వాణిజ్య ఒప్పందం: రక్షణ వర్సెస్ ప్రపంచ వాస్తవాలు
కేంద్రమంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్, ఇటీవల పూర్తయిన ఇండియా-US వాణిజ్య ఒప్పందంలో దేశ వ్యవసాయ, పాల రంగాలకు పూర్తి రక్షణ కల్పిస్తున్నామని తెలిపారు. ప్రతిపక్షాలు ఆందోళన చెందుతున్నట్లుగా రైతులకు ఎలాంటి నష్టం ఉండదని ఆయన కొట్టిపారేశారు. ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ నాయకత్వంలో జరిగిన ఈ ఒప్పందం, దౌత్యపరంగా కొత్త ప్రమాణాలను నెలకొల్పిందని, రైతుల ప్రయోజనాలను కాపాడటం ఇందులో అత్యంత కీలకమని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. ముఖ్యంగా వరి, మసాలా దినుసులు, టెక్స్టైల్స్ వంటి రంగాల్లో ఎగుమతులు పెరిగే అవకాశాలున్నాయని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ఉదాహరణకు, ఇటీవల వరి ఎగుమతులు సుమారు ₹63,000 కోట్లకు చేరగా, ఇందులో USకు వెళ్లే ఎగుమతులు కూడా గణనీయంగా ఉన్నాయని పేర్కొన్నారు. ఈ ఒప్పందం భారతీయ వ్యవసాయ రంగానికి రిస్క్ కాదని, వృద్ధికి దోహదపడుతుందని ఆశావహ దృక్పథాన్ని వెల్లడించారు.
అయితే, ఈ అధికారిక ప్రకటనలకు భిన్నంగా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిస్థితి ఉంది. 2026 లో ప్రపంచ కమోడిటీ ధరలపై ఒత్తిడి కొనసాగవచ్చని అంచనాలున్నాయి. అధిక సరఫరా, బలహీనపడుతున్న ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ దీనికి ప్రధాన కారణాలు. ముఖ్యంగా, ఇండియా నుండి అధికంగా వస్తున్న ధాన్యం నిల్వలు, భారీ పంటల వల్ల గ్లోబల్ రైస్ ధరలు ఒత్తిడిలోనే ఉండే అవకాశం ఉంది. ఇది 2026 ప్రారంభం వరకు కొనసాగవచ్చని అంచనా. అదేవిధంగా, కాటన్ మార్కెట్లు కూడా అధిక సరఫరా, తగ్గుతున్న డిమాండ్తో సతమతమవుతున్నాయి. దీనివల్ల 2026 మధ్యకాలం వరకు ధరలు తగ్గుతాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. టారిఫ్ తగ్గింపులు ఉన్నప్పటికీ, ఎగుమతులు పెరిగినా ఆదాయం తగ్గితే, ఇది భారతీయ రైతులకు, ఎగుమతిదారులకు పెద్ద సవాలుగా మారుతుంది.
రక్షణవాదం, ఊహించని మార్కెట్ డైనమిక్స్తో ముందుకు సాగడం
చారిత్రాత్మకంగా, ఇండియా తన సున్నితమైన వ్యవసాయ, పాల రంగాలను వాణిజ్య చర్చల్లో ఎప్పుడూ కాపాడుకుంటూ వస్తోంది. ఈ ఒప్పందంలో కూడా, ప్రధాన పంటలు, ధాన్యాలు, పండ్లు, పాల ఉత్పత్తులకు ఎలాంటి అంతరాయం కలగకుండా చూస్తామని హామీ ఇచ్చారు. అయినప్పటికీ, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులపై టారిఫ్లను తగ్గించడం, US నుండి కొనుగోళ్లను పెంచేందుకు అంగీకరించడం వంటి ఒప్పందాలు దేశీయ ఉత్పత్తిదారులకు నష్టం కలిగించవచ్చని ప్రతిపక్ష పార్టీలు, రైతు సంఘాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. సమిష్టి కిసాన్ మోర్చా వంటి సంఘాలు ఈ ఒప్పందాన్ని 'ద్రోహం'గా అభివర్ణిస్తూ, అమెరికా వ్యవసాయ ఉత్పత్తులతో మార్కెట్ను నింపేసి, 'భారతీయ రైతులకు నష్టం కలిగిస్తుందని' ఆరోపించాయి.
మొత్తం భారతీయ వ్యవసాయ రంగం యొక్క నిర్దిష్ట ఆర్థిక గణాంకాలు (P/E నిష్పత్తులు లేదా మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ వంటివి) లెక్కించడం సంక్లిష్టంగా ఉన్నప్పటికీ, అనుకూలమైన రుతుపవనాల మద్దతుతో FY26 లో ఈ రంగం స్థూల విలువ జోడింపు (GVA) 3.1% పెరుగుతుందని అంచనా. అయితే, ఈ దేశీయ వృద్ధి అంచనాలను ప్రపంచ ధరల అస్థిరత నేపథ్యంలో చూడాలి. గత వాణిజ్య ఒప్పందాలు భారతదేశ వ్యవసాయ ఎగుమతులకు మిశ్రమ ఫలితాలను ఇచ్చాయి, కొన్నిసార్లు వాణిజ్య ప్రవాహాలు పెరిగినప్పటికీ ప్రత్యేకతను పెంపొందించడంలో విఫలమయ్యాయి. అంతేకాకుండా, US నుండి భారతదేశానికి వచ్చే వస్తువులపై టారిఫ్లు తగ్గుతుండగా, కొన్ని రంగాలలో US వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు సుంకాలు సున్నాగా ఉండవచ్చని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి, ఇది దేశీయ ఉత్పత్తిదారులకు ఆందోళన కలిగిస్తోంది. కొంతమంది ఎగుమతిదారులు ఈ ఒప్పందాన్ని అనిశ్చితిని తొలగించి, పోటీతత్వాన్ని మెరుగుపరుస్తుందని స్వాగతిస్తున్నప్పటికీ, మరికొందరు ఖచ్చితమైన నిబంధనలు, మార్కెట్ ప్రభావాలపై స్పష్టత లేకపోవడంతో జాగ్రత్త వహించాలని సూచిస్తున్నారు.
అవుట్లుక్: ఒక సున్నితమైన బ్యాలెన్స్
ప్రభుత్వం ఈ ఇండియా-US వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని రైతులకు గెలుపుగా, ఎగుమతులను పెంచేదిగా, దేశీయ స్థిరత్వాన్ని నిర్ధారించేదిగా ప్రచారం చేస్తోంది. కానీ, 2026 లో వరి, కాటన్ వంటి కీలక కమోడిటీలకు ప్రపంచ మార్కెట్లలో ధరల ఒత్తిడి ఉంటుందని అంచనాలున్నాయి. ప్రకటించిన రక్షణలు, US వ్యవసాయ దిగుమతులు పెరిగే అవకాశం, ప్రపంచ ధరల ఒత్తిడి కలయిక ఒక సంక్లిష్టమైన పరిస్థితిని సృష్టిస్తోంది. అసలు ప్రభావం అమలు చేయబడే టారిఫ్ల వివరాలు, అంతర్జాతీయ మార్కెట్ హెచ్చుతగ్గులకు భారతీయ వ్యవసాయ రంగం ఎంతవరకు నిలబడుతుంది అనేదానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. రైతుల ప్రయోజనాలను కాపాడాలనే నిబద్ధత, అంతర్జాతీయ కమోడిటీ సైకిల్స్, మార్కెట్ పోటీతత్వం అనే వాస్తవ పరీక్షలను ఎదుర్కోనుంది.