ప్రస్తుత సంక్షోభం, భారత్ యొక్క ఎరువుల మార్కెట్లపై ఆధారపడటాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేసింది. మధ్యప్రాచ్యంలో నెలకొన్న రాజకీయ అనిశ్చితి, హార్ముజ్ జలసంధి వంటి కీలక రవాణా మార్గాల్లో ఆటంకాలు కలిగించడంతో, ప్రపంచవ్యాప్తంగా యూరియా ధరలు విపరీతంగా పెరిగాయి. కొన్ని నివేదికల ప్రకారం, ఈ ధరలు కొద్ది నెలల్లోనే దాదాపు రెట్టింపు స్థాయికి చేరాయి. యూరియా ఉత్పత్తికి ముఖ్యమైన ముడిసరుకైన సహజ వాయువు (Natural Gas) ధరలు కూడా నేరుగా ప్రభావితం కావడంతో, తయారీ ఖర్చులు మరింతగా పెరిగాయి.
భారత్ యొక్క వ్యవసాయ రంగం, దిగుమతి చేసుకునే ఎరువులు, ముడిసరుకులపై ఎక్కువగా ఆధారపడటంతో తీవ్ర ప్రభావానికి లోనవుతోంది. ఈ అధిక దిగుమతి వ్యయాలు ప్రభుత్వానికి భారీ ఆర్థిక భారాన్ని మోపుతున్నాయి. మార్చిలో ముగిసిన ఆర్థిక సంవత్సరానికి గాను అంచనా వేసిన ఎరువుల సబ్సిడీ సుమారు ₹1.87 లక్షల కోట్లు ($19.85 బిలియన్లు)గా ఉంది. రాబోయే ఆర్థిక సంవత్సరానికి (FY27) ఈ బిల్లు 28% వరకు పెరిగి, బడ్జెట్ అంచనాలైన ₹1.71 లక్షల కోట్లను గణనీయంగా అధిగమించి, దాదాపు ₹2.2 లక్షల కోట్లకు చేరవచ్చని అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. FY26 కోసం ఇప్పటికే సబ్సిడీని ₹1.86 లక్షల కోట్లుగా సవరించిన అంచనాలు పేర్కొన్నాయి. పెరుగుతున్న ఈ ఖర్చులు, రైతులకు ఎరువుల ధరలను అందుబాటు ధరల్లో ఉంచాలనే ప్రభుత్వ నిబద్ధతను స్పష్టం చేస్తున్నాయి, ఇది ఆహార భద్రతకు కీలకం. అయితే, ఇది ప్రభుత్వ ఆర్థిక వనరులపై తీవ్రమైన ఒత్తిడిని పెంచుతుంది. రాబోయే ఖరీఫ్ సీజన్కు ప్రస్తుత ఎరువుల నిల్వలు సరిపోతాయని తెలుస్తోంది. అయినప్పటికీ, నిరంతరం అధికంగా ఉండే ప్రపంచ ధరల కారణంగా నిరంతర నిఘా, పటిష్టమైన దిగుమతి ప్రణాళికలు అవసరం.
భారత్ దిగుమతి చేసుకునే ఎరువులపై ఆధారపడటం, దేశ ఆహార భద్రతకు పెద్ద ముప్పు తెచ్చిపెడుతోంది. సరఫరాలో అంతరాయాలు లేదా దీర్ఘకాలిక ధరల పెరుగుదల కారణంగా రైతులు ఎరువుల వాడకాన్ని తగ్గించుకునే అవకాశం ఉంది, ఇది పంట దిగుబడులను, మొత్తం వ్యవసాయ ఉత్పత్తిని తగ్గించవచ్చు. దీనివల్ల వినియోగదారులకు ఆహార ధరలు పెరిగి, ద్రవ్యోల్బణం మరింత తీవ్రమయ్యే ప్రమాదం ఉంది. భారత్లో ఎరువుల వాడకంలో అసమానతలు, ముఖ్యంగా యూరియా అధికంగా వినియోగించబడటం ఈ సమస్యను మరింత జఠిలం చేస్తోంది. భారత్ తన దేశీయ యూరియా ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచుకున్నప్పటికీ, డై-అమోనియం ఫాస్ఫేట్ (DAP) మరియు మ్యూరియేట్ ఆఫ్ పొటాష్ (MOP) వంటి కీలక పోషకాల కోసం దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా, పంటల ధరలతో పోలిస్తే నత్రజని (Nitrogen) మరియు ఫాస్ఫేట్ ధరలు వేగంగా పెరుగుతుండటంతో, రైతుల లాభదాయకత తగ్గి, ఎరువుల అందుబాటు ధరలకు ఆటంకం ఏర్పడుతోంది. మధ్యప్రాచ్య సంక్షోభం ఎరువుల ధరలనే కాకుండా, కీలక ఇన్పుట్ అయిన సహజ వాయువు (Natural Gas) ధరలను కూడా ప్రభావితం చేసి, బహుముఖ సవాలుగా మారింది.
ఈ సవాళ్లను అధిగమించడానికి, భారత్ మరింత వైవిధ్యమైన దిగుమతి వనరులను కనుగొనడానికి, దేశీయ ఉత్పత్తిని పెంచడానికి చురుగ్గా కృషి చేస్తోంది. వనరులు సమృద్ధిగా ఉన్న దేశాలతో దీర్ఘకాలిక ఒప్పందాలు కుదుర్చుకోవడం, ప్రత్యామ్నాయ సరఫరా మార్గాలను అన్వేషించడం వంటి ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలు ఇందులో భాగంగా ఉన్నాయి. రైతులకు ప్రత్యక్ష సబ్సిడీ చెల్లింపులు వంటి విధాన సంస్కరణలపై కూడా చర్చలు జరుగుతున్నాయి. ఇవి ప్రభుత్వ ఆర్థిక నిర్వహణను సులభతరం చేయడమే కాకుండా, ఎరువుల వాడకాన్ని మెరుగుపరచడానికి ప్రోత్సహిస్తాయి. అయితే, భారత్ ఎరువులు, ముడిసరుకుల విషయంలో గణనీయమైన దిగుమతిదారుగా కొనసాగుతున్నంత కాలం, దాని వ్యవసాయ రంగం ప్రపంచ భౌగోళిక రాజకీయ, మార్కెట్ అస్థిరతలకు గురవుతూనే ఉంటుంది. ప్రస్తుత సంక్షోభం, భారత్ తన ఎరువుల సరఫరా గొలుసులో మరింత స్వావలంబన, పటిష్టతను నిర్మించుకోవాల్సిన అవసరాన్ని గట్టిగా గుర్తుచేస్తోంది.
