ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ రంగంలో కొత్త పథకం: కేంద్రం కీలక అడుగు

ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న PLI పథకం 2027లో ముగియనుండటంతో, భారత ఆహార ప్రాసెసింగ్ మంత్రిత్వ శాఖ ఒక కొత్త ప్రోత్సాహక విధానాన్ని రూపొందిస్తోంది. పరిశ్రమ నిపుణులతో చర్చలు జరుపుతూ, ప్లాంట్-బేస్డ్ ప్రోటీన్లు, ఆహార వ్యర్థాల తగ్గింపు వంటి ప్రత్యేక రంగాలపై దృష్టి సారించాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది. ఈ మార్పుల ద్వారా, 2031 నాటికి వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ప్రాసెసింగ్‌ను **25%**కి పెంచాలనే లక్ష్యాన్ని చేరుకోవాలని భావిస్తోంది.

PLI స్కీమ్‌కు కొనసాగింపు?

ప్రస్తుతం అమల్లో ఉన్న ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) స్కీమ్ మార్చి 31, 2027 వరకు కొనసాగనుంది. అయితే, ఈ రంగంలో వృద్ధి వేగాన్ని కొనసాగించేందుకు, భారత ఆహార ప్రాసెసింగ్ మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Food Processing Industries) ఒక కొత్త, మెరుగైన ప్రోత్సాహక విధానాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి ఇప్పటికే పరిశ్రమలతో సంప్రదింపులు ప్రారంభించింది. ప్రస్తుత స్కీమ్ కేవలం అమ్మకాల వృద్ధికి మాత్రమే ప్రాధాన్యత ఇస్తుండగా, కొత్త విధానం మరింత నిర్దిష్టమైన రంగాలకు ప్రత్యేక మద్దతు అందించే అవకాశం ఉంది.

ప్రస్తుత పథకం ప్రభావం

ఇప్పటికే అమల్లో ఉన్న PLI స్కీమ్ ఆహార ప్రాసెసింగ్ పరిశ్రమలో పెట్టుబడులను గణనీయంగా పెంచింది. అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం, ఈ పథకం కింద ₹9,207 కోట్ల పెట్టుబడులు వచ్చాయి. ఇది మొదట్లో లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న ₹7,722 కోట్ల కంటే ఎక్కువ. ఈ పెట్టుబడుల వల్ల ప్రాసెసింగ్ మరియు నిల్వ సామర్థ్యం ఏటా 3.4 మిలియన్ టన్నులు పెరిగింది. అంతేకాకుండా, ఈ పథకం దాదాపు 3,29,000 ఉద్యోగాలను సృష్టించిందని అంచనా.

భవిష్యత్ లక్ష్యాలు

కొత్త పథకం కింద, పరిశ్రమ వాటాదారులతో జరిగిన చర్చల్లో కొన్ని కీలక రంగాలపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారించాలని నిర్ణయించింది. వీటిలో ప్లాంట్-బేస్డ్ ప్రోటీన్లు, ప్రత్యేక పోషకాహార ఉత్పత్తులు (Specialized Nutrition Products), పాల ఉత్పత్తుల ఉప-ఉత్పత్తులు (Dairy By-products) వంటివి ఉన్నాయి. వీటితో పాటు, ఆహార ప్రాసెసింగ్ సమయంలో వ్యర్థాలను తగ్గించే సాంకేతికతలకు (Food Waste Reduction Technology) నిధులు అందించడంపై కూడా ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపనున్నారు. మారుతున్న వినియోగదారుల అభిరుచులకు అనుగుణంగా, ఆరోగ్యకరమైన, సులభంగా ఉపయోగించగల ప్రీమియం ఉత్పత్తుల వైపు కంపెనీలను ప్రోత్సహించడమే ఈ వ్యూహం ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.

మార్కెట్ అంచనాలు & ఇన్వెస్టర్లకు సూచన

భారత ఆహార ప్రాసెసింగ్ రంగం 2023లో **17%**గా ఉన్న వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ప్రాసెసింగ్‌ను 2031 నాటికి **25%**కి పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 2030 నాటికి ఈ మార్కెట్ $600 బిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనాలున్నాయి. ఈ లక్ష్య సాధనలో కొత్త పాలసీ ఫ్రేమ్‌వర్క్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. అయితే, ఎగుమతి నిబంధనలు, పన్నులు, దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడి ప్రోత్సాహకాలపై ప్రభుత్వ విధానాలు స్థిరంగా ఉండటం దీని విజయానికి ముఖ్యం. పరిశ్రమ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, కొత్త ప్రోత్సాహకాలు కేవలం తాత్కాలిక ప్రయోజనాలే కాకుండా, వాస్తవ విస్తరణకు దారితీసేలా నిర్ణీత గడువుతో కూడిన వర్కింగ్ గ్రూపులను ఏర్పాటు చేయడం అవసరం.

ఇన్వెస్టర్లు ఈ కొత్త పథకం యొక్క మార్గదర్శకాలు, అర్హత ప్రమాణాలను జాగ్రత్తగా పరిశీలించాలి. పెట్టుబడి-ఆధారిత సాంకేతిక ప్రాజెక్టులపై దృష్టి, కొత్త ప్రోత్సాహకాల వ్యవధి, మరియు వేగవంతమైన ప్రాసెసింగ్ సామర్థ్యం పెంపుదల అవసరాలను కంపెనీల దీర్ఘకాలిక లాభదాయకతతో సమతుల్యం చేయగలవా లేదా అనే అంశాలు కీలకం.