'ఎల్ నినో' ఎఫెక్ట్: రుతుపవనాలపై ముప్పు
భారత వ్యవసాయ రంగానికి 2026లో నైరుతి రుతుపవనాల విషయంలో తీవ్రమైన సవాలు ఎదురుకానుంది. భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) తాజాగా విడుదల చేసిన అంచనాల ప్రకారం, ఈసారి వర్షపాతం సాధారణ స్థాయి కంటే తక్కువగా నమోదయ్యే అవకాశం ఉంది. దీనికి ప్రధాన కారణం 'సూపర్ ఎల్ నినో' పరిస్థితి ఏర్పడటం. IMD అంచనా ప్రకారం, ఈసారి రుతుపవనాల వర్షపాతం దీర్ఘకాల సగటు (LPA)లో 92% మాత్రమే ఉండే అవకాశం ఉంది. గత 26 సంవత్సరాలలో ఇదే అత్యల్ప అంచనా కావడం గమనార్హం.
ఇది దేశ వార్షిక వర్షపాతంలో సుమారు 70% అందించే నైరుతి రుతుపవనాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. దీనితో పాటు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొనసాగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల వల్ల వ్యవసాయానికి అవసరమైన ఇన్పుట్ ఖర్చులు (agri-input costs) ఇప్పటికే పెరిగాయి. ఈ రెండు పరిణామాల కలయిక వ్యవసాయ రంగానికి ద్వంద్వ సవాలుగా మారింది. ఇప్పటికే గ్లోబల్ మార్కెట్లలో బియ్యం, చక్కెర, వంట నూనెలు వంటి వాటి ధరలు పెరిగే సూచనలు కనిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా టమోటా వంటి కొన్ని ఆహార ఉత్పత్తుల ధరలు అనూహ్యంగా పెరిగే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం ఎంత?
తక్కువ వర్షపాతం వల్ల ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం క్లిష్టంగా ఉండవచ్చు. గతంలో 2015-16లో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం (86% of LPA) నమోదై, కరువు పరిస్థితులు ఏర్పడినప్పటికీ, అప్పుడు వ్యవసాయ GVAలో స్వల్పంగా 0.7% వృద్ధి నమోదైంది. అయితే, 2014-15 మరియు 2015-16 సంవత్సరాలలో లోటు వర్షపాతం కారణంగా ఖరీఫ్ పంట ఉత్పత్తి తగ్గింది.
ప్రస్తుత అంచనాల ప్రకారం, భారత వినియోగదారుల ధరల సూచీ (CPI)లో 6.1% వాటాను కలిగి ఉన్న వర్షాధారిత పంటలు (rain-fed crops) తీవ్రంగా ప్రభావితం కానున్నాయి. ఐసీఐసీఐ బ్యాంక్ అంచనాల ప్రకారం, ఈ పంటల ప్రభావం వల్ల CPIపై 0.4% మేర పెరుగుదల ఉండవచ్చు. ప్రస్తుతం సుమారు 4.7% వద్ద ఉన్న ఆహార ద్రవ్యోల్బణం (food inflation) మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.
ఐసీఆర్ఏ (ICRA) విశ్లేషకుల ప్రకారం, రాబోయే ఆర్థిక సంవత్సరంలో (FY2027) రుతుపవనాలు బలహీనంగా ఉంటే, CPI ద్రవ్యోల్బణం సగటున 4.5% దాటవచ్చని అంచనా. బార్క్లేస్ (Barclays) సంస్థ ఏప్రిల్ నెల CPIని **4.2%**గా అంచనా వేసింది. తీవ్ర పరిస్థితులలో, GDP వృద్ధిపై కూడా ప్రభావం పడి, 65 బేసిస్ పాయింట్ల వరకు తగ్గే అవకాశం ఉందని అంచనాలున్నాయి.
అయితే, కొన్ని సానుకూల అంశాలు కూడా ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం జలాశయాల్లోని నీటి నిల్వలు వాటి సామర్థ్యంలో 47% వద్ద ఉన్నాయి, ఇది చారిత్రక సగటుల కంటే ఎక్కువ. అలాగే, బియ్యం, గోధుమల బఫర్ స్టాక్స్ కూడా సరిపడినంత ఉన్నాయి. గ్రామీణ ఆదాయాలు కూడా వైవిధ్యభరితంగా మారడం వల్ల, అనేక కుటుంబాలు కేవలం వ్యవసాయంపైనే ఆధారపడటం తగ్గింది. భారత మహాసముద్ర ద్విధ్రువం (Indian Ocean Dipole - IOD) సానుకూలంగా ఉండటం, యూరేషియాలో మంచు కవర్ తక్కువగా ఉండటం వంటివి కూడా కొంతవరకు సహాయపడవచ్చు.
ప్రధాన ప్రమాదాలు, ప్రతికూలతలు
రుతుపవనాల కాలంలో 'ఎల్ నినో' పరిస్థితులు ఏర్పడే సంభావ్యత 62% నుండి 70% వరకు ఉందని అంచనా. ఇది ముఖ్యంగా తృణధాన్యాలు, పప్పులు, నూనె గింజలు, మసాలా దినుసులు వంటి నీటిపారుదల సౌకర్యం తక్కువగా ఉన్న వర్షాధారిత పంటలపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుంది.
ప్రభుత్వం వద్ద భారీగా ఆహార ధాన్యాల నిల్వలు ఉన్నప్పటికీ, విస్తృతమైన పంట నష్టాన్ని, ముఖ్యంగా అస్థిరత ఎక్కువగా ఉండే వాణిజ్య పంటల విషయంలో, పూర్తిగా భర్తీ చేయలేకపోవచ్చు. బలహీనమైన రుతుపవనాలు, పెరుగుతున్న గ్లోబల్ ఎరువుల ధరలు (భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల వల్ల) కలిస్తే, ప్రభుత్వ సబ్సిడీ భారం ₹10,000 కోట్ల నుండి ₹25,000 కోట్ల వరకు (FY27లో) పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ఇలాంటి పరిస్థితి గ్రామీణ వృద్ధిని దెబ్బతీసి, ఆహార ద్రవ్యోల్బణాన్ని పెంచుతుంది.
భవిష్యత్ అంచనాలు
భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) FY27కి **4.6%**గా అంచనా వేసిన CPI ద్రవ్యోల్బణానికి 'ఎల్ నినో'ను ఒక ప్రతికూల అంశంగా పరిగణిస్తోంది. విశ్లేషకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలో ద్రవ్యోల్బణం సగటున **5%**కి చేరుకోవచ్చు, ప్రపంచ బ్యాంక్ **4.9%**గా అంచనా వేసింది.
భారత ఆర్థిక వృద్ధి బలంగానే కొనసాగుతుందని ADB (FY26కి 6.9%) మరియు IMF (FY27కి 6.5%) అంచనా వేసినప్పటికీ, ఈ అంచనాలకు ప్రమాదాలు పెరుగుతున్నాయని స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. రుతుపవనాల పనితీరును, దాని ఆర్థిక ప్రభావాలను నిశితంగా పర్యవేక్షించాల్సిన అవసరం ఉంది.
