భారతదేశంలో వంట నూనెల రంగం తీవ్ర సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. దిగుమతి ఖర్చులు విపరీతంగా పెరిగిపోవడంతో, దిగుమతి చేసుకునే షిప్లకు ఫ్రైట్ కాస్ట్ సబ్సిడీలు (Freight Cost Subsidies) మరియు ప్రాధాన్యతతో కూడిన బెర్తింగ్ (Priority Berthing) సౌకర్యం కల్పించాలని 'సాల్వెంట్ ఎక్స్ట్రాక్టర్స్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా' (SEA) భారత ప్రభుత్వానికి విజ్ఞప్తి చేసింది. గ్లోబల్ షిప్పింగ్ మార్గాల్లో రవాణా ఖర్చులు దాదాపు రెట్టింపు అయ్యాయి. ఉదాహరణకు, అర్జెంటీనా నుంచి భారత పోర్టులకు దిగుమతి సరుకు రవాణా ఖర్చు టన్నుకు $70-75 నుంచి $140-145కు పెరిగింది. రష్యా నుంచి రవాణా ఖర్చు సుమారు $55 నుంచి $90-95కు, మలేషియా, ఇండోనేషియా నుంచి $40 నుంచి $55కు ఎగబాకింది. ఈ పెరిగిన రవాణా ఖర్చులే దిగుమతి అయ్యే వంట నూనెల ధరలను తీవ్రంగా పెంచుతున్నాయి.
ప్రస్తుతం, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో వంట నూనెల ధరలు కూడా భారీగా పెరుగుతున్నాయి. మే 8, 2026 నాటికి, ముడి పామాయిల్ (Crude Palm Oil) ధర ఏడాది క్రితంతో పోలిస్తే 20% పెరిగి $1250/టన్నుకు చేరింది. సోయాబీన్ ఆయిల్ ధర 17% పెరిగి $1295/టన్నుకు, సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్ ధర 16% పెరిగి $1325/టన్నుకు చేరుకున్నాయి. దేశీయంగా, కంద్లా పోర్టులో ముడి పామాయిల్ ధర ఫిబ్రవరి చివరి నాటికి ₹1,341 (100 కిలోలకు)గా నమోదైంది, ఇది దాదాపు 16% పెరుగుదల. ఈ ధరల పెరుగుదల వినియోగదారులపై నేరుగా భారం పడుతోంది. మే 11, 2026 నాటికి, సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్ రిటైల్ ధర ₹175.40/kg, సోయాబీన్ ఆయిల్ ₹148.87/kg, పామాయిల్ ₹134.72/kgగా ఉన్నాయి. గత ఏడాది ఇదే కాలంతో పోలిస్తే, ప్రధాన వంట నూనెల సగటు రిటైల్ ధరలు 7-12% పెరిగాయి. సోయాబీన్ ఆయిల్ 8% పెరిగి ₹159/లీటరుకు, ఆవ నూనె (Mustard Oil) 12% పెరిగి ₹189/లీటరుకు, సన్ఫ్లవర్ ఆయిల్ 8% పెరిగి ₹187/లీటరుకు చేరుకున్నాయి.
ఈ వంట నూనెల ధరల పెరుగుదలకు గ్లోబల్ మార్కెట్లో పెరుగుతున్న బయోఫ్యూయల్ (Biofuel) డిమాండ్ ప్రధాన కారణం. ఇండోనేషియా, మలేషియా వంటి దేశాలు బయోడీజిల్ మిశ్రమం (Biodiesel Blending) నిబంధనలను పెంచుతున్నాయి. దీనితో పాటు, పశ్చిమ ఆసియాలో భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు (Geopolitical Tensions) కారణంగా ముడి చమురు ధరలు పెరగడం కూడా పామ్, సోయాబీన్ ఆయిల్స్ డిమాండ్ను పెంచుతోంది. ఈ గ్లోబల్ పరిణామాలు భారత్ వంటి దేశాలకు దిగుమతి వ్యయాలను పెంచుతున్నాయి. అయితే, ఈ అధిక గ్లోబల్ ధరలు, సరఫరా సమస్యలు భారత్లోని దేశీయ ఆయిల్ సీడ్ క్రషింగ్ (Oilseed Crushing) పరిశ్రమకు ఊతమిస్తున్నాయి. దేశీయ వంట నూనెల ధరలు కూడా దిగుమతి నూనెలతో పాటు పెరుగుతుండటంతో, ఆవ నూనె ధరలు కనిష్ట మద్దతు ధర (MSP) ₹6,200/- క్వింటాల్ కంటే ఎక్కువగా ఉన్నాయి. ఏప్రిల్ 2026లో రికార్డు స్థాయిలో 1.6 మిలియన్ టన్నుల రాప్సీడ్-ఆవ గింజలను క్రష్ చేయడం, దేశీయ ధరలపై దిగుమతి నూనెల ప్రభావాన్ని కొంతమేర తగ్గించింది.
