దిగ్గజాలదే పైచేయి.. మారుతున్న మార్కెట్ స్వరూపం!
ఒకప్పుడు స్టార్టప్ల ఆవిష్కరణలతో దూసుకుపోయిన ఇండియా ఎలక్ట్రిక్ టూ-వీలర్ రంగం, ఇప్పుడు పాత, స్థిరపడిన తయారీదారుల చేతుల్లోకి వెళ్లిపోయింది. 2026 జనవరి నాటికి, TVS Motor, Bajaj Auto, Hero MotoCorp వంటి దిగ్గజాలు కలిసి మార్కెట్లో 60% వాటాను సొంతం చేసుకున్నాయి. 2023లో ఈ వాటా కేవలం 34% మాత్రమే ఉండటం గమనార్హం. మార్కెట్ పరిణితి చెంది, తొలి దశ వినియోగదారుల నుంచి ఇప్పుడు సాధారణ, విస్తృత వినియోగదారుల వైపు మళ్లుతోంది. వీరు నాణ్యత, విశ్వసనీయత, పెద్ద నెట్వర్క్లకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. స్టార్టప్లు ప్రారంభంలో మార్కెట్ను మార్చినా, ఇప్పుడు కన్సాలిడేషన్ (ఏకీకరణ) దశలో పెద్ద కంపెనీలు తమ బలమైన డిస్ట్రిబ్యూషన్, తయారీ సామర్థ్యంతో దూసుకుపోతున్నాయి.
స్కేల్, నెట్వర్క్తో దూసుకుపోతున్న పాత ప్లేయర్స్
'ఫస్ట్ మూవర్' కంటే 'స్థిరత్వం, స్కేల్' చూపించడానికే ప్రాధాన్యత పెరిగిందని పరిశ్రమ వర్గాలు చెబుతున్నాయి. పాత తయారీదారులు తమ సప్లై చైన్లను, డీలర్ల నెట్వర్క్ను వ్యూహాత్మకంగా నిర్మించుకొని, విస్తృత వినియోగదారుల ఆదరణను పొందాయి. TVS Motor, ఉదాహరణకు, డిసెంబర్ 2025 క్వార్టర్లో 100,000 కంటే ఎక్కువ ఎలక్ట్రిక్ స్కూటర్లను విక్రయించింది. ముఖ్యంగా iQube, Orbiter మోడళ్లకు మంచి డిమాండ్ ఉంది. దీనికి కారణం వారి విస్తృతమైన డిస్ట్రిబ్యూషన్ నెట్వర్క్. Bajaj Auto కూడా బ్యాటరీ సరఫరా సమస్యలను అధిగమించి, Chetak మోడల్కు కొత్త వేరియంట్లను జోడించి మార్కెట్ వాటాను తిరిగి పొందింది. జనవరి 2026 నాటికి, TVS Motor 34,440 యూనిట్లతో అగ్రస్థానంలో నిలవగా, Bajaj Auto 25,520 యూనిట్లతో రెండో స్థానంలో నిలిచింది.
స్టార్టప్ల పరిస్థితి: Ather నిలకడ, Ola కష్టాలు
స్టార్టప్ల విషయానికొస్తే, పరిస్థితి మిశ్రమంగా ఉంది. Ather Energy, పోటీ పెరిగినప్పటికీ, నిలదొక్కుకుంటోంది. వారి ఫ్యామిలీ-ఓరియెంటెడ్ Rizta స్కూటర్ డిసెంబర్ 2025 నాటికి రెండు లక్షలకు పైగా అమ్ముడై, Ather అమ్మకాల్లో 70% వాటాను సాధించింది. జనవరి 2026 నాటికి Ather మార్కెట్ వాటా 18.16%కి పెరిగింది. వీరి వ్యూహాత్మక ఉత్పత్తి అభివృద్ధి, నెట్వర్క్ విస్తరణ వీరిని నిలబెడుతున్నాయి. ఆగష్టు 2024 నాటికి $1.3 బిలియన్ వాల్యుయేషన్తో యూనికార్న్ స్థాయికి చేరిన Ather, ఏప్రిల్ 2025 నాటికి IPO తర్వాత $1.4 బిలియన్ వాల్యుయేషన్ను అందుకుంది.
