భారతదేశ ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల (EV) మార్కెట్ వచ్చే దశాబ్దంలో ఊహించని రీతిలో విస్తరించనుంది. 2032 నాటికి ఏకంగా **12 రెట్లు** పెరిగి, **30 మిలియన్ యూనిట్ల** మార్కును చేరుకుంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు. 2025 నాటికి వార్షిక అమ్మకాలు **2.6 మిలియన్ యూనిట్లకు** చేరతాయని, ఇది **26%** వృద్ధిని సూచిస్తుంది.
వాహనాల విభాగాల్లో మార్పులు
ప్రస్తుతం ఎలక్ట్రిక్ ద్విచక్ర వాహనాలు (Two-wheelers) అమ్మకాల్లో 60% వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. ఎలక్ట్రిక్ త్రిచక్ర వాహనాలు (Three-wheelers) దాదాపు 32% మార్కెట్ను ఆక్రమించాయి. అయితే, ప్యాసింజర్ వాహన (Passenger Vehicle) విభాగంలో కూడా ఎలక్ట్రిక్ కార్ల వాటా క్రమంగా పెరుగుతోంది. మొత్తం EV అమ్మకాల్లో ప్రస్తుతం ఎలక్ట్రిక్ ఫోర్-వీలర్స్ వాటా 7.7% గా ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలు, సరఫరా గొలుసుల్లో మార్పుల వల్ల బస్సులు, భారీ ట్రక్కుల విభాగాల్లో కూడా EVల వాడకం పెరిగే అవకాశాలున్నాయి.
బ్యాటరీ, కాంపోనెంట్ మార్కెట్
EVల వాడకం పెరగడంతో, బ్యాటరీలు, ఇతర విడిభాగాలకు (Components) డిమాండ్ విపరీతంగా పెరగనుంది. 2025 నాటికి 19 GWh గా ఉన్న బ్యాటరీ డిమాండ్, 2032 నాటికి 362 GWh కి చేరుకుంటుందని అంచనా. దీనికితోడు, ఫోర్-వీలర్స్, కమర్షియల్ వాహనాల్లో పెద్ద బ్యాటరీ ప్యాక్ల వాడకం కూడా ఈ డిమాండ్ను పెంచుతోంది.
మోటార్లు, ఇన్వర్టర్లు, బ్యాటరీ ప్యాక్లతో సహా మొత్తం విడిభాగాల మార్కెట్ 2032 నాటికి ₹3.02 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. ఇందులో బ్యాటరీ ప్యాక్ల వాటానే సగానికి పైగా ఉంది. అయితే, దేశీయంగా తయారీ (Domestic Manufacturing) సామర్థ్యం పెరగడం కీలకం. ప్రస్తుతం బ్యాటరీ అసెంబ్లింగ్ పెరుగుతున్నా, అధునాతన పవర్ ఎలక్ట్రానిక్స్ కోసం దిగుమతులపై (Import Dependence) ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. మోటార్లు, కంట్రోలర్ల వంటి కీలక భాగాల లోకలైజేషన్ (Localization) స్థాయి 30% నుంచి 40% మధ్యలోనే ఉంది. దేశీయంగా వీటి ఉత్పత్తిని పెంచే కంపెనీలు భవిష్యత్తులో ఎక్కువ లాభాలను ఆర్జించగలవు.
రిస్కులు, భవిష్యత్తు
ఈ సానుకూల దృక్పథంతో పాటు, కొన్ని సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాల కొనసాగింపు, ఛార్జింగ్ మౌలిక సదుపాయాల (Charging Infrastructure) విస్తరణ వేగం, దేశీయ తయారీదారుల ఖర్చు తగ్గింపు సామర్థ్యం వంటివి భవిష్యత్ వృద్ధిని నిర్దేశిస్తాయి. బ్యాటరీ సెల్స్ కోసం దిగుమతి చేసుకునే ముడి పదార్థాలపై ఆధారపడటం కూడా ఒక బలహీనత. ఇన్వెస్టర్లు వాహనాల అమ్మకాల వాల్యూమ్తో పాటు, దేశీయ తయారీ పురోగతిని కూడా నిశితంగా గమనించాలి.