Whalesbook
పెరుగుతున్న ఖర్చు, తరగని ఆందోళన
ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలో, కనీస మద్దతు ధర (MSP) కొనుగోళ్ల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం అత్యధికంగా ₹3.47 లక్షల కోట్లు కేటాయించింది. ఇది గత ఆర్థిక సంవత్సరం (2023-24) లోని ₹2.63 లక్షల కోట్లకు గణనీయంగా ఎక్కువ. ఇంతకుముందు 2020-21 లో ₹2.80 లక్షల కోట్లు అత్యధికంగా ఉంది. ఈసారి MSP రేట్లతో పాటు, కొనుగోలు చేసిన పంట పరిమాణం పెరగడం, ఎక్కువ మంది రైతులు ఈ పథకం పరిధిలోకి రావడం వల్ల ఖర్చు పెరిగింది.
ఎంతమందికి, ఎంత పంట?
ప్రభుత్వ లెక్కల ప్రకారం, 2024-25 లో 122.3 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల పంటను MSP కింద కొనుగోలు చేశారు. ఇది గతేడాది 108.9 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నులతో పోలిస్తే ఎక్కువ. ఈ MSP ప్రయోజనాలను పొందుతున్న రైతుల సంఖ్య కూడా దాదాపు 19.6 మిలియన్లకు పెరిగింది. గతంలో ఇది 15.2 మిలియన్లుగా ఉంది. దేశంలోని సుమారు 140 మిలియన్ల రైతు కుటుంబాల్లో దాదాపు 14% మందికి ఇప్పుడు ప్రభుత్వ కొనుగోళ్ల ద్వారా లబ్ధి చేకూరుతోందని ఈ గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
చట్టబద్ధమైన గ్యారెంటీ & సరైన ధరలు.. డిమాండ్లు:
ప్రభుత్వం భారీగా ఖర్చు చేస్తున్నా, రైతుల ఆందోళన మాత్రం తగ్గడం లేదు. దీనికి ప్రధాన కారణం చట్టబద్ధమైన MSP గ్యారెంటీ లేకపోవడమే. ప్రస్తుతం, ఫుడ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (FCI) వంటి ప్రభుత్వ సంస్థలు మాత్రమే MSP వద్ద కొనుగోలు చేయాలని నియమం ఉంది. కానీ, ప్రైవేట్ వ్యాపారులపై అలాంటి చట్టపరమైన ఒత్తిడి లేదు. దీంతో, మార్కెట్ ధరలు తరచుగా MSP కంటే తగ్గిపోతున్నాయి. ప్రభుత్వ కొనుగోలు కేంద్రాలు దూరంగా ఉండటం లేదా ఆలస్యం కావడం వంటి కారణాలతో రైతులు తక్కువ ధరలకే అమ్ముకోవాల్సి వస్తోంది.
ధరల నిర్ణయంలో తేడాలు:
ఇంకా, MSP లెక్కించే పద్ధతిపై కూడా తీవ్రమైన భేదాభిప్రాయాలున్నాయి. ప్రభుత్వం ప్రస్తుతం 'A2+FL' ఫార్ములాను వాడుతోంది. ఇందులో పంట సాగుకు అయిన ప్రత్యక్ష ఖర్చులు, కుటుంబ శ్రమకు విలువ చేరుస్తారు. కానీ, రైతులు, స్వామినాథన్ కమిషన్ వంటివి 'C2' ఫార్ములాను డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. ఇది భూమి అద్దె, యంత్రాల విలువ తగ్గింపు వంటి అన్ని విస్తృతమైన ఖర్చులను పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది. ఉదాహరణకు, వరి MSP ₹2,369 (A2+FL) గా నిర్ణయిస్తే, C2 ప్రకారం ఇది సుమారు ₹3,135 ఉంటుంది. ఈ తేడా రైతు లాభదాయకతపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతుంది.
కొనుగోళ్ల యంత్రాంగం:
ప్రధాన ధాన్యం కొనుగోళ్లను FCI, రాష్ట్ర ఏజెన్సీలు చూసుకుంటాయి. పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు వంటివి ధరలు తగ్గితే, PM- AASHA పథకం కింద NAFED, NCCF వంటి సంస్థలు కొనుగోలు చేస్తాయి. కాటన్, జూట్ వంటి వాటికి ప్రత్యేక సంస్థలున్నాయి. 22 రకాల పంటలకు MSP సిఫార్సులు CACP (Commission for Agricultural Costs and Prices) చేస్తుంది.
లోతుగా చూస్తే..?
MSP ఖర్చు, లబ్ధిదారుల సంఖ్య పెరుగుతున్నా, లోతుగా చూస్తే కొన్ని సమస్యలున్నాయి. ఎంపిక చేసిన కొందరు రైతులు, పంటలకు మాత్రమే ప్రభుత్వ కొనుగోళ్లు ఒక కృత్రిమ మార్కెట్ ను సృష్టిస్తున్నాయి. చట్టబద్ధమైన గ్యారెంటీ లేకపోవడం వల్ల, చాలా మంది రైతులు మార్కెట్ ఒడిదుడుకులకు గురవుతున్నారు. ప్రభుత్వ విధానాలు, రైతుల వాస్తవ ఖర్చుల మధ్య ఉన్న ఈ అంతరం, MSP రైతులకు నిజమైన ఆదాయ భద్రత కల్పించడంలో విఫలమవుతుందని స్పష్టమవుతోంది. కేవలం బడ్జెట్ పెంచడం సరిపోదని, చట్టపరమైన హామీలు, సరైన ధరల నిర్ణయ పద్ధతులు వంటి నిర్మాణాత్మక మార్పులు అవసరమని రైతులు కోరుతున్నారు. ఈ అంశాలపై దృష్టి సారించకపోతే, రైతుల్లో అసంతృప్తి కొనసాగే ప్రమాదం ఉంది.