మణిపూర్ లో వ్యవసాయ రంగం తీవ్ర సంక్షోభంలో పడింది. అకాల వర్షాలు, నెలకొన్న అల్లర్ల కారణంగా వరి పంట దిగుబడి **50%** వరకు తగ్గింది. వేలాది హెక్టార్ల భూమి సాగుకు నోచుకోకపోవడంతో, స్థానిక ఆహార భద్రతకు, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ముప్పు వాటిల్లింది.
రుతుపవనాల కన్నీళ్లు, అల్లర్ల అలజడి
2026 లో మణిపూర్ వ్యవసాయ రంగం రెండు వైపుల నుంచి దాడికి గురవుతోంది. ఒకవైపు అకాల వర్షాలు, మరోవైపు సుదీర్ఘకాలంగా కొనసాగుతున్న అస్థిరత.. ఈ రెండూ అన్నదాతల నడ్డి విరుస్తున్నాయి. రాష్ట్రంలో ఈ ఏడాది వర్షపాతం భారీగా తగ్గింది. కేవలం జూన్ నెలలోనే 71% లోటు ఉండగా, జూలైలోనూ 41% తక్కువగా నమోదైంది. ఈ నీటి కొరత, పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు.. రాష్ట్రానికి జీవనాధారమైన వరి పంట సాగుకు తీవ్ర ఆటంకం కలిగిస్తున్నాయి.
రైతుల ఆవేదన.. సర్కార్ ఆలోచనలు
సాధారణంగా విత్తనాలు నాటే, మొక్కలు నాటే కీలక సమయంలోనే ఈ వర్షాల కొరత ఏర్పడటంతో, మొక్కలు సరిగా ఎదగక, ఆలస్యంగా నాట్లు పడాల్సి వస్తోంది. దీంతో రైతులు దిగుబడి 50% వరకు తగ్గుతుందని ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. కొంత పంటనైనా కాపాడుకోవడానికి, తక్కువ కాలంలో పూర్తయ్యే హైబ్రిడ్ వంగడాల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే వంగడాలపై పరిశోధనలు జరుగుతున్నా, లోతట్టు ప్రాంతాల్లో సరైన నీటిపారుదల సౌకర్యాలు లేకపోవడం పెద్ద అడ్డంకిగా మారింది.
అభద్రత.. అసాగుభూములు
వాతావరణ మార్పులతో పాటు, రాష్ట్రంలో నెలకొన్న భద్రతా పరిస్థితులు కూడా వ్యవసాయోత్పత్తిని దెబ్బతీస్తున్నాయి. 2023 నుండి సుమారు 5,127 హెక్టార్ల వ్యవసాయ భూమి సాగు చేయకుండా బీడుగానే ఉండిపోయింది. ఇది, గ్రామీణ సరఫరా గొలుసులు దెబ్బతినడం.. రైతులకు పరిస్థితులు మరింత కష్టతరం అయ్యాయి. భూ వినియోగం తగ్గడంతో, స్థానిక ఆహార భద్రతకు ముప్పు వాటిల్లుతోంది. బయటి సరఫరాలపై ఆధారపడటం పెరిగి, గ్రామీణ కుటుంబాల ఆర్థిక స్వావలంబనకు దీర్ఘకాలికంగా నష్టం వాటిల్లుతోంది.
ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం
వ్యవసాయ ఆధారిత రాష్ట్రాలు ఎదుర్కొంటున్న ఈ ఉమ్మడి రిస్కులను ఈ పరిస్థితి తెలియజేస్తోంది. అస్థిరమైన వర్షపాతం, తీవ్రమైన వాతావరణ సంఘటనలు, సామాజిక అస్థిరత.. ఇవన్నీ కలిసి వ్యవసాయ రంగం కోలుకోవడాన్ని మరింత క్లిష్టతరం చేస్తున్నాయి. మణిపూర్ ఈ సవాళ్లను ఎదుర్కొంటున్న నేపథ్యంలో, స్థానిక వర్షంపై ఆధారపడిన వ్యవసాయంపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడటం, ప్రాంతీయ స్థిరత్వానికి ఆందోళన కలిగించే అంశంగా మిగిలింది.
భవిష్యత్తుపై అంచనాలు
రాష్ట్ర వ్యవసాయ రంగం ఆరోగ్యంగా ఉండాలంటే, భవిష్యత్తులో నీటిపారుదల ప్రాజెక్టుల పూర్తి, వాతావరణాన్ని తట్టుకునే విత్తనాల పంపిణీ, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ తిరిగి పూర్తిస్థాయిలో సాగులోకి రావడం.. వంటివి కీలకమైనవి. అలాగే, పంటల బీమా, ప్రస్తుత సంఘర్షణల వల్ల నిరాశ్రయులైన రైతులకు ప్రభుత్వం నుంచి అందే సహాయంపై కూడా నిపుణులు దృష్టి సారించారు. ఇవి దీర్ఘకాలికంగా కోలుకోవడానికి చాలా అవసరం.