అయినప్పటికీ, భారత్ వంట నూనెల కోసం దిగుమతులపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడుతోంది. దేశ వార్షిక అవసరాల్లో సుమారు 57%, అంటే దాదాపు 25-26 మిలియన్ టన్నులు దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ప్రధానంగా ఇండోనేషియా, మలేషియా, ఉక్రెయిన్, రష్యా, అర్జెంటీనా నుంచి దిగుమతులు జరుగుతాయి. ఈ దిగుమతి ఆధారపడటం వల్ల అంతర్జాతీయ ధరల హెచ్చుతగ్గులకు, సరఫరా గొలుసు అంతరాయాలకు దేశం మరింత గురయ్యే ప్రమాదం ఉంది. 2024-25 మార్కెటింగ్ సంవత్సరంలో వంట నూనెల దిగుమతి బిల్లు దాదాపు ₹1.61 లక్షల కోట్లకు (USD 18.3 బిలియన్లకు) చేరుకుంది. దేశీయ ఉత్పత్తి స్వల్పంగా మెరుగుపడినా, స్వయం సమృద్ధి కేవలం 44% వద్దనే ఉంది. పశ్చిమ ఆసియా సంఘర్షణ వంటి భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు, ఎల్ నినో వంటి వాతావరణ మార్పులు ధరల అస్థిరతను పెంచుతున్నాయి. అంతేకాకుండా, ప్రస్తుతం షిప్పింగ్ మార్గాల్లో అనిశ్చితి, తగిన నౌకల కొరత వంటి లాజిస్టిక్స్ సమస్యలు ఖర్చులను, ఆలస్యాన్ని మరింత పెంచుతున్నాయి.
పరిశ్రమ వర్గాల అంచనా ప్రకారం, 2025-26 మార్కెటింగ్ సంవత్సరంలో దేశీయ వంట నూనెల ఉత్పత్తి 9.6 మిలియన్ టన్నులకు చేరుకుంటుంది. ఇది దేశ అవసరాల్లో కేవలం 40% మాత్రమే తీర్చగలదు, దీంతో దాదాపు 16.7 మిలియన్ టన్నుల దిగుమతులు అవసరమవుతాయి. ప్రభుత్వం జాతీయ వంట నూనెల మిషన్ (NMEO) ద్వారా దేశీయ ఆయిల్ సీడ్ ఉత్పత్తిని పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 2030-31 నాటికి 69.7 మిలియన్ టన్నుల ఆయిల్ సీడ్ ఉత్పత్తి, 20.2 మిలియన్ టన్నుల వంట నూనెల ఉత్పత్తిని సాధించాలని యోచిస్తోంది. అయితే, ఈ లక్ష్యాలను చేరుకోవాలంటే నిరంతర విధానపరమైన మద్దతు, గ్లోబల్ సరఫరా గొలుసు నష్టాలను సమర్థవంతంగా నిర్వహించడం అవసరం. ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ ఇటీవల వంట నూనెల వినియోగాన్ని తగ్గించి, దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, విదేశీ మారకద్రవ్యాన్ని ఆదా చేయాలని పిలుపునిచ్చారు. ఇది దీర్ఘకాలిక స్వయం సమృద్ధి దిశగా ప్రభుత్వ వ్యూహాన్ని సూచిస్తుంది.
