హెర్బిసైడ్-టాలరెంట్ GM బాస్మతి రైస్ అనుమతులపై దాఖలైన కోర్టు ధిక్కార పిటిషన్లను అత్యవసరంగా విచారించాలని యాక్టివిస్ట్ అరుణ రోడ్రిగ్స్ సుప్రీంకోర్టును కోరారు. 2024 నాటి సుప్రీం ఆదేశాలను కేంద్రం ఉల్లంఘించిందని ఈ పిటిషన్‌లో ఆరోపించారు.
ఏం జరిగింది?
న్యాయవాది ప్రశాంత్ భూషణ్ ద్వారా సుప్రీంకోర్టులో ఈ పిటిషన్ దాఖలైంది. 2024 జూలైలో సుప్రీంకోర్టు స్పష్టమైన ఆదేశాలు ఇచ్చింది. ఏదైనా GM పంటలను వాణిజ్యపరంగా విడుదల చేసే ముందు, సమగ్రమైన జాతీయ పాలసీని రూపొందించాలని, అన్ని వర్గాల వాటాదారులతో చర్చలు జరపాలని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. అయితే, కేంద్రం ఈ ఆదేశాలను పక్కనపెట్టి హెర్బిసైడ్-టాలరెంట్ (HT) బాస్మతి రకాలను అనుమతించిందని పిటిషనర్లు ఆరోపిస్తున్నారు.
వివాదం ఏ పంటల చుట్టూ తిరుగుతోంది?
ఈ పిటిషన్ ప్రధానంగా RobiNOweed బ్రాండ్ మరియు Kamla, DRR Rice 100 వంటి జన్యు సవరణ (Gene-edited) చేసిన వరి రకాల అనుమతులపై దృష్టి సారించింది. సుప్రీంకోర్టుకు గతంలో ఇచ్చిన హామీలను ఉల్లంఘించి, ఈ పంటలను విడుదల చేయడం ద్వారా పర్యావరణపరమైన ప్రమాదాలు పొంచి ఉన్నాయని పిటిషనర్లు వాదిస్తున్నారు.
ఎగుమతి రంగంపై ప్రభావం
భారతదేశం ప్రపంచవ్యాప్తంగా బాస్మతి రైస్ ఎగుమతుల్లో అగ్రగామిగా ఉంది. ఈ ఎగుమతుల విలువ ఏడాదికి $12 బిలియన్ల పైగానే ఉంటుంది. ఒకవేళ జన్యుపరమైన కలుషితం (Genetic contamination) జరిగితే, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో భారత్ నుంచి ఎగుమతి అయ్యే నాన్-GMO బాస్మతి రైస్ డిమాండ్ దెబ్బతినే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఇన్వెస్టర్లకు ఎదురవుతున్న సవాలు
ప్రస్తుతం Ministry of Environment, Forest and Climate Change, Ministry of Agriculture and Farmer Welfare, మరియు Genetic Engineering Appraisal Committee (GEAC) వంటి ప్రభుత్వ సంస్థలు ఈ పిటిషన్‌లో ప్రతివాదులుగా ఉన్నాయి. కోర్టు ఈ పిటిషన్లను విచారణకు స్వీకరిస్తే, సంబంధిత అగ్రి-టెక్ కంపెనీల ప్రాజెక్టులపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. కోర్టు స్టే విధిస్తే, ఈ రకమైన పంటల కమర్షియలైజేషన్ ప్రక్రియలు ఆగిపోయే ప్రమాదం ఉంది. కాబట్టి ఇన్వెస్టర్లు తదుపరి కోర్టు అప్‌డేట్స్‌పై కన్నేసి ఉంచడం మంచిది.