నాలజీస్ సీఈఓ తిరు శ్రీనివాసన్, స్టార్టప్లకు ఆర్థికంగా మద్దతు ఇవ్వడం వల్ల అవి మరింత వేగంగా ఆవిష్కరణలు చేయడానికి, EV స్వీకరణను వేగవంతం చేయడానికి సహాయపడుతుందని అభిప్రాయపడ్డారు. పెద్ద కంపెనీలు తమ ప్రస్తుత వ్యాపారాలను రక్షించుకోవడానికి నెమ్మదిగా కదిలే అవకాశం ఉందని, దీనికి భిన్నంగా స్టార్టప్లు ఉంటాయని ఆయన అన్నారు. మార్చి 2026 నాటికి, ఈ పథకం కింద కేవలం ₹2,321 కోట్లు మాత్రమే చెల్లించబడ్డాయి, ఇది మొత్తం నిధుల్లో చాలా తక్కువ భాగం. ఇది పథకాన్ని సర్దుబాటు చేయాల్సిన ఆవశ్యకతను స్పష్టం చేస్తోంది.
