భారత ఆహార భద్రతా విధానంలో కీలక మార్పులకు నిపుణులు పిలుపునిస్తున్నారు. కేవలం ధాన్యాల ఉత్పత్తికే పరిమితం కాకుండా, పశుసంపద (Livestock)ను కూడా ప్రధానంగా చేర్చుకోవడం ద్వారా ప్రోటీన్ లోపాన్ని అధిగమించాలని సూచిస్తున్నారు.
మన దేశ ఆహార భద్రతా విధానం దశాబ్దాలుగా కేవలం ధాన్యాల ఉత్పత్తిపైనే ఆధారపడి ఉంది. హరిత విప్లవం తర్వాత ఇది క్యాలరీల అవసరాలను తీర్చినప్పటికీ, ప్రస్తుత పోషకాహార అవసరాలకు, ముఖ్యంగా ప్రోటీన్ లోపాన్ని అధిగమించడానికి ఇది సరిపోవడం లేదని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇకపై డైరీ, పౌల్ట్రీ, మరియు మత్స్య రంగాన్ని కూడా ఫుడ్ సెక్యూరిటీలో భాగం చేయాల్సిన సమయం ఆసన్నమైందని వారు విశ్లేషిస్తున్నారు.
వృద్ధిలో సైలెంట్ పవర్
పశుసంవర్థక శాఖ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో వెన్నెముకగా నిలుస్తోంది. 2014-15 నుంచి ఈ రంగం ఏటా 7% నుంచి 7.4% వృద్ధిని నమోదు చేస్తోంది. వ్యవసాయ రంగ స్థూల విలువ జోడింపు (Agricultural GVA)లో దీని వాటా 30% పైగానే ఉంది. ముఖ్యంగా 'ఆపరేషన్ ఫ్లడ్' ద్వారా పాల ఉత్పత్తిని 1970లో ఉన్న 107 గ్రాముల నుంచి 2022-23 నాటికి 459 గ్రాములకు పెంచిన తీరు, ఇతర పశుసంపద రంగాలకు ఒక బ్లూప్రింట్గా నిలుస్తుంది.
ఎదురవుతున్న సవాళ్లు
ధాన్యాల ఉత్పత్తికి ఉన్నట్లుగా, పశుసంపద రంగానికి కనీస మద్దతు ధర (MSP) లేదా వ్యవస్థీకృత ప్రొక్యూర్మెంట్ నెట్వర్క్లు లేవు. దీనివల్ల రైతులు మార్కెట్ ఒడిదుడుకులను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తోంది. అలాగే, బ్యాంకింగ్ పరంగా ఫార్మల్ క్రెడిట్ అందకపోవడం, ప్రకృతి వైపరీత్యాలు సంభవించినప్పుడు పశువులకు సరైన ఇన్సూరెన్స్ రక్షణ లేకపోవడం ఈ రంగాన్ని బలహీనపరుస్తోంది.
భవిష్యత్తులో ఏం జరగవచ్చు?
ప్రస్తుతం పశుసంవర్థక, మత్స్య మరియు విపత్తు నిర్వహణ విభాగాలు వేర్వేరుగా ఉండటంతో సమన్వయ లోపం ఏర్పడుతోంది. ప్రభుత్వం ఈ విధానంలో మార్పు తెచ్చి, కోల్డ్-చైన్ లాజిస్టిక్స్ మరియు ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ప్రోత్సహిస్తే, గ్రామీణ స్థాయిలో అద్భుతమైన మార్పులు వచ్చే అవకాశం ఉంది. రాబోయే బడ్జెట్ కేటాయింపులు మరియు కొత్త చట్టపరమైన నిబంధనలు ఈ రంగాన్ని ఏ మేరకు బలోపేతం చేస్తాయో చూడాల్సి ఉంది.