వర్షాలు తగ్గుముఖం: ఆహార ద్రవ్యోల్బణం ముప్పు, ఖరీఫ్ సాగు వెనుకబాటు

భారతదేశంలో వర్షపాతం గణనీయంగా తగ్గింది. జూలైలో కొంత మెరుగుపడినా, మొత్తం మీద లోటు కొనసాగుతోంది. దీనివల్ల ఖరీఫ్ పంటల సాగు **16%** వెనుకబడింది. వ్యవసాయ రంగం గతంతో పోలిస్తే మెరుగ్గా ఉన్నప్పటికీ, ఆహార ద్రవ్యోల్బణం పెరగడం, గ్రామీణ ఆదాయాలు తగ్గడం వంటి ఆందోళనలు ఆర్థిక వ్యవస్థకు కీలకమైన అంశాలుగా మారాయి.

భారీ లోటుతో వర్షాలు: కారణాలేంటి?

భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు వర్షాకాలం పురోగతి కీలకం. జూలై తొలి వారంలో వర్షాలు కొంత మెరుగుపడినా, జూన్ నెలలో నమోదైన 40% లోటు ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉంది. దీని ప్రభావంతో ఖరీఫ్ పంటల సాగులో 16% వెనుకబాటు కనిపిస్తోంది. ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే తక్కువ.

ఆహార ధరలు, గ్రామీణ ఆదాయాలపై ప్రభావం

భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) అంచనాల ప్రకారం, ఈసారి రుతుపవనాలు సాధారణం కంటే తక్కువగా 90% మేరకే నమోదయ్యే అవకాశం ఉంది. దీనికి ప్రధాన కారణం 'ఎల్ నినో' ప్రభావం. ఈ వాతావరణ మార్పు గ్రామీణ ఆదాయాలను దెబ్బతీయడమే కాకుండా, ఆహార ధరలను పెంచే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే జూన్ 2026 నాటికి ఆహార ద్రవ్యోల్బణం **5.3%**కి చేరింది. ఆర్థిక విశ్లేషకుల అంచనాల ప్రకారం, అక్టోబర్-డిసెంబర్ త్రైమాసికంలో ఇది 7% వరకు పెరగవచ్చు. ముఖ్యంగా కూరగాయలు, వంట నూనెల ధరలు పెరిగితే, సామాన్యుల వినియోగంపై ప్రభావం పడుతుంది.

వ్యవసాయ రంగం బలం, మార్పులు

ప్రస్తుత ఆందోళనల మధ్య, భారత వ్యవసాయ రంగం గత దశాబ్దాలతో పోలిస్తే మెరుగైన స్థితిస్థాపకతను చూపుతోంది. గత పదేళ్లలో, సాధారణ వర్షపాతం ఉన్నప్పుడు 5.1% వృద్ధి నమోదు చేస్తే, తక్కువ వర్షపాతం ఉన్న సంవత్సరాల్లోనూ సగటున 3.8% స్థూల విలువ జోడింపు (GVA) వృద్ధిని కొనసాగించింది. దీనికి కారణం భారీగా పెరిగిన నీటిపారుదల విస్తీర్ణం. 1950-51లో కేవలం 17% ఉన్న సాగు భూమి విస్తీర్ణం, 2023-24 నాటికి దాదాపు **60%**కి పెరిగింది.

అంతేకాకుండా, గత దశాబ్దంలో విడుదలైన సుమారు 3,000 రకాల వాతావరణ-స్థితిస్థాపక పంట రకాలు, పప్పుధాన్యాలు, చిరుధాన్యాలు వంటి నీటి-సమర్థ పంటల వైపు మొగ్గు చూపడం వల్ల, వర్షాలపై ఆధారపడటం తగ్గింది. పశుపోషణ, మత్స్య సంపద వంటి గ్రామీణ ఆదాయ వనరుల వైవిధ్యీకరణ కూడా పంట నష్టాల నుంచి కొంత ఉపశమనం కలిగిస్తోంది.

పెట్టుబడిదారులు ఏం గమనించాలి?

గతంలో కంటే వ్యవసాయ రంగం తక్కువ బలహీనంగా ఉన్నప్పటికీ, ఇప్పటికీ భారత శ్రామికశక్తిలో 43% మంది దీనిపైనే ఆధారపడుతున్నారు. ద్రవ్యోల్బణం డేటాను నిరంతరం గమనించాలి. ఆహార ధరల ఒత్తిడి ద్రవ్య విధానంపై, గ్రామీణ మార్కెట్లలో వినియోగదారుల డిమాండ్‌పై ప్రభావం చూపుతుంది. మిగిలిన రుతుపవన కాలంలో వర్షపాతం ఎలా పంపిణీ అవుతుందనే దానిపై తుది ప్రభావం ఆధారపడి ఉంటుంది. ఖరీఫ్ దిగుబడి అంచనాలు, ఆహార సరఫరా, ఎగుమతి విధానాలపై ప్రభుత్వ జోక్యం వంటి అంశాలు రాబోయే నెలల్లో కీలకంగా మారనున్నాయి.