భారత ప్రభుత్వం ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పులకు సిద్ధమైంది. 2023లో **17%**గా ఉన్న ఈ స్థాయిని, 2031 నాటికి **25%**కి పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఇందుకోసం కొత్త పెట్టుబడుల పథకాలు, 'భారత్ బ్రాండ్' తో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో భారతీయ ఆహార ఉత్పత్తులను ప్రమోట్ చేయాలని యోచిస్తోంది.
ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ లో సరికొత్త వ్యూహాలు
కేంద్ర ఆహార శుద్ధి పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Food Processing Industries) దేశ ఆహార ప్రాసెసింగ్ సామర్థ్యాన్ని గణనీయంగా పెంచేందుకు దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికను సిద్ధం చేస్తోంది. 2023లో **17%**గా ఉన్న దేశీయ వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ప్రాసెసింగ్ స్థాయిని, 2031 నాటికి **25%**కి తీసుకురావాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. దీని ద్వారా దేశీయ వ్యవసాయ సరఫరా గొలుసులో విలువ జోడింపును పెంచాలని ప్రభుత్వం ఆశిస్తోంది.
పెట్టుబడులకు కొత్త ఊతం?
ఈ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి, ప్రభుత్వం 'నేషనల్ ప్రాసెసింగ్ మిషన్' లేదా ప్రస్తుత ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) స్కీమ్ యొక్క రెండో దశను ప్రారంభించే అవకాశాలను పరిశీలిస్తోంది. ఇప్పటికే అమల్లో ఉన్న PLI ప్రోగ్రాం, రెడీ-టు-ఈట్ ఫుడ్స్, సముద్ర ఉత్పత్తులు, వినూత్న ప్యాకేజింగ్ వంటి రంగాలలో పెట్టుబడులను, ఉపాధిని పెంచడంలో సఫలీకృతమైంది. కంపెనీలు తమ తయారీ సామర్థ్యాన్ని విస్తరించుకోవడానికి ఈ కొత్త ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలు దోహదపడతాయని మార్కెట్ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
ఎగుమతులపై, నాణ్యతపై ప్రత్యేక దృష్టి
భారతీయ ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలు, పానీయాలను అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో ప్రోత్సహించడానికి 'భారత్ బ్రాండ్' ను ప్రవేశపెట్టడం ఈ వ్యూహంలో కీలకమైన అంశం. స్థానిక మార్కెట్లకు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, ప్రపంచ వేదికపై భారతీయ ఆహార ఉత్పత్తుల గుర్తింపును పెంచాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. దీంతో పాటు, అంతర్జాతీయ కొనుగోలుదారుల నాణ్యతా ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉండేలా, భారతీయ ఎగుమతులు ఉండేలా కఠినమైన ఆహార భద్రతా నిబంధనలను పాటించాలని మంత్రిత్వ శాఖ నొక్కి చెబుతోంది.
సవాళ్లు, మార్కెట్ పరిశీలనలు
ఈ ప్రతిష్టాత్మక లక్ష్యాన్ని సాధించడంలో కొన్ని నిర్మాణాత్మక సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. పాడైపోయే ఉత్పత్తులను తగ్గించడానికి కోల్డ్ చైన్ మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడం, ముడి పదార్థాల ధరలలో హెచ్చుతగ్గులు ప్రాసెసింగ్ కంపెనీల లాభదాయకతపై గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపడం వంటి అంశాలను పెట్టుబడిదారులు నిశితంగా గమనించాలి. ఉదాహరణకు, దిగుమతి ప్రత్యామ్నాయంలో కీలకమైన వంట నూనెల రంగం, అంతర్జాతీయ ధరల హెచ్చుతగ్గులకు, ప్రభుత్వ సుంకాలకు (duty structures) చాలా సున్నితంగా ఉంటుంది. 'భారత్ బ్రాండ్' విజయం, కొత్త PLI ప్రోత్సాహకాలు ఎంత సమర్థవంతంగా కంపెనీలు తమ కార్యకలాపాలను విస్తరించి, ఇప్పటికే ఉన్న ప్రపంచ స్థాయి సంస్థలతో పోటీపడతాయనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కొత్త ప్రభుత్వ పథకాల ఆర్థిక నిర్మాణం, 'భారత్ బ్రాండ్' అమలు కాలపరిమితి, ప్రస్తుత ఆహార ప్రాసెసింగ్ ప్రోత్సాహకాల ద్వారా లబ్ది పొందుతున్న కంపెనీల పనితీరుపై తదుపరి అప్డేట్స్ కోసం పెట్టుబడిదారులు వేచి చూడాలి.