రైతు ఆదాయం, సుస్థిరతతో కొత్త లక్ష్యాలు
గ్రీన్ రెవల్యూషన్ కాలంలో దేశ ఆహార భద్రతకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చిన వ్యవసాయ పరిశోధన, ఇప్పుడు 'వికసిత భారత్ 2047' దార్శనికతతో రైతు ఆదాయాన్ని పెంచడం, పర్యావరణానికి హాని కలగకుండా ఆహార ఉత్పత్తిని సుస్థిరం చేయడం అనే ద్విముఖ సవాళ్లపై దృష్టి పెడుతోంది. గతంలో ఆహార కొరత ఉండేది, కానీ ఇప్పుడు వరి, మొక్కజొన్న వంటి పంటల విషయంలో మిగులు ఉత్పత్తి కనిపిస్తోంది. రైతులు కేవలం జీవనోపాధి కోసమే కాకుండా, వ్యాపార దృక్పథంతో వాణిజ్య, అధిక-విలువ కలిగిన పంటలవైపు మళ్లుతున్నారు. దీనికి తగ్గట్టుగా, శాస్త్రీయంగా అభివృద్ధి చెందిన, రైతు-కేంద్రీకృతమైన, వాస్తవ పరిస్థితులకు, ఆర్థిక సాధ్యతకు అనుగుణంగా పనిచేసే పరిశోధన వ్యవస్థ అవసరం. ఈ మార్పులో అగ్రి-టెక్ రంగం కీలకంగా మారింది. మార్కెట్ అంచనాల ప్రకారం, ఈ రంగం 2026 నాటికి $24 బిలియన్ కు చేరుకోనుంది.
అగ్రి-టెక్ లో దూసుకుపోతున్న పెట్టుబడులు, ఆవిష్కరణలు
వాతావరణ మార్పు, రైతుల శ్రేయస్సు కోసం జరుగుతున్న ప్రయత్నాలు, కొత్త సాంకేతికతలు అగ్రి-టెక్ ఆవిష్కరణలు, పెట్టుబడులను గణనీయంగా పెంచుతున్నాయి. భారతదేశ అగ్రి-టెక్ మార్కెట్ $878.1 మిలియన్ కు చేరుతుందని అంచనా. ముఖ్యంగా, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ఆధారిత ప్రిసిషన్ ఫార్మింగ్, ఇంటర్నెట్ ఆఫ్ థింగ్స్ (IoT) సెన్సార్లు, డిజిటల్ మార్కెట్ ప్లేస్ లలో వృద్ధి కనిపిస్తోంది. వాతావరణాన్ని తట్టుకునే పంటలు, సుస్థిర వ్యవసాయ పద్ధతులు, పునరుత్పత్తి వ్యవసాయ పద్ధతులపై పెట్టుబడులు ప్రవహిస్తున్నాయి. డిజిటల్ అగ్రికల్చర్ మిషన్, అగ్రిస్టాక్ వంటి ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలు డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలను నిర్మిస్తూ, కొత్త టెక్నాలజీల స్వీకరణకు అనుకూలమైన వాతావరణాన్ని కల్పిస్తున్నాయి. FY23 లో అగ్రి-టెక్ ఫండింగ్ కాస్త తగ్గినా, వ్యాపార నమూనాలు, లాభదాయకతపై దృష్టి సారించే పెట్టుబడిదారుల విశ్వాసం తిరిగి పుంజుకుంటోంది. రైతులు కూడా మెరుగైన దిగుబడులు, ధరల ద్వారా అధిక లాభాలను ఆశిస్తూ, డిజిటల్ చెల్లింపులు, అధికారిక రుణాల స్వీకరణ, ఆర్గానిక్ ఉత్పత్తుల వాడకం వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు.
