భౌగోళిక రాజకీయ ఆటంకాలు, దిగుమతులపై ఆధారపడటం
FY26లో భారతదేశంలో ఎరువుల ఉత్పత్తి, ముఖ్యంగా యూరియా (Urea) ఉత్పత్తి తగ్గింది. పశ్చిమ ఆసియాలో (West Asia) భౌగోళిక రాజకీయ అనిశ్చితి కారణంగా, ముఖ్యమైన ముడిపదార్థమైన సహజ వాయువు (Natural Gas) లభ్యత తగ్గడమే దీనికి ప్రధాన కారణం. దీంతో, FY26లో భారతదేశం ఎరువుల దిగుమతులపై ఆధారపడటం **34%**కి పెరిగింది. గతంలో ఇది FY25లో సుమారు **23%**గా ఉండేది. యూరియా దిగుమతులు దాదాపు రెట్టింపు కాగా, DAP (Diammonium Phosphate) దిగుమతులు కూడా భారీగా పెరిగాయి. సరఫరా ఒత్తిడి కారణంగా అంతర్జాతీయంగా DAP ధరలు దాదాపు రెట్టింపు అవ్వగా, యూరియా ధరలు కూడా గణనీయంగా పెరిగాయి.
సబ్సిడీ బిల్లు పెరుగుదలతో ఆర్థిక భారం
అధిక దిగుమతి ఖర్చులతో పాటు, ఖరీఫ్ సీజన్ (Kharif Season) లో రైతులకు మద్దతుగా ప్రభుత్వం అందిస్తున్న సబ్సిడీలు తీవ్రమైన ఆర్థిక సవాలును విసురుతున్నాయి. FY27కి అవసరమైన ఎరువుల సబ్సిడీ, ప్రస్తుతం ఉన్న ₹1.71 లక్షల కోట్ల బడ్జెట్ను మించిపోతుందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. అధికారిక అంచనాల ప్రకారం, ఈ బిల్లు ₹70,000 కోట్లు పెరిగి, FY27 నాటికి ₹2.41 లక్షల కోట్లకు చేరే అవకాశం ఉంది. ఇది FY26 సవరించిన అంచనా అయిన ₹1.86 లక్షల కోట్ల కంటే చాలా ఎక్కువ. భారతదేశంలో ఎరువుల సబ్సిడీ ఖర్చులు చారిత్రాత్మకంగానే భారీగా ఉన్నాయి, 1980/1981లో ₹505 కోట్లుగా ఉన్నది, 2022/2023 నాటికి ₹2,25,220 కోట్లకు చేరి, ప్రభుత్వ వ్యయంలో గణనీయమైన భాగాన్ని ఆక్రమిస్తోంది.
నిర్మాణ లోపాల వల్ల ప్రపంచ మార్కెట్లలో అస్థిరత
భారత ఎరువుల రంగం, ముఖ్యంగా యూరియా ఉత్పత్తికి దిగుమతి చేసుకునే లిక్విఫైడ్ నాచురల్ గ్యాస్ (LNG) పై ఎక్కువగా ఆధారపడటం వల్ల, ప్రపంచ మార్కెట్లలో అస్థిరతకు గురవుతోంది. దేశం మొత్తం గ్యాస్ వినియోగంలో LNG వాటా ఎక్కువగా ఉంది, మరియు దీని ధరలు భౌగోళిక రాజకీయ సంఘటనల వల్ల తీవ్రంగా మారుతూ, ఉత్పత్తి వ్యయాలపై ప్రత్యక్ష ప్రభావాన్ని చూపుతున్నాయి. ఎరువులు, ఇంధన వ్యాపారంలో ఎక్కువ భాగం జరిగే హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) వంటి కీలక షిప్పింగ్ మార్గాలు కూడా ప్రమాదాన్ని కలిగిస్తున్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా 33 యూనిట్లలో దేశీయ యూరియా ఉత్పత్తి సామర్థ్యం పెరిగినా, డిమాండ్ను తీర్చడానికి సరిపోవడం లేదు, దీంతో దిగుమతులు తప్పనిసరి అవుతున్నాయి. FY24లో DAP డిమాండ్లో 67%, మొత్తం ఎరువుల దిగుమతులలో 41% యూరియాను భారతదేశం దిగుమతి చేసుకుంటోంది.
ఆర్థిక ఒత్తిళ్లున్నా రైతులకు భరోసా
ఆర్థికంగా ఒత్తిళ్లు ఉన్నప్పటికీ, సరఫరా అంతరాలను పూరించడానికి వివిధ దిగుమతి వనరులను ఉపయోగించుకుంటూ, రైతులకు ఎరువుల లభ్యతను నిర్ధారించడానికి ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉంది. అధిక అంతర్జాతీయ ధరలున్న గత కొన్నేళ్ల మాదిరిగానే, ప్రభుత్వం అదనపు సబ్సిడీ నిధులను అందిస్తుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. అయితే, పెరుగుతున్న సబ్సిడీ ఖర్చులు, ద్రవ్య నిర్వహణ (Fiscal Management) మరియు ఆహార ధరల (Food Prices) పెరుగుదలపై ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతున్నాయి. FY27కి ప్రస్తుత కేటాయింపు ₹1.71 లక్షల కోట్లు సరిపోదని అందరూ భావిస్తున్నారు. అస్థిరమైన ప్రపంచ మార్కెట్లో, వ్యవసాయ రంగానికి మద్దతును, సమతుల్య ఆర్థిక వ్యవస్థను కాపాడుకోవడం కష్టతరమైన పని అని ఇది సూచిస్తుంది.