మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో గోధుమ కొనుగోళ్లలో భారీ మోసం వెలుగు చూసింది. నకిలీ రైతుల గుర్తింపు కార్డులు సృష్టించి, ప్రభుత్వం నుంచి మద్దతు ధర (MSP) స్కీమ్ కింద నిధులను దారి మళ్లించారు. అధికారుల అండతో జరిగిన ఈ స్కామ్, రాష్ట్రం సాధించిన రికార్డు స్థాయి కొనుగోళ్లపై నీలినీడలు కమ్ముకునేలా చేసింది.
అసలు ఏం జరిగింది?
మధ్యప్రదేశ్ లో గోధుమ కొనుగోళ్ల ప్రక్రియలో పెద్ద కుంభకోణం బయటపడింది. అధికారులు, మోసగాళ్లు కలిసి నకిలీ రైతుల్ని సృష్టించి, ప్రభుత్వం ప్రకటించిన మద్దతు ధర (Minimum Support Price - MSP) పథకం కింద కోట్లాది రూపాయలు దండుకున్నారని ఆరోపణలు వస్తున్నాయి. ఈ వ్యవహారం రాష్ట్ర వ్యవసాయ రంగంలో తీవ్ర ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది.
రికార్డుల వెనుక దాగివున్న నిజాలు
ఇటీవల, మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 1.341 మిలియన్ల రైతుల నుంచి సుమారు 10.42 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల గోధుమల్ని సేకరించినట్లు, క్వింటాల్ కు ₹2,585 మద్దతు ధర చెల్లించినట్లు ప్రకటించింది. అయితే, ఈ రికార్డులన్నీ నకిలీ రిజిస్ట్రేషన్లతో సృష్టించినవేనని ఇప్పుడు అధికారులు అనుమానిస్తున్నారు. మార్చి 5 నుంచి మార్చి 10 మధ్య అసాధారణ సమయాల్లో నమోదైన దరఖాస్తుల సంఖ్య పెరగడం విచారణ సంస్థల దృష్టిని ఆకర్షించింది.
ఈ మోసానికి భూమి రికార్డులను అడ్డం పెట్టుకున్నట్లు తెలుస్తోంది. కొందరు షెడ్యూల్డ్ కులాల లబ్ధిదారుల వివరాలను వారి ప్రమేయం లేకుండానే ఉపయోగించుకున్నారు. ప్రామాణిక ధృవీకరణ ప్రక్రియలో భాగంగా పట్వారీలు, తహసీల్దార్లు వంటి అధికారులు రిజిస్ట్రేషన్లను ధృవీకరించాల్సి ఉండగా, ఆ ప్రక్రియను దాటవేసినట్లు దర్యాప్తు అధికారులు గుర్తించారు. కొన్ని సందర్భాల్లో తప్పనిసరి అయిన లీజు ఒప్పందాలు (Tenancy Agreements) లేవని, రిజిస్టర్ అయిన ప్రదేశాలకు భిన్నంగా గోధుమలు కొనుగోలు చేసినట్లు కూడా తేలింది.
లాభాలకు అక్రమ మార్గాలు
ఈ మోసానికి ప్రధాన కారణం, రాష్ట్ర MSP ధరతో పాటు ప్రభుత్వం అందించే బోనస్ కు, పొరుగు రాష్ట్రాల్లోని తక్కువ మార్కెట్ ధరకు మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసం. మోసగాళ్లు రాష్ట్రం బయటి నుంచి తక్కువ ధరకు (బహుశా నాణ్యత తక్కువగా ఉన్న) గోధుమలు కొనుగోలు చేసి, వాటిని స్థానిక గోధుమలుగా చిత్రీకరించి మధ్యప్రదేశ్లో అమ్మి, ధరల వ్యత్యాసం రూపంలో లాభాలు గడించారు.
చర్యలు, భవిష్యత్ పరిణామాలు
ఈ అక్రమాలపై చట్టపరమైన, పరిపాలనాపరమైన చర్యలు ప్రారంభమయ్యాయి. భిండ్ జిల్లాలో పలువురు పట్వారీలను సస్పెండ్ చేయడంతో పాటు, నకిలీ రైతులుగా గుర్తించిన వ్యక్తులపై FIRలు నమోదయ్యాయి. రాజ్గఢ్ జిల్లాలో 8 సహకార సంఘాల మేనేజర్లు, కంప్యూటర్ ఆపరేటర్లను తొలగించారు. అధికారులు ఈ అక్రమాలను సరిదిద్దడానికి కట్టుబడి ఉన్నామని, ఈ దర్యాప్తులో మరిన్ని మధ్యవర్తులు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల ప్రమేయం బయటపడుతుందని జిల్లా సరఫరా అధికారి తెలిపారు.
వ్యవసాయ రంగంపై దృష్టి సారించేవారు, ఈ క్రిమినల్, క్రమశిక్షణా దర్యాప్తుల ఫలితాలను నిశితంగా గమనించాలి. రైతు రిజిస్ట్రేషన్ల కోసం డిజిటల్ ధృవీకరణ ప్రక్రియలో మార్పులు, కొనుగోలు కేంద్రాలపై కఠిన ఆడిట్లు, సీజన్ ఉత్పత్తి డేటాలో ఏవైనా సవరణలు ఉంటాయేమో చూడాలి. MSP వ్యవస్థ విశ్వసనీయతను నిలబెట్టుకోవడానికి, ఇలాంటి అక్రమాలను అడ్డుకునేలా కొనుగోలు మౌలిక సదుపాయాలను బలోపేతం చేయడం రాష్ట్రానికి కీలకం.