ప్రపంచ వేదికపై భారత్ R&D స్థానం
ప్రభుత్వ వ్యవసాయ పరిశోధన, అభివృద్ధి (R&D) వ్యయంలో భారతదేశం అమెరికా, జపాన్, చైనా తర్వాత నాలుగో స్థానంలో ఉంది. అయితే, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల విలువలో R&D వ్యయం శాతంగా చూస్తే, బ్రెజిల్ (0.9%), అమెరికా (0.7%), చైనా (0.4%) వంటి దేశాలతో పోలిస్తే, భారతదేశం (0.3% - 2019-21) వెనుకబడి ఉంది. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో పోలిస్తే, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల విలువతో పోల్చితే భారతదేశ R&D వ్యయం తక్కువగా ఉండటం, ఆధునిక సాంకేతికతల స్వీకరణపై ప్రభావం చూపవచ్చు. అయినప్పటికీ, భారతీయ వ్యవసాయ శాస్త్ర సంస్థలు అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందుతున్నాయి. ముఖ్యంగా, ICAR (Indian Council of Agricultural Research) సంస్థలైన ఇండియన్ వెటర్నరీ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ (IVRI), ఇండియన్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ (IARI) లు QS వరల్డ్ యూనివర్శిటీ ర్యాంకింగ్స్ లో వెటర్నరీ సైన్స్, అగ్రికల్చర్ & ఫారెస్ట్రీ విభాగాల్లో స్థానం సంపాదించాయి. ఇది ప్రాథమిక, అనువర్తిత శాస్త్రంలో పురోగతిని, ప్రయోగశాల నుండి పొలం వరకు వారధిగా నిలిచే పరిశోధనలను, రైతు సహాయం, వాతావరణాన్ని తట్టుకునే వ్యవసాయం కోసం జరుగుతున్న ఉమ్మడి ప్రయత్నాలను సూచిస్తుంది. ఇది వ్యవసాయ శాస్త్రాలలో ప్రపంచ ప్రమాణాల దిశగా ఒక అడుగు.
సవాళ్లు ఇంకాన్నాయి: స్వీకరణ అడ్డంకులు, నిధుల అంతరాలు
ఆవిష్కరణలు, పెట్టుబడులు వస్తున్నప్పటికీ, టెక్నాలజీలను స్వీకరించడంలో ప్రధాన అడ్డంకులున్నాయి. చిన్న, చెల్లాచెదురుగా ఉన్న పొలాలు, రైతుల మధ్య తక్కువ డిజిటల్ అక్షరాస్యత వంటివి కీలక సవాళ్లు. భారతదేశ వైవిధ్యమైన వ్యవసాయానికి అనుగుణంగా పరిష్కారాలు అవసరం, ఇది టెక్నాలజీలను వేగంగా విస్తరించడాన్ని క్లిష్టతరం చేస్తుంది. అగ్రి-టెక్ పెట్టుబడులు బలంగా ఉన్నప్పటికీ, FY23 లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఫండింగ్ నెమ్మదించడం మార్కెట్ అస్థిరతను చూపింది. ఇప్పుడు పెట్టుబడిదారులు మరింత జాగ్రత్తగా ఉంటూ, స్కేలబిలిటీ, లాభదాయకతపై దృష్టి సారిస్తున్నారు. వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల విలువతో పోల్చితే భారతదేశ R&D వ్యయం మెరుగుపడుతున్నప్పటికీ, వనరులను మెరుగ్గా కేటాయించాల్సిన అవసరాన్ని, అంతరాలను పూడ్చడానికి, టెక్నాలజీ స్వీకరణను నిర్ధారించడానికి ప్రైవేట్ రంగ భాగస్వామ్యాన్ని ఉపయోగించుకోవాల్సిన అవసరాన్ని ఇది తెలియజేస్తుంది. వాతావరణాన్ని తట్టుకునే వ్యవసాయంపై పరిశోధనలు జరుగుతున్నప్పటికీ, వర్షాలపై ఆధారపడటం ఇప్పటికీ ఒక ప్రధాన బలహీనత.
భవిష్యత్ అంచనాలు: టెక్నాలజీ, రైతు, విధానాల సమన్వయం
భారతదేశ వ్యవసాయ భవిష్యత్తు కొత్త టెక్నాలజీలను, రైతుల అవసరాలను, సుస్థిరత లక్ష్యాలను సమన్వయం చేయడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. వాతావరణ మార్పులకు అనుగుణంగా మారడం, గ్రీన్హౌస్ వాయు (GHG) ఉద్గారాలను తగ్గించడం వంటివి పరిశోధన, అభివృద్ధిలో కీలకంగా మారాయి. సమర్థవంతమైన వనరుల వినియోగం, పండ్లు, కూరగాయల వంటి అధిక-విలువ కలిగిన పంటల పెంపకం, పశువులు, ఉత్పత్తుల సరఫరా గొలుసులను మెరుగుపరచడంపై వ్యూహం దృష్టి సారించింది. ప్రభుత్వ విధానాలు, పెరుగుతున్న స్టార్టప్ రంగం మద్దతుతో వ్యవసాయంలో AI, స్మార్ట్ ఫార్మింగ్ లలో వృద్ధి కొనసాగుతుందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. వ్యవసాయ సహాయ సేవల మెరుగుదల, టెక్నాలజీని పరీక్షించడానికి, పంచుకోవడానికి ఉమ్మడి వేదికల ఏర్పాటు, భారతదేశ వ్యవసాయ పరివర్తన పూర్తి సామర్థ్యాన్ని గ్రహించడానికి కీలకం కానున్నాయి.