వ్యవసాయంలో సరికొత్త ఆవిష్కరణ: 'భారత్ విస్తార్'
Union Budget 2026-27 లో వ్యవసాయ రంగంలో ఒక పెద్ద ముందడుగు పడింది. 'భారత్ విస్తార్' అనే AI-డ్రివెన్ ప్లాట్ఫామ్ ను లాంచ్ చేశారు. ఇది రైతులకు ఎదురయ్యే సమస్యలను, ముఖ్యంగా సమాచారం అందడంలో, సరైన నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో సహాయపడుతుంది. AgriStack, ICAR వంటి ప్రభుత్వ పోర్టల్స్ తో అనుసంధానం చేయడం ద్వారా, ఒక సమగ్ర డిజిటల్ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయాలనేది దీని ఉద్దేశ్యం. వ్యవసాయ రంగం దేశంలో అధిక సంఖ్యలో ప్రజలకు ఉపాధి కల్పిస్తున్న నేపథ్యంలో, ఈ సాంకేతిక చొరవ చాలా కీలకం.
AIతో మెరుగైన రైతు సలహాలు
ఈ 'భారత్ విస్తార్' AI టూల్, బహుభాషా (multilingual) సామర్థ్యంతో రూపొందించబడింది. ఇది AgriStack పోర్టల్స్ ని, ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అగ్రికల్చరల్ రీసెర్చ్ (ICAR) పద్ధతులను సమర్థవంతంగా కలుపుతుంది. దీని ద్వారా, రైతులు పంట ఎంపిక, వాతావరణం, మార్కెట్ పరిస్థితులపై కస్టమైజ్డ్ సలహాలను AI సహాయంతో పొందవచ్చు. దీనివల్ల నష్టాలు తగ్గించుకుని, మెరుగైన నిర్ణయాలు తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. గ్లోబల్ ట్రేడ్ లో అనిశ్చితి, ఎరువులు, విత్తనాల సరఫరాలో అంతరాయాలు వంటివి ఉన్న నేపథ్యంలో, ఈ టెక్నాలజీ ఆవశ్యకత ఎక్కువగా ఉంది. గత బడ్జెట్లలో వ్యవసాయ రంగానికి సుమారు ₹1.27 లక్షల కోట్లు కేటాయించడం, ప్రభుత్వ నిబద్ధతను తెలియజేస్తుంది.
గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊతం: వైవిధ్యీకరణపై దృష్టి
కేవలం డిజిటల్ ఇంటిగ్రేషన్ మాత్రమే కాకుండా, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడానికి బడ్జెట్ లో సమగ్ర ప్రణాళికలు కూడా ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా అధిక-విలువ (high-value) పంటల ప్రోత్సాహానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. వీటిలో గంధపు చెక్క, జీడిపప్పు, కోకో, అగర్ చెట్లు, బాదం, వాల్నట్ వంటివి ఉన్నాయి. కొబ్బరి ఉత్పత్తిలో ముందున్న భారతదేశంలో, నిరుత్పాదక చెట్లను తొలగించి, అధిక దిగుబడినిచ్చే మొక్కలను నాటేందుకు ప్రత్యేక పథకం ద్వారా రైతులకు మేలు జరుగుతుంది. దీనితో పాటు, పశుసంవర్ధక రంగానికి (Animal Husbandry) కూడా భారీ మద్దతు అందిస్తున్నారు. క్రెడిట్-లింక్డ్ సబ్సిడీ పథకం, లైవ్స్టాక్ ఎంటర్ప్రైజెస్ల ఆధునీకరణ, పాడి, కోళ్ళ పరిశ్రమల ఇంటిగ్రేటెడ్ వాల్యూ చైన్లను బలోపేతం చేయడం వంటివి ఇందులో ఉన్నాయి. మత్స్య రంగం (Fisheries) అభివృద్ధికి కూడా చర్యలు చేపట్టారు. 500 జలాశయాలు, తీర ప్రాంతాల్లో స్టార్టప్లు, రైతు ఉత్పత్తిదారుల సంస్థల (FPOs) ద్వారా మార్కెట్ అనుసంధానం చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఈ బహుముఖ ప్రయత్నాలు గ్రామీణ ఉపాధిని పెంచి, రైతుల ఆదాయాన్ని వృద్ధి చేస్తాయని భావిస్తున్నారు.
భవిష్యత్ అంచనాలు, రంగాల అనుసంధానం
భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ FY27 లో సుమారు 6.8-7.2% వృద్ధి చెందుతుందని అంచనా. అయితే, వ్యవసాయ రంగం ఇప్పటికీ సుమారు 46.1% మందికి ఉపాధి కల్పిస్తోంది (PLFS 2023-24 డేటా ప్రకారం). వాతావరణ మార్పులు, మార్కెట్ అందుబాటులో సమస్యలు ఉన్నప్పటికీ, ఈ రంగం ప్రాథమికంగా చాలా ముఖ్యం. భారతదేశంలో 2,800 కి పైగా అగ్రిటెక్ స్టార్టప్లు వృద్ధి చెందడం, AI, ప్రెసిషన్ ఫార్మింగ్ వంటి అధునాతన టెక్నాలజీలను స్వీకరించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయని సూచిస్తుంది. ఈ బడ్జెట్ లోని కార్యక్రమాలు, భారతీయ బ్రాండ్లను 2030 నాటికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎలివేట్ చేయాలనే లక్ష్యంతో, చిన్న రైతులకు కూడా సమాన అవకాశాలు కల్పిస్తూ, సమగ్ర వృద్ధిని సాధించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి.