దిగుమతులపై భారీ భారం
వచ్చే ఖరీఫ్ సీజన్ కోసం భారత్ దాదాపు 64 లక్షల టన్నుల యూరియా, 19 లక్షల టన్నుల ఇతర ఎరువులను దిగుమతి చేసుకోవాలని యోచిస్తోంది. పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల కారణంగా గ్లోబల్ మార్కెట్లలో ఎరువుల ధరలు దాదాపు రెట్టింపు అయ్యాయి. దేశీయంగా యూరియా రిటైల్ ధర ₹266.50 (45 కిలోల బ్యాగ్) వద్ద, డీఏపీ (Di-Ammonium Phosphate) ధర ₹1,350 (50 కిలోల బ్యాగ్) వద్ద స్థిరంగా కొనసాగుతాయని అధికారులు చెబుతున్నప్పటికీ, ఈ పెరిగిన గ్లోబల్ ధరలు దేశ దిగుమతి బిల్లుపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతున్నాయి. ప్రస్తుతం గ్లోబల్ యూరియా ధరలు టన్నుకు సుమారు $500-550 గా ఉండగా, డీఏపీ ధరలు $950-1050 కి చేరాయి. గత సంవత్సరంతో పోలిస్తే ఇవి వరుసగా 80%, 90% కంటే ఎక్కువగా పెరిగాయి.
భౌగోళిక ఒత్తిళ్లు, ఆర్థిక భార
ఎరువుల సరఫరాలో ఎదురయ్యే అడ్డంకులను తగ్గించేందుకు, ముఖ్యంగా హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) మార్గానికి దూరంగా ఉండే సరఫరాలపై దృష్టి సారిస్తున్నారు. ఎరువుల శాఖ ఇప్పటికే భారీగా యూరియా దిగుమతులను చేపట్టింది. దేశీయంగా సహజ వాయువు (Gas) సరఫరాలో అంతరాయాల కారణంగా మార్చిలో కొద్దిగా తగ్గిన ఉత్పత్తి, ఇప్పుడు గణనీయంగా కోలుకుంది. యూరియా ప్లాంట్లకు గ్యాస్ లభ్యత 97% కి చేరడంతో, సంక్షోభానంతరం ఉత్పత్తి 35.4 లక్షల టన్నులకు చేరుకుంది. అయితే, ప్రధాన సవాలు మాత్రం ఆర్థిక భారం. ఈ ఆర్థిక సంవత్సరానికి భారత్ ఎరువుల సబ్సిడీ బిల్లు ₹2.2 లక్షల కోట్లు దాటుతుందని అంచనా. ఇది అంతర్జాతీయ ధరలు పెరగడం, దేశీయ డిమాండ్ కొనసాగడం వల్ల ఏర్పడింది. గ్లోబల్ మార్కెట్లపై ఆధారపడటం వల్ల, ఇంధనం, రవాణా పరంగా కీలకమైన ప్రాంతాల్లోని భౌగోళిక రాజకీయ సంఘటనలకు దేశ వ్యవసాయ ఇన్పుట్ ఖర్చులు నేరుగా ప్రభావితమవుతున్నాయి. దీనివల్ల సరఫరా గొలుసులో అనిశ్చితి, పెరిగిన రవాణా ఖర్చుల కారణంగా ల్యాండెడ్ కాస్ట్స్ 10-15% పెరిగే అవకాశం ఉంది.
ఆర్థిక దుర్బలత్వం, దిగుమతులపై ఆధారపడటం
రిటైల్ ధరలు స్థిరంగా ఉంటాయని, సరఫరాకి కొరత ఉండదని హామీలు ఉన్నప్పటికీ, అధిక గ్లోబల్ రేట్లకు ఎక్కువ దిగుమతులు చేసుకోవడం ప్రభుత్వ ఆర్థిక వనరులపై తీవ్ర ఒత్తిడిని కలిగిస్తోంది. రష్యా, చైనా, ఉత్తర అమెరికా వంటి దేశాలతో పోలిస్తే, భారతదేశం ఎరువుల భద్రత విషయంలో బాహ్య ఒత్తిళ్లకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది. పెరుగుతున్న సబ్సిడీ బిల్లు ఇతర కీలక రంగాల నుంచి నిధులను మళ్లించాల్సి రావొచ్చు లేదా మరిన్ని ఆర్థిక సర్దుబాట్లకు దారితీయొచ్చు. అంతేకాకుండా, ప్రస్తుత ఎరువుల ధరల పెరుగుదల రైతుల ఖర్చులను గణనీయంగా ప్రభావితం చేస్తుంది, ఇది దీర్ఘకాలంలో వ్యవసాయ లాభదాయకతను, ఆహార ఉత్పత్తిని దెబ్బతీసే అవకాశం ఉంది.
భవిష్యత్ అంచనాలు
భవిష్యత్తులో, భారతదేశ ఎరువుల భద్రతా వ్యూహం దిగుమతి వనరులను విస్తరించడం, దీర్ఘకాలిక సరఫరా ఒప్పందాలను కుదుర్చుకోవడం, దేశీయ ఉత్పత్తిని పెంచడంపై దృష్టి పెట్టే అవకాశం ఉంది. అయితే, దేశీయ ఉత్పత్తికి సహజ వాయువు లభ్యత ఒక పరిమితిగా ఉంది. ప్రస్తుత భౌగోళిక రాజకీయ వాతావరణం గ్లోబల్ ఎరువుల మార్కెట్లలో అస్థిరత కొనసాగుతుందని సూచిస్తోందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇది భారతదేశానికి నిరంతర ఆర్థిక సవాలుగా మారనుంది. స్థిరమైన రిటైల్ ధరలను కొనసాగించగల సామర్థ్యం, ప్రభుత్వాలు పెరుగుతున్న దిగుమతి ఖర్చులను ఎంతవరకు భరించగలవు, విస్తరిస్తున్న సబ్సిడీ కార్యక్రమాన్ని ఆర్థిక క్రమశిక్షణతో ఎలా నిర్వహించగలవు అనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
