వ్యవసాయ ఉత్పాదకతను పెంచే లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. 2027 మార్చి నాటికి దేశవ్యాప్తంగా 300 కృషి విజ్ఞాన కేంద్రాలను (KVKs) ఆధునీకరించాలని నిర్ణయించింది. అయితే, వీటి అభివృద్ధి సిబ్బంది నియామకాలు మరియు రాష్ట్రాల నుంచి అందే నిధులపైనే ఆధారపడి ఉంది.
వ్యవసాయ రంగంలో సాంకేతికతను రైతులకు చేరువ చేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం పెద్ద ఎత్తున కసరత్తు చేస్తోంది. ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ (ICAR) పరిధిలో పనిచేసే 300 కృషి విజ్ఞాన కేంద్రాలను అత్యున్నత ప్రమాణాలతో తీర్చిదిద్దేందుకు ప్రభుత్వం శ్రీకారం చుట్టింది.
కీలక సంస్కరణలు
ఈ కేంద్రాల పనితీరును మెరుగుపరిచేందుకు డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ ఎక్స్పెండిచర్ ఆమోదం తెలిపింది. ముఖ్యంగా సిబ్బంది వేతన స్కేళ్లు, అలవెన్సులు మరియు ప్రమోషన్ నిబంధనలను సవరిస్తున్నారు. దీని ద్వారా నియామకాల్లో ఎదురవుతున్న ఇబ్బందులను తొలగించి, ఉద్యోగుల పనితీరును స్థిరీకరించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. అంతేకాకుండా, డిసెంబర్ 2028 నాటికి ప్రతి KVKలో 'ఇన్క్యుబేషన్-కమ్-స్కిల్ సెంటర్లను' ఏర్పాటు చేసి, 'ప్రధాన మంత్రి ధన్-ధాన్య కృషి యోజన' లక్ష్యాలను సాకారం చేయనున్నారు.
ఎదురుచూస్తున్న సవాళ్లు
అధునీకరణ ఎంత ముఖ్యమో, ఎదురయ్యే సవాళ్లు కూడా అంతే తీవ్రంగా ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం 731 కేంద్రాలలో 43 శాతం కేంద్రాలు మాత్రమే మెరుగైన పనితీరును కనబరుస్తుండగా, దాదాపు 10 శాతం కేంద్రాలు మౌలిక సదుపాయాల కొరతతో వెనుకబడి ఉన్నాయి. కొత్త నిబంధనల ప్రకారం నేషనల్ పెన్షన్ సిస్టమ్ (NPS) బాధ్యతలను రాష్ట్రాలే భరించాల్సి ఉండటంతో, నిధుల విడుదల ఏ మేరకు సకాలంలో జరుగుతుందనేదే అసలైన ప్రశ్న.
ఇన్వెస్టర్లకు సూచన
ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయం గమనించాలి: ఈ కృషి విజ్ఞాన కేంద్రాలు కేవలం ప్రభుత్వానికి చెందిన లాభాపేక్ష లేని సంస్థలు (Non-profit institutions) మాత్రమే. ఇవి స్టాక్ మార్కెట్లో లిస్ట్ అయిన కంపెనీలు కావు. వీటి విస్తరణ వల్ల గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ, వ్యవసాయ పరికరాల వ్యాపారంపై సానుకూల ప్రభావం ఉండవచ్చు కానీ, ఇది ఎలాంటి ఇన్వెస్ట్మెంట్ ఈవెంట్ కాదు.