ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద మామిడి ఉత్పత్తిదారుగా ఉన్నా, భారతదేశం తన పంటలో కేవలం **2-3%** మాత్రమే ఎగుమతి చేస్తోంది. అధిక లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు, వాతావరణ వైపరీత్యాలు ఎగుమతులకు ప్రధాన అడ్డంకులుగా ఉన్నాయి. ఇప్పుడు, ఏడాది పొడవునా ఆదాయాన్ని పెంచుకోవడానికి పల్ప్, కాన్సెంట్రేట్స్ వంటి ప్రాసెస్డ్ ఉత్పత్తులపై పరిశ్రమ దృష్టి పెడుతోంది. ఈ వ్యూహాత్మక మార్పు భారతీయ వ్యవసాయ రంగంలో కీలక పరిణామం.
అసలు ఏం జరిగింది?
భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా మామిడి పండ్లను ఉత్పత్తి చేస్తోంది. ఏటా సుమారు 25 మిలియన్ టన్నుల ఉత్పత్తి జరుగుతుంది. కానీ, ఎగుమతుల విషయంలో మాత్రం పరిస్థితి వేరుగా ఉంది. ఆర్థిక సంవత్సరం 2024-25 లో, భారతదేశం నుంచి కేవలం 29,938 మెట్రిక్ టన్నుల తాజా మామిడి పండ్లను ఎగుమతి చేశారు, దీని విలువ సుమారు $56.5 మిలియన్లు. ఇది మొత్తం ఉత్పత్తిలో కేవలం 2-3% మాత్రమే. దేశీయ మార్కెట్ ప్రధాన వినియోగదారుగా ఉన్నప్పటికీ, మెరుగైన లాజిస్టిక్స్, ప్రధాన పాశ్చాత్య దేశాలకు ప్రత్యక్ష మార్కెట్ యాక్సెస్ ఉన్న మెక్సికో వంటి దేశాలతో పోలిస్తే, భారత ఎగుమతులు చాలా వెనుకబడి ఉన్నాయి.
లాజిస్టిక్స్ సవాలు
భారతీయ ఎగుమతిదారులకు అతిపెద్ద అడ్డంకి సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) లోని అధిక ఖర్చు, సంక్లిష్టత. మామిడి పండ్లు త్వరగా పాడైపోతాయి కాబట్టి, ఎక్కువగా విమాన రవాణాపై ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. చాలా సందర్భాలలో, ఫ్రైట్ ఖర్చులే మొత్తం ఎగుమతి ధరలో సగానికి పైగా ఉంటున్నాయి. దీనివల్ల భారత మామిడి పండ్లు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ఖరీదైనవిగా మారుతున్నాయి. అంతేకాకుండా, తగినన్ని వేపర్ హీట్ ట్రీట్మెంట్ (VHT) మరియు గామా ఇర్రేడియేషన్ సదుపాయాలు లేకపోవడం కూడా సమస్యలను పెంచుతోంది. అంతర్జాతీయ పరిశుభ్రతా ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా పండ్ల భద్రతను నిర్ధారించడానికి ఈ సదుపాయాలు తప్పనిసరి.
ప్రాసెస్డ్ ఉత్పత్తులపై దృష్టి
తాజా పండ్ల సీజనాలిటీ, తక్కువ షెల్ఫ్-లైఫ్ వంటి పరిమితులను అధిగమించడానికి, పరిశ్రమ ఎక్కువగా ప్రాసెస్డ్ మామిడి ఉత్పత్తుల వైపు మళ్లుతోంది. ఆర్థిక సంవత్సరం 2024-25 లో, భారతదేశం 63,000 మెట్రిక్ టన్నులకు పైగా మామిడి పల్ప్ను ఎగుమతి చేసింది, దీని విలువ దాదాపు $80.34 మిలియన్లు. తాజా పండ్లతో పోలిస్తే, మామిడి పల్ప్, ప్యూరీలు, కాన్సెంట్రేట్స్ వంటి వాటికి ఎక్కువ షెల్ఫ్-లైఫ్ ఉంటుంది. దీనివల్ల కంపెనీలు ఏడాది పొడవునా ఉత్పత్తులను విక్రయించవచ్చు, పంటకాలంపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించవచ్చు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఆహార తయారీదారులకు, ప్రాసెస్డ్ మామిడి పదార్థాలు స్థిరమైన సరఫరాను అందిస్తాయి.
రంగంలోని రిస్కులు
పెట్టుబడిదారులు, వాటాదారులు కొన్ని నిర్మాణపరమైన రిస్కులను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. వాతావరణ మార్పులు ఉత్పత్తి స్థిరత్వానికి ప్రత్యక్ష ముప్పు కలిగిస్తున్నాయి; అకాల వర్షాలు, ఉష్ణోగ్రత హెచ్చుతగ్గులు అల్ఫోన్స్ వంటి ప్రీమియం రకాల దిగుబడిని తగ్గించగలవు. అంతేకాకుండా, ఎగుమతుల నియంత్రణ అవసరాలు కఠినంగా ఉంటాయి. అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సంబంధాలలో ఏదైనా అంతరాయం లేదా దిగుమతి సుంకాలలో మార్పులు ఎగుమతి పరిమాణాలను వెంటనే ప్రభావితం చేయవచ్చు.
పెట్టుబడిదారులు ఏం గమనించాలి?
వ్యవసాయ మరియు ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్ ప్రొడక్ట్స్ ఎగుమతి అభివృద్ధి అథారిటీ (APEDA) యూఏఈ, యూఎస్, సింగపూర్ వంటి మార్కెట్లలో ఈ ఎగుమతులను ప్రోత్సహించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. ప్రభుత్వం తీసుకునే విధానపరమైన నిర్ణయాలను, ముఖ్యంగా లాజిస్టిక్స్ సామర్థ్యాన్ని, కోల్డ్ చైన్ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి ఉద్దేశించిన PM గతి శక్తి కార్యక్రమం వంటి వాటిని పెట్టుబడిదారులు గమనించవచ్చు. త్వరగా పాడైపోయే వ్యవసాయ ఉత్పత్తులతో పోలిస్తే మెరుగైన రక్షణను అందించే ప్రాసెస్డ్ ఉత్పత్తుల వాల్యూమ్లో స్థిరమైన వృద్ధి కీలకం.
