Seed Exports: భారత్ నుంచి ₹3,023 కోట్ల సీడ్ ఎగుమతులు.. కానీ అధికారుల కొర్రీలతో ఇబ్బందులు!

భారతీయ విత్తన ఎగుమతుల రంగం గతంతో పోలిస్తే మంచి జోరు మీదుంది. గతేడాది ₹2,323 కోట్లుగా ఉన్న ఎగుమతులు, 2025-26లో ₹3,023 కోట్లకు పెరిగాయి. అంటే సుమారు 30% వృద్ధి నమోదైంది. అయితే, దేశానికి ఉన్న $5 బిలియన్ల ఎగుమతి సామర్థ్యంతో పోలిస్తే, ప్రస్తుత గణాంకాలు చాలా తక్కువని నిపుణులు ఆందోళన చెందుతున్నారు.

సమస్య ఎక్కడ ఉంది?

విత్తనాలు అనేవి నాణ్యమైన వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు. వీటిని ఒక నిర్ణీత సీజన్లో మాత్రమే నాటాల్సి ఉంటుంది. కస్టమ్స్ వద్ద లేదా అనుమతుల్లో జాప్యం జరిగితే, విత్తనాల నాణ్యత తగ్గి వాటి వాణిజ్య విలువ పడిపోతుంది. ఈ అనిశ్చితిని గమనించిన గ్లోబల్ బయ్యర్స్, ఇప్పుడు థాయిలాండ్ మరియు నెదర్లాండ్స్ వంటి వేగంగా డెలివరీ చేసే దేశాల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు.

బహుళ సంస్థల సమన్వయ లోపం

ప్రస్తుతం విత్తన ఎగుమతులకు సంబంధించి Ministry of Agriculture, Department of Foreign Trade, National Biodiversity Authority, మరియు National Bureau of Plant Genetic Resources వంటి పలు శాఖల అనుమతులు అవసరమవుతున్నాయి. వీటన్నింటి మధ్య సరైన సమన్వయం లేకపోవడం, ఒకే కిటికీ (Single-window) వ్యవస్థ లేకపోవడం ఎగుమతిదారులకు శాపంగా మారింది.

పరిష్కారం ఏంటి?

వ్యవసాయ రంగం మొత్తం $52.55 బిలియన్ల ఎగుమతులతో రికార్డు సృష్టిస్తున్నా, సీడ్ ఎగుమతుల్లో లాజిస్టిక్స్ ఒక పెద్ద అడ్డంకిగా మారింది. పరిశ్రమ వర్గాలు ఇప్పుడు 'సింగిల్-విండో డిజిటల్ అప్లికేషన్' కోసం డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. అనవసరమైన తనిఖీలను తగ్గించి, రిస్క్ ఆధారిత (Risk-based) ధృవీకరణ విధానాన్ని తీసుకొస్తేనే ప్రపంచ మార్కెట్లో భారత విత్తనాలు తమ పట్టును నిలబెట్టుకోగలవు.