మరోవైపు, Ola Electric తీవ్రమైన సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. జనవరి 2026 నాటికి మార్కెట్ వాటా 6% కంటే దిగువకు పడిపోయింది. కస్టమర్ల నుంచి వస్తున్న ఫిర్యాదులు, భద్రతా సమస్యలు, సర్వీస్ నాణ్యత లోపాలు, అమలులో ఇబ్బందులు వీరి పోటీతత్వాన్ని దెబ్బతీశాయి. Ola Electric Q3 FY26లో ₹487 కోట్ల నికర నష్టాన్ని నమోదు చేసింది. బ్యాటరీ టెక్నాలజీ, గిగాఫ్యాక్టరీ అభివృద్ధిలో పురోగతి సాధించినా, ఆపరేషన్స్, సర్వీస్ స్కేలబిలిటీపై ఆందోళనలున్నాయి. ఆగష్టు 2024లో $1.8 బిలియన్ IPO తెచ్చినా, వాల్యుయేషన్లో ఒడిదుడుకులున్నాయి.
వాల్యుయేషన్ ప్రీమియం, ఆర్థిక లెక్కలు
Ather Energy యొక్క స్పష్టమైన ఉత్పత్తి-మార్కెట్ ఫిట్, కార్యాచరణ సామర్థ్యంపై పెట్టుబడిదారులు సానుకూలంగా స్పందిస్తున్నారు. ఏప్రిల్ 2025 నాటికి $1.4 బిలియన్ వాల్యుయేషన్ను సాధించింది. Ola Electric కంటే తక్కువ యూనిట్లు అమ్ముడైనప్పటికీ, ఈ వాల్యుయేషన్ ఆకర్షణీయంగా ఉంది. ఇది స్థిరమైన లాభదాయకత, బలమైన ఆపరేషన్స్ చూపించే కంపెనీలకు మార్కెట్ ప్రాధాన్యతనిస్తుందని సూచిస్తోంది. TVS Motor, Bajaj Auto ల P/E రేషియోలు వారి స్థిరపడిన లాభదాయకతను తెలియజేస్తున్నాయి. TVS Motor సుమారు 63.9x నుండి 75.0x వరకు, Bajaj Auto సుమారు 27.69x నుండి 30.51x వరకు (ఫిబ్రవరి 2026 నాటికి) ఉన్నాయి. ఇది స్టార్టప్ల ఫండింగ్-ఆధారిత వాల్యుయేషన్లకు భిన్నంగా ఉంది.
నిర్మాణ లోపాలు, భవిష్యత్ అంచనాలు
అయితే, పెద్ద కంపెనీలకు కూడా భవిష్యత్తులో సవాళ్లున్నాయి. వారి అధిక ఖర్చు నిర్మాణం, నెమ్మదిగా టెక్నాలజీని అందిపుచ్చుకోవడం వంటివి బలహీనతలు కావచ్చు. ప్రభుత్వ సబ్సిడీలు (FAME పథకాలు వంటివి) EV వాడకాన్ని పెంచడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. కానీ ఈ సబ్సిడీలు తగ్గితే ధరల సున్నితత్వం (Price Sensitivity) పెరుగుతుంది. స్టార్టప్లకు, తీవ్రమైన పోటీ, అధిక పెట్టుబడుల మధ్య లాభదాయకత సాధించడం పెద్ద సవాలు. Ola Electric ఇబ్బందులు, సర్వీస్ మౌలిక సదుపాయాలు, కార్యాచరణ స్థిరత్వం ఎంత ముఖ్యమో తెలియజేస్తున్నాయి. ఎలక్ట్రిక్ టూ-వీలర్ విభాగంలో వృద్ధి కొనసాగుతుందని, 2026 నాటికి 25-35% వాటాను చేరుకుంటుందని అంచనా. అయితే, పోటీ వాతావరణం డైనమిక్గా ఉంటుంది. టెక్నాలజీలో మార్పులు, వినియోగదారుల ప్రాధాన్యతలు మారుతుండటంతో మార్కెట్ లో మరింత మార్పులు సంభవించవచ్చు. Hero Electric వంటి కంపెనీలు ₹301 కోట్లకు పైగా అప్పుతో ఇబ్బందులు పడటం, ఈ రంగంలో ఉన్న ఆర్థిక బలహీనతలకు అద్దం పడుతోంది.