పెరిగిన నౌకా రవాణా ఖర్చుల భారం: FOB వైపు మళ్లిన భారతీయులు
గల్ఫ్ ప్రాంతంలో, ముఖ్యంగా ఇరాన్ మరియు హార్ముజ్ జలసంధి పరిసరాల్లో నెలకొన్న భద్రతాపరమైన ఉద్రిక్తతలు భారతీయ బియ్యం ఎగుమతిదారులకు పెద్ద తలనొప్పిగా మారాయి. ఈ పరిస్థితుల దృష్ట్యా, IREF (ఇండియన్ రైస్ ఎక్స్పోర్టర్స్ ఫెడరేషన్) ఒక కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. సాంప్రదాయకంగా అమల్లో ఉన్న CIF (కాస్ట్, ఇన్సూరెన్స్, ఫ్రైట్) విధానం నుండి, అంతర్జాతీయ కొనుగోలుదారులకు ఎక్కువ బాధ్యతలను అప్పగించే FOB (ఫ్రీ ఆన్ బోర్డ్) విధానానికి మారాలని ఎగుమతిదారులను కోరింది. ఈ మార్పు ద్వారా, అకస్మాత్తుగా పెరిగే బంకర్ ఇంధన ధరలు, రవాణా ఛార్జీలు, మరియు భీమా ప్రీమియంల భారాన్ని భారతీయ ఎగుమతిదారులు కాకుండా, కొనుగోలుదారులే భరించాల్సి ఉంటుంది. ప్రస్తుత అస్థిర వాతావరణంలో CIF విధానం వల్ల కలిగే ఊహించలేని నష్టాలను తప్పించుకోవడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
ఆసియా, మధ్య ప్రాచ్య మార్కెట్లలో అంతులేని ఆందోళనలు
మధ్య ప్రాచ్యం, ఆఫ్రికా దేశాలకు భారతీయ బియ్యం ఎగుమతులు గణనీయంగా ఉన్నాయి. గత ఏడాది ఏప్రిల్ నుండి డిసెంబర్ మధ్య కాలంలో, మధ్య ప్రాచ్య దేశాలకు 3.90 మిలియన్ టన్నుల బియ్యం ఎగుమతి కాగా, ఆఫ్రికా దేశాలకు 7.16 మిలియన్ టన్నులు ఎగుమతి అయ్యాయి. మొత్తం భారతీయ బియ్యం ఎగుమతుల్లో ఈ రెండు ప్రాంతాల వాటా దాదాపు 50 శాతం వరకు ఉంటుందని అంచనా. ముఖ్యంగా, అత్యంత నాణ్యమైన బేస్మతి బియ్యం ఎగుమతుల్లో మధ్య ప్రాచ్యం కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. సౌదీ అరేబియా, ఇరాన్, ఇరాక్, యూఏఈ, యెమెన్ వంటి దేశాలు భారతదేశం నుండి బేస్మతి బియ్యం కొనుగోలు చేసే టాప్ 5 దేశాలలో ఉన్నాయి. ఇవి మొత్తం బేస్మతి ఎగుమతుల్లో సుమారు 50 శాతం వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం బేస్మతి బియ్యం హోల్సేల్ ధరలు గత నెలతో పోలిస్తే ఇప్పటికే 10-15 శాతం పెరిగాయని, ఇరాన్ వంటి కీలక మార్కెట్లలో పరిస్థితులు మరింత క్లిష్టంగా మారే అవకాశం ఉందని IREF హెచ్చరించింది.
పోటీదారుల వ్యూహాలు, ధరల అస్థిరత
ఇదే విధమైన భౌగోళిక రాజకీయ ఒత్తిళ్ల నేపథ్యంలో, వియత్నాం, థాయిలాండ్ వంటి ఇతర దేశాలు తమ వాణిజ్య నిబంధనలను మార్చుకున్నాయి. వారు తరచుగా FOB లేదా ఇలాంటి విధానాలనే అనుసరిస్తూ, అధిక-రిస్క్ ఉన్న ప్రాంతాల్లో వాణిజ్యాన్ని సులభతరం చేసుకుంటున్నారు. వియత్నాం వంటి దేశాలు సమర్థవంతమైన లాజిస్టిక్స్, ప్రభుత్వ మద్దతుతో పోటీ ధరలను అందించగలుగుతున్నాయి. ప్రపంచ బియ్యం ధరలు బలమైన డిమాండ్ కారణంగా అధిక స్థాయిలోనే ఉన్నప్పటికీ, మధ్య ప్రాచ్యంలోని ప్రస్తుత అస్థిరత భారతీయ ఎగుమతులకు ఒక ప్రత్యేకమైన రిస్క్ ప్రీమియంను జోడిస్తోంది. ఇప్పటికే భారతదేశం-మధ్య ప్రాచ్యం మధ్య ప్రధాన వాణిజ్య మార్గాల్లో రవాణా ఛార్జీలు స్వల్పంగా పెరిగాయి. హార్ముజ్ జలసంధిలో సరఫరా అంతరాయం ఏర్పడితే, ఈ ఛార్జీలు గణనీయంగా పెరిగే అవకాశం ఉంది. కొనుగోలుదారులు ఈ అదనపు ఖర్చులను భరించలేక, ప్రత్యామ్నాయ సరఫరాదారుల వైపు చూసే ప్రమాదం ఉంది.
డిమాండ్ తగ్గింపు, దేశీయ మార్కెట్పై ప్రభావం
FOB నిబంధనలకు మారడం భారతీయ ఎగుమతిదారులను కొంతవరకు రక్షించినా, ఇది కొనుగోలుదారులపై ఎక్కువ భారాన్ని మోపుతుంది. ముఖ్యంగా తక్కువ మార్జిన్లతో పనిచేసే మధ్య ప్రాచ్య దేశాల కొనుగోలుదారులు ఈ అదనపు రిస్క్ను తీసుకోడానికి వెనుకడుగు వేయవచ్చు. ఇది బేస్మతి వంటి ప్రీమియం రకాల బియ్యం డిమాండ్ను తగ్గించవచ్చు. ఒకవేళ మధ్య ప్రాచ్యంలో సంఘర్షణ విస్తరిస్తే, కీలక దిగుమతిదారులైన మరిన్ని దేశాలు ప్రభావితమైతే, దాని పర్యవసానంగా భారతీయ మార్కెట్లో బియ్యం మిగులు ఏర్పడే అవకాశం ఉందని పరిశ్రమ వర్గాలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. ఇటువంటి అధిక సరఫరా దేశీయ ధరలను తగ్గించి, రైతులు, మిల్లులకు ఆర్థికంగా నష్టం కలిగించవచ్చు. అనేక భారతీయ బియ్యం ఎగుమతిదారులు సంక్లిష్టమైన ఫైనాన్షియల్ హెడ్జింగ్ వ్యూహాలను కలిగి లేకపోవడం కూడా ఈ పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టతరం చేస్తోంది. అంతర్జాతీయ కొనుగోలుదారులు భారతీయ బియ్యాన్ని అధిక ధరల కారణంగానో, విశ్వసనీయత లేకపోవడం వల్లనో దూరం పెడితే, మార్కెట్ వాటా తగ్గే ప్రమాదం ఉంది. ప్రస్తుత పరిస్థితుల దృష్ట్యా, భవిష్యత్తులో బియ్యం ఎగుమతి మార్కెట్లో, ముఖ్యంగా మధ్య ప్రాచ్యంతో వాణిజ్యంలో అస్థిరత కొనసాగే అవకాశం ఉందని పరిశీలకులు భావిస్తున్నారు.