కాశ్మీర్లోని ప్రసిద్ధ Patalbagh కుంకుమపువ్వు (Saffron) క్షేత్రాలు తీవ్ర సంక్షోభంలో ఉన్నాయి. 2022లో ఏర్పాటు చేసిన డంపింగ్ యార్డ్ వల్ల ఎలుకల బెడద పెరిగి, ఏకంగా **120 హెక్టార్ల** పంట నాశనమైంది. ఇప్పుడు ఈ వ్యవహారం National Green Tribunal వరకు వెళ్తోంది.
కాశ్మీర్లోని పాంపూర్ ప్రాంతంలో ఉన్న Patalbagh కుంకుమపువ్వు క్షేత్రాలు ప్రమాదంలో పడ్డాయి. 2022లో ఈ ప్రాంతానికి సమీపంలో ఏర్పాటు చేసిన 3 హెక్టార్ల మున్సిపల్ డంపింగ్ యార్డ్ వల్ల వ్యవసాయం కుంటుపడుతోంది. ఈ చెత్తాచెదారం వల్ల ఎలుకల సంఖ్య విపరీతంగా పెరిగి, కుంకుమపువ్వు మొలకలను (Corms) తినేస్తుండటంతో రైతులు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు.\n\n### రైతులకు ఆర్థిక ఇబ్బందులు\n\nఈ నష్టం కారణంగా రైతులు వేరే పంటలైన యాపిల్స్ వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. కానీ డంపింగ్ యార్డ్ వల్ల వచ్చే పురుగులు, పక్షుల వల్ల ఆ పంటలు కూడా దెబ్బతింటున్నాయి. ఇప్పటివరకు దాదాపు 20% మంది రైతులు కుంకుమపువ్వు సాగును వదిలేశారు. దీనివల్ల GI-ట్యాగ్ కలిగిన మన కుంకుమపువ్వు ఉత్పత్తిపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.\n\n### ప్రభుత్వ వర్గాల మధ్య వివాదం\n\nఈ డంపింగ్ యార్డ్ చట్టబద్ధతపై భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. స్థానిక మున్సిపల్ అధికారులు భూమి కేటాయింపును సమర్థిస్తుంటే, Jammu and Kashmir Pollution Control Committee మాత్రం ఈ ప్లాంట్ను 'అక్రమమైనది' అని తేల్చి చెప్పింది. భూగర్భ జలాలు కలుషితం అవుతాయన్న ఆందోళనలు కూడా పెరుగుతున్నాయి.\n\n### తదుపరి పరిణామాలు\n\nప్రస్తుతం Jammu and Kashmir RTI Movement ఈ విషయాన్ని National Green Tribunal ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు సిద్ధమవుతోంది. ఈ లీగల్ పోరాటం ద్వారా పర్యావరణ పరిహారం మరియు డంపింగ్ యార్డ్ తరలింపు కోసం రైతులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. ఈ కీలకమైన కుంకుమపువ్వు సాగు హబ్ భవిష్యత్తు ఇప్పుడు కోర్టు తీర్పుపైనే ఆధారపడి ఉంది.
