కొత్త పెట్టుబడి విధానం - లక్ష్యాలేంటి?
వ్యవసాయ రంగానికి అత్యంత కీలకమైన యూరియా సరఫరాలో స్వయం సమృద్ధి సాధించాలనేది ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యం. ఈ నేపథ్యంలో, దేశీయ యూరియా ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికి, ప్రస్తుతం ఉన్న 8-10 మిలియన్ టన్నుల వార్షిక సరఫరా లోటును భర్తీ చేయడానికి కేంద్రం ఈ కొత్త పెట్టుబడి విధానాన్ని రూపొందించింది. ఈ పాలసీలో భాగంగా, ఒక కఠిన నియంత్రిత మార్కెట్లో పెట్టుబడులను ఆకర్షించడానికి, పెట్టుబడిదారులకు 8 సంవత్సరాల పాటు స్థిరమైన సబ్సిడీ ఫ్రేమ్వర్క్ను అందిస్తున్నారు. దీనిలో భాగంగా ఫ్లోర్, సీలింగ్ రేట్లను నిర్దేశించి, పెట్టుబడిదారులకు రాబడిపై భరోసా కల్పించేలా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు.
సబ్సిడీ భరోసా - రైతులకు అండగా ప్రభుత్వం
భారీ ఎత్తున పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం ద్వారా, దేశీయ యూరియా ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. యూరియా ఉత్పత్తి ఖర్చుల్లో 70-80% వరకు సహజ వాయువు (Natural Gas) వాటా ఉండటంతో, దాని ధరల్లోని అస్థిరతను తట్టుకునేలా, రైతులకు సరసమైన ధరలకు యూరియాను అందించడానికి కేంద్రం సిద్ధంగా ఉంది. ఇందుకోసం, 2027 ఆర్థిక సంవత్సరానికి (FY27) గాను ఎరువుల సబ్సిడీల కోసం అంచనా ప్రకారం ₹1.71 లక్షల కోట్లను కేటాయించింది. దేశీయంగా యూరియా ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించడం, తద్వారా అంతర్జాతీయ మార్కెట్ ఒడిదుడుకుల నుంచి రక్షణ పొందడం ఈ సబ్సిడీ కేటాయింపుల ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. ప్రస్తుతం, అంతర్జాతీయంగా యూరియా ధరలు $935 నుండి $959 ప్రతి టన్ను వరకు పెరిగిన నేపథ్యంలో, ఈ సబ్సిడీ మరింత కీలకంగా మారింది.
గడిచిన విధానాలు, మార్కెట్ తీరుతెన్నులు
గతంలో 2012లో ప్రవేశపెట్టిన 'న్యూ ఇన్వెస్ట్మెంట్ పాలసీ' (NIP-2012) ద్వారా దేశంలో యూరియా ఉత్పత్తి సామర్థ్యం గణనీయంగా పెరిగింది. ఈ పాలసీతో దాదాపు 7.6 మిలియన్ టన్నులు (LMTPA) అదనపు సామర్థ్యం చేకూరింది. 2014-15లో 207.54 LMTPAగా ఉన్న మొత్తం యూరియా ఉత్పత్తి సామర్థ్యం, 2023-24 నాటికి 283.74 LMTPAకు చేరింది. అయితే, యూరియా విషయంలో గరిష్ట రిటైల్ ధర (MRP)ను ప్రభుత్వమే నిర్ణయిస్తుంది. దీనికి భిన్నంగా, నైట్రోజన్, ఫాస్ఫరస్, పొటాషియం (NPK) వంటి ఇతర ఎరువులకు 'న్యూట్రియెంట్-బేస్డ్ సబ్సిడీ' (NBS) విధానం అమల్లో ఉంది. ఇందులో తయారీదారులు పోషకాల ఆధారంగా సబ్సిడీ పొందుతూ, మార్కెట్ ధరలను నిర్దేశించుకోవడంలో కొంత స్వేచ్ఛను కలిగి ఉంటారు.
గ్యాస్ ధరల ఒడిదుడుకులు - ప్రధాన సవాలు
ఈ కొత్త పాలసీ ఎంత విజయవంతమైనా, దేశీయ యూరియా రంగం కొన్ని ప్రధాన సమస్యలతో సతమతమవుతోంది. ముఖ్యంగా, యూరియా ఉత్పత్తిలో ముడి పదార్థంగా, ఇంధనంగా వాడే సహజ వాయువు (Natural Gas) కోసం భారతదేశం ఎక్కువగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. ఉత్పత్తి ఖర్చుల్లో 70-80% వరకు గ్యాస్ వాటా ఉండటంతో, అంతర్జాతీయంగా గ్యాస్ ధరల్లో వచ్చే హెచ్చుతగ్గులు, భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల (West Asia) వల్ల ఏర్పడే సరఫరా అంతరాయాలు దేశీయ ఉత్పత్తిని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. దిగుమతి చేసుకునే లిక్విఫైడ్ నేచురల్ గ్యాస్ (LNG) ధరల్లోని అస్థిరత, దేశీయ ఉత్పత్తిదారులకు పెద్ద తలనొప్పిగా మారింది. గతంలో $900 కంటే అధికంగా పలికిన అంతర్జాతీయ యూరియా ధరలు, ఈ ఏడాది 8-10 మిలియన్ టన్నుల వార్షిక దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని, ప్రభుత్వ సబ్సిడీ భారాన్ని పెంచుతున్నాయి.
భవిష్యత్ అంచనాలు
వ్యవసాయ రంగాన్ని మరింత బలోపేతం చేయాలనే లక్ష్యంతో, ప్రభుత్వం ఈ కొత్త పెట్టుబడి విధానాన్ని తీసుకువచ్చింది. ఈ విధానం, అలాగే ఎరువుల సబ్సిడీల కోసం భారీగా కేటాయించిన ₹1.71 లక్షల కోట్లు, దేశీయ ఉత్పత్తిని ప్రోత్సహించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని అంచనా. భారతీయ ఎరువుల మార్కెట్ సుమారు USD 45.89 బిలియన్ల నుంచి USD 62.83 బిలియన్లకు (2030 నాటికి) వృద్ధి చెందుతుందని అంచనా. మరోవైపు, INR 1,433.6 బిలియన్ల (2034 నాటికి) విలువకు చేరుకుంటుందని పరిశ్రమ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, గ్యాస్ ధరల అస్థిరత, దిగుమతులపై ఆధారపడటం వంటి సవాళ్లను అధిగమించి, ఈ విధానం ఎంతవరకు విజయవంతమవుతుందో వేచి చూడాలి